Lễ Dâng y Kathina gắn kết phum sóc Khmer ở An Giang

Hằng năm, từ ngày 1/9 đến 15/10 âm lịch, đồng bào Khmer An Giang lại hân hoan đón mùa lễ Dâng y Kathina - nghi lễ quan trọng của Phật giáo Nam tông.

Gieo duyên lành

Lễ Dâng y thường diễn ra trong hai ngày. Ngày đầu, gia đình thí chủ thỉnh chư tăng đến nhà tụng kinh cầu phúc, hồi hướng phước báu đến ông bà, tổ tiên. Ngày thứ hai, thí chủ cùng bà con trong xóm rước y Kathina từ nhà vào chùa dâng cúng chư tăng.

Theo Hòa thượng Danh Đổng, Ủy viên Thường trực Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Chủ tịch Hội Đoàn kết sư sãi yêu nước tỉnh An Giang, trong mùa lễ, gia đình thí chủ chuẩn bị y cà sa - lễ vật quan trọng nhất, tượng trưng cho lòng thành kính và niềm tin của Phật tử. Bên cạnh đó còn có bát để chư tăng khất thực, tập, viết, thuốc uống, thực phẩm và các vật dụng thiết yếu phục vụ đời sống tu học của chư tăng.

Trong lễ Dâng y Kathina, y cà sa được xem là lễ vật thiêng liêng và quan trọng nhất, tượng trưng cho lòng thành, sự tôn kính và niềm tin sâu sắc của Phật tử đối với đạo.

Trước phần lễ chính, thí chủ cùng phật tử nhiễu y ba vòng quanh chánh điện.

Trước phần lễ chính, thí chủ cùng phật tử nhiễu y ba vòng quanh chánh điện, sau đó tập trung bên trong thực hiện các nghi thức quy y Tam bảo, thọ trì quy giới, nghe thuyết pháp về quả báu dâng y Kathina và dâng y cà sa, tứ vật dụng đến tăng đoàn. Sau khi chư tăng hành tăng sự, nghi lễ khép lại bằng thời kinh cầu an, ban phúc lành đến gia đình phật tử.

Hòa thượng Danh Đổng cho biết: "Lễ Dâng y Kathina là dịp để phật tử gieo duyên lành với Tam bảo. Điều quý nhất trong lễ Dâng y là tấm lòng thành kính của phật tử. Mọi người đều bình đẳng, không phân biệt giàu nghèo, tùy khả năng mà góp công, góp sức. Mỗi người gieo duyên lành với Tam bảo, thể hiện lòng thành kính và nuôi dưỡng tâm hướng thiện, cùng hướng đến những điều tốt đẹp”.

Đại đức Danh Thuyền, Chánh Văn phòng Hội Đoàn kết sư sãi yêu nước tỉnh An Giang thuyết giảng về ý nghĩa, quả báu dâng y Kathina.

Chư tăng chùa Cà Nhung, xã Định Hoà thực hiện nghi thức tuyên ngôn tăng sự, trao y và tiếp nhận y trong lễ Dâng y Kathina.

Gìn giữ bản sắc Khmer

Sau phần lễ trang nghiêm, sân chùa lại rộn ràng tiếng nhạc ngũ âm, trống Chhay dăm và những điệu múa truyền thống. Trong trang phục truyền thống, đồng bào Khmer cùng thưởng thức các tiết mục văn nghệ, hòa vào không khí vui tươi, đầm ấm của ngày hội. Những thanh âm và điệu múa quen thuộc góp phần gìn giữ nét đẹp văn hóa, thắt chặt tình đoàn kết trong phum sóc.

Tại chùa Sóc Xoài, xã Mỹ Thuận, em Danh Giỏi, đội trưởng đội trống Chhay dăm, cùng các thành viên biểu diễn phục vụ bà con. Với Giỏi, được góp nhịp trống trong dịp lễ Dâng y không chỉ là niềm vui mà còn là cách tiếp nối văn hóa của dân tộc. “Em rất vui khi được tham gia đội trống và biểu diễn trong dịp lễ Dâng y. Em mong muốn cùng các bạn giữ gìn tiếng trống Chhay dăm, để những nét đẹp văn hóa Khmer tiếp tục được truyền lại cho thế hệ sau”, Giỏi chia sẻ.

Đội trống Chhay dăm biểu diễn trong không khí rộn ràng của lễ Dâng y tại chùa Tà Teng, xã Giang Thành.

