Hóa chất trên hóa đơn giấy có thể ngấm qua da, nguy cơ sức khỏe đến đâu?

Tại siêu thị, cửa hàng tiện lợi hay quán cà phê, nhận hóa đơn thanh toán là thói quen thường ngày.

Tuy nhiên, lớp phủ trên một số loại giấy in nhiệt có thể chứa bisphenol A (BPA) hoặc bisphenol S (BPS), những hóa chất được quan tâm vì khả năng ảnh hưởng đến hệ nội tiết.

Khảo sát tại Mỹ cho thấy chỉ 10 giây cầm hóa đơn giấy cũng có thể khiến người dùng tiếp xúc với hóa chất trên bề mặt giấy nhiệt (Ảnh: Getty).

Hóa chất trên hóa đơn có thể truyền qua da

Khác với máy in thông thường, máy in nhiệt sử dụng nhiệt để làm hiện chữ trên lớp phủ hóa học của giấy. Một số loại giấy sử dụng BPA hoặc BPS làm chất hiện màu.

BPA có thể ảnh hưởng đến hoạt động của hệ hormone. BPS được sử dụng thay thế BPA trong một số sản phẩm, nhưng cũng có những nghiên cứu đặt ra lo ngại về tác động sinh học của chất này.

Nghiên cứu đăng trên tạp chí Analytical and Bioanalytical Chemistry năm 2010 phân tích 13 mẫu giấy in nhiệt, trong đó 11 mẫu chứa BPA. Khi cầm giấy trong 5 giây, khoảng 1µg BPA có thể truyền sang hai ngón tay trong điều kiện da tương đối khô. Lượng truyền sang da có thể cao hơn khi tay ướt hoặc nhiều dầu mỡ.

Tuy nhiên, lượng hóa chất truyền sang da không đồng nghĩa với lượng đã hấp thụ vào máu. Kết quả nghiên cứu cũng không chứng minh rằng cầm hóa đơn trong vài giây sẽ gây tổn hại sức khỏe.

Cầm hóa đơn có làm tăng nguy cơ ung thư?

Các nghiên cứu đã xem xét mối liên quan giữa BPA với những vấn đề sức khỏe như rối loạn nội tiết, ảnh hưởng đến chức năng sinh sản và quá trình chuyển hóa. Tuy nhiên, mức độ bằng chứng khác nhau giữa từng tác động và không phải mọi mối liên quan đều chứng minh được quan hệ nhân quả ở người.

Do đó, chưa có cơ sở để khẳng định rằng cầm hóa đơn giấy trong 10 giây sẽ gây ung thư. Cần phân biệt khả năng gây hại tiềm tàng của hóa chất với nguy cơ thực tế trong từng tình huống tiếp xúc.

Năm 2023, Cơ quan An toàn Thực phẩm châu Âu (EFSA) đặt mức tiêu thụ BPA hằng ngày có thể dung nạp ở mức 0,2 nanogram/kg thể trọng/ngày, thấp hơn 20.000 lần so với mức tạm thời được cơ quan này đưa ra năm 2015.

Đây là ngưỡng đánh giá phơi nhiễm qua đường ăn uống kéo dài, không phải ngưỡng xác định nguy cơ từ một lần tiếp xúc qua da. Muốn đánh giá nguy cơ từ hóa đơn, cần có dữ liệu về lượng hóa chất thực sự hấp thụ vào cơ thể.

Ai cần lưu ý khi tiếp xúc với hóa đơn giấy?

Người tiêu dùng thường chỉ cầm hóa đơn trong thời gian ngắn, trong khi nhân viên thu ngân có thể tiếp xúc với giấy in nhiệt nhiều lần mỗi ngày. Tần suất tiếp xúc cao có thể làm tăng tổng lượng hóa chất tiếp xúc.

Một nghiên cứu công bố năm 2014 cho thấy một số thành phần trong dung dịch sát khuẩn tay có thể làm tăng lượng BPA truyền từ giấy nhiệt sang da. Tuy nhiên, kết quả này không có nghĩa mọi loại dung dịch sát khuẩn đều làm tăng hấp thụ hóa chất ở cùng mức độ.

Những người thường xuyên xử lý hóa đơn trong công việc có thể tiếp xúc với bisphenol cao gấp khoảng 100 lần so với người tiêu dùng thông thường (Ảnh minh họa: AI).

Ngoài ra, không phải mọi hóa đơn nhiệt đều chứa BPA. Việc thay thế BPA bằng chất khác cũng không đồng nghĩa sản phẩm mới đã được chứng minh hoàn toàn an toàn.

Người tiêu dùng có thể ưu tiên hóa đơn điện tử, tránh cầm hoặc vò hóa đơn giấy lâu và không để trẻ nhỏ nghịch giấy in nhiệt.

Sau khi xử lý hóa đơn, nên rửa tay bằng nước và xà phòng, đặc biệt trước khi ăn hoặc chế biến thực phẩm. Không nên dùng dung dịch sát khuẩn hoặc kem dưỡng da để làm sạch hóa chất trên hóa đơn.

Với nhân viên thu ngân, doanh nghiệp có thể cân nhắc sử dụng hóa đơn điện tử, lựa chọn giấy in có thông tin rõ ràng về thành phần và áp dụng biện pháp bảo vệ phù hợp.

Nhìn chung, hóa chất trong một số loại giấy in nhiệt có thể truyền sang da, nhưng chưa có căn cứ để kết luận một lần cầm hóa đơn ngắn sẽ gây ung thư. Việc giảm tiếp xúc không cần thiết, nhất là với người thường xuyên xử lý hóa đơn, là biện pháp thận trọng và phù hợp.

Theo Báo Dân Trí