Đồng hành cùng con thời đại số

Anh Trần Hoàng Bảo hướng dẫn con điều khiển robot. Ảnh: KIỀU DIỄM

Học cùng con

Trong góc học tập của em Trần Đăng Quân - học sinh lớp 8, Trường Trung học cơ sở Lê Quý Đôn, phường Rạch Giá, chiếc máy tính không chỉ là phương tiện giải trí mà còn là công cụ học tập quan trọng. Chị Nguyễn Thị Phong Lan - mẹ của Quân cho rằng việc học của học sinh hiện nay đã khác nhiều so với trước. Các em không chỉ ngồi nghe giảng, ghi chép, làm bài tập mà còn phải chủ động tìm tài liệu, làm việc nhóm, thuyết trình, thiết kế bài trình chiếu, trình bày ý tưởng trước tập thể.

Theo chị Lan, muốn dạy con trong thời đại số, phụ huynh phải chủ động tìm hiểu các cách học, cách làm bài tập trên các ứng dụng. Trong quá trình học, Quân thường tự tìm hiểu các công cụ hỗ trợ làm bài, thiết kế bài trình chiếu. Có lúc, Quân nhận thấy các tính năng miễn phí chưa đáp ứng nhu cầu học tập nên trao đổi với mẹ để mua phần mềm trả phí. Thay vì vội vàng đồng ý hoặc từ chối, chị Lan cùng con nghiên cứu phần mềm đó có thật sự cần thiết, phù hợp với việc học của con hay không. Khi thấy hợp lý, chị mới đăng ký cho con sử dụng. “Tôi phải tìm hiểu để hướng dẫn con”, chị Lan chia sẻ.

Dù tạo điều kiện cho con sử dụng máy tính, chị Lan vẫn kiểm soát thời gian học tập, giải trí rõ ràng. Theo chị Lan, tự học, tự nghiên cứu trên máy vi tính, điện thoại thông minh ngày càng quan trọng, nhưng trẻ vẫn cần có giới hạn để không bị cuốn vào giải trí quá mức. Điều đáng mừng là Quân có tinh thần tự nghiên cứu cao, thích đọc sách, biết tìm kiếm thông tin trên internet. Có những vấn đề cần tìm hiểu, chị Lan còn nhờ con hỗ trợ vì các em tiếp thu nhanh hơn người lớn.

Qua rồi cái thời cha mẹ nói gì các con cũng nghe theo một cách thụ động, dạy con thời đại số là phụ huynh phải chủ động học cùng con để hiểu phần mềm, ứng dụng phục vụ học tập. Công nghệ có thể là nỗi lo nếu trẻ sử dụng thiếu kiểm soát, nhưng cũng là công cụ hữu ích nếu được định hướng đúng. Một chiếc máy vi tính có thể khiến trẻ sa đà vào trò chơi, nhưng cũng có thể giúp trẻ học lập trình, làm bài thuyết trình, đọc tài liệu, học ngoại ngữ và phát triển tư duy sáng tạo.

Từ mê game thành đam mê công nghệ

Anh Trần Hoàng Bảo, ngụ phường Rạch Giá có con trai lớn học lớp 12, con trai nhỏ học lớp 6 và con gái út học mầm non. Ban đầu, anh Bảo lo lắng khi con trai mê chơi game và tìm cách ngăn chặn, nhưng anh nhận ra việc cấm đoán đơn thuần không mang lại hiệu quả lâu dài.

Anh Bảo chủ động nghiên cứu cách viết code, lập trình game, lập trình robotics để hướng con vừa học vừa chơi theo đúng sở thích. Theo anh, nếu con thích chơi game, phụ huynh có thể giúp con hiểu phía sau một trò chơi là tư duy lập trình, thiết kế nhân vật, xây dựng luật chơi, xử lý tình huống và sáng tạo sản phẩm.

Nhờ được định hướng đúng, các con anh Bảo tham gia cuộc thi lập trình, robotics và đạt giải cao ở cấp toàn quốc. Con trai anh Bảo còn có cơ hội tham gia cuộc thi STEM tại Đức. Với anh Bảo, dạy con thời đại số là chuyển hướng sở thích của con thành động lực học tập và phát triển năng lực.

Theo anh Bảo, trẻ em ngày nay không còn phù hợp với cách dạy áp đặt một chiều, phụ huynh không thể chỉ nói “con phải làm thế này, thế kia” mà cần giúp con nhận ra vấn đề, biết phân tích, tìm giải pháp, làm việc nhóm, phân công công việc và cùng hoàn thành sản phẩm. Không chỉ học lập trình hay robotics, các con anh Bảo còn được rèn kỹ năng mềm như nấu ăn, pha chế nước, sửa chữa đồ dùng hoặc chế tạo món đồ từ những vật liệu có sẵn. Theo anh Bảo, trẻ cần biết sử dụng công nghệ, nhưng cũng phải biết lao động, quan sát đời sống và tự xử lý những việc cơ bản. Đặc biệt, tiếng Anh là kỹ năng không thể thiếu, bởi đây là chìa khóa giúp các con tiếp cận tài liệu, phần mềm, kiến thức công nghệ và các sân chơi quốc tế.

Trong thế giới thay đổi nhanh, cha mẹ không nhất thiết phải giỏi công nghệ hơn con, nhưng cần đủ gần để con còn muốn hỏi, đủ hiểu để con tin tưởng chia sẻ và đủ kiên nhẫn để đồng hành. Trong thời đại số, khoảng cách giữa cha mẹ và con cái không chỉ nằm ở tuổi tác mà còn ở khả năng tiếp cận công nghệ. Nếu người lớn đứng ngoài thế giới số của con, việc giáo dục dễ rơi vào tình trạng áp đặt. Ngược lại, khi cha mẹ chịu học cùng con, lắng nghe con, cùng con phân tích đúng sai, công nghệ sẽ trở thành cầu nối thay vì rào cản.

KIỀU DIỄM