Đội múa Khmer chùa Sóc Xoài, xã Mỹ Thuận trình diễn điệu múa truyền thống trong lễ Dâng y Kathina, góp phần gìn giữ và tiếp nối bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào Khmer.

Dịp lễ Dâng y, nhiều ngôi chùa tổ chức giải đua ghe ngo mini chào mừng, tạo không khí vui tươi, phấn khởi trong phum sóc. Có thể kể đến các giải đua tại chùa Thôn Dôn, chùa Nha Si Mới và chùa Xà Xiêm Cũ. Đây cũng là dịp để bà con gặp gỡ, cùng cổ vũ đội ghe và góp phần gìn giữ môn đua ghe ngo trong đời sống văn hóa Khmer.

Tại Giải đua ghe ngo mini phường Rạch Giá (mở rộng) tranh Cúp chùa Thôn Dôn lần thứ V năm 2026, ông Danh Trường, ngụ xã Bình An, đến cổ vũ đội ghe ngo chùa Xà Xiêm Mới. Khi đội ghe giành chức vô địch, ông cùng bà con vỡ òa niềm vui. Ông Trường chia sẻ: “Tôi vui khi thấy bà con cùng nhau cổ vũ, lớp trẻ cũng hào hứng với môn đua truyền thống này. Mong những cuộc đua như vậy tiếp tục được tổ chức để văn hóa Khmer được gìn giữ và truyền lại cho thế hệ sau”.

Vào dịp lễ Dâng y Kathina hằng năm, chùa Thôn Dôn, phường Rạch Giá, tổ chức giải đua ghe ngo mini mở rộng, thu hút đông đảo đội ghe và bà con đến tham gia, cổ vũ.

Đoàn kết trong phum sóc

Trong mùa lễ Dâng y, bà con Khmer cùng góp sức chuẩn bị lễ, từ gói bánh đãi khách đến quét dọn, sắp xếp lễ vật. Ở chùa Tà Teng, xã Giang Thành, người lo lá chuối, người nạo dừa, người nhóm lửa, cùng nhau gói bánh tét dâng cúng chư tăng và chiêu đãi khách gần xa.

Chị Thị Vi, ngụ xã Giang Thành, cho biết việc cùng nhau làm bánh đã thành nếp quen, được bà con gìn giữ nhiều năm qua. “Mỗi người phụ một tay, cùng nhau làm bánh, ai cũng thấy vui vì góp được công sức cho lễ Dâng y. Đây là nét đẹp mà bà con muốn giữ gìn cho con cháu sau này”, chị Vi chia sẻ.

Bà con Khmer cùng nhau gói bánh tét dâng cúng chư tăng và đãi khách trong dịp lễ Dâng y Kathina.

Tinh thần chung tay ấy còn được nối dài tại nhà ông Danh Rây, thí chủ tổ chức lễ Dâng y ở chùa Cà Nhung, xã Định Hoà. Những ngày lễ, bà con trong phum sóc đến phụ giúp gia đình ông, người nấu nước, người sắp xếp lễ vật, người lo những việc lặt vặt để mọi thứ được tươm tất. Không ai phân công, cũng chẳng kể công, thấy việc cần thì cùng làm, cùng mong ngày lễ diễn ra chu đáo, trang nghiêm.

Sự góp sức chân tình ấy làm cho lễ Dâng y không chỉ là việc riêng của gia đình thí chủ, mà còn là ngày vui chung của bà con. Ông Danh Rây chia sẻ: “Tổ chức lễ Dâng y, bà con trong phum sóc đến phụ giúp, mỗi người một tay, gia đình tôi rất quý tấm lòng đó. Nhờ sự chung sức của mọi người, việc chuẩn bị được chu đáo hơn, tình làng nghĩa xóm cũng thêm gắn bó”.

Phật tử thành kính dâng y, cùng nhau gìn giữ nét đẹp lễ Dâng y Kathina - nơi tinh thần đoàn kết, lòng hiếu hạnh và bản sắc văn hóa Khmer được tiếp nối qua từng thế hệ.

Từ những nghi thức thiêng liêng đến tiếng trống, điệu múa và những việc làm công quả, lễ Dâng y Kathina góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa, vun đắp tình đoàn kết trong cộng đồng Khmer. Qua từng mùa lễ, nét đẹp ấy tiếp tục được trao truyền, trở thành sợi dây gắn kết bà con trong mỗi phum sóc.

DANH THÀNH