Cuộc điều tra công phu để kiếm tìm danh tính thật của họa sĩ bí ẩn nhất thế giới Banksy

Theo báo cáo điều tra do Hãng tin Reuters công bố ngày 15-3, Banksy được xác định là Robin Gunningham (51 tuổi), đến từ thành phố Bristol (Anh).

Đáng chú ý, nghệ sĩ này đã đổi tên thành David Jones - một cái tên phổ biến bậc nhất tại Anh - từ năm 2008 để che giấu danh tính và tiếp tục hoạt động nghệ thuật trong bí mật.

Banksy ẩn mình giữa đám đông bằng cái tên quá đỗi bình thường

Theo Reuters, việc lựa chọn cái tên David Jones không phải ngẫu nhiên. Đây là một trong những tên gọi phổ biến nhất tại Anh, khiến việc truy vết danh tính trở nên khó khăn hơn rất nhiều.

Chiến lược này được xem là cách "ẩn mình giữa đám đông" đầy hiệu quả, giúp Banksy duy trì hình ảnh nghệ sĩ bí ẩn trong nhiều năm dù các tác phẩm của ông liên tục gây tiếng vang trên thị trường nghệ thuật.

Để đi đến kết luận, các phóng viên Reuters đã tổng hợp nhiều nguồn dữ liệu và chi tiết quan trọng.

Trong đó có thông tin từ chuyến đi đến Ukraine - nơi Banksy được cho là đã xuất hiện và trò chuyện với người dân địa phương; mối bất hòa trước đây với nhiếp ảnh gia người Jamaica Peter Dean Rickards; cùng một báo cáo bắt giữ của cảnh sát New York vào năm 2000, trong đó có bản viết tay được cho là của Robin Gunningham.

Thực tế, danh tính Robin Gunningham từng được báo Mail on Sunday đề cập từ năm 2008. Tuy nhiên, Reuters cho biết họ đã củng cố thêm nhiều bằng chứng mang tính "pháp y" giúp tăng độ tin cậy cho kết luận lần này.

Cuộc điều tra cũng bác bỏ giả thuyết từng lan truyền rộng rãi rằng Banksy là Robert Del Naja - thủ lĩnh ban nhạc Massive Attack. Reuters xác nhận Robert Del Naja từng có mặt tại Ukraine vào năm 2022, nhưng đi cùng với Robin Gunningham, cho thấy hai người là những cá nhân riêng biệt.

Tranh cãi việc công chúng có quyền biết hay không?

Đại diện pháp lý của Banksy, luật sư Mark Stephens, không xác nhận các thông tin trong báo cáo và cho rằng nhiều chi tiết "không chính xác". Ông nhấn mạnh rằng việc nghệ sĩ lựa chọn ẩn danh là cần thiết, bởi Banksy từng đối mặt với những hành vi đe dọa và cực đoan.

Theo luật sư, việc hoạt động dưới bút danh giúp bảo vệ quyền tự do biểu đạt, đặc biệt khi đề cập đến các vấn đề nhạy cảm như chính trị, tôn giáo hay công bằng xã hội.

Ở chiều ngược lại, Reuters bảo vệ quyết định công bố danh tính, cho rằng công chúng có quyền được biết về một nhân vật có ảnh hưởng sâu rộng đến nghệ thuật, thị trường và cả diễn ngôn chính trị toàn cầu.

Tuy nhiên, vấn đề này vẫn gây tranh cãi, khi nhiều ý kiến cho rằng việc "vạch mặt" một nghệ sĩ vốn xây dựng sự nghiệp dựa trên ẩn danh có thể xâm phạm quyền riêng tư.

Dù vậy, sức hút của Banksy không chỉ nằm ở danh tính mà còn ở những tác phẩm mang tính biểu tượng. Girl With Balloon là một trong những hình ảnh nổi tiếng nhất của ông, từng được bình chọn là tác phẩm nghệ thuật được yêu thích tại Anh.

Năm 2018, một phiên bản của tác phẩm này đã gây chấn động khi tự động bị cắt vụn ngay sau khi được bán đấu giá, nhờ một thiết bị cơ học giấu trong khung tranh.

Sau đó, tác phẩm được đổi tên thành Love Is in the Bin và đến năm 2021 đã được bán lại với giá 25,4 triệu USD, trở thành một trong những tác phẩm đắt giá nhất của Banksy.