Giá vật liệu tăng, xoay xở thế nào?

Cát và đá chuẩn bị vận chuyển đến các công trình xây dựng trong tỉnh. Ảnh: KIỀU DIỄM

Từ đầu tháng 3/2026 đến nay, nhất là giai đoạn cuối tháng 3, giá cát, đá, gạch, sắt xây dựng đồng loạt tăng mạnh khiến nhà thầu, người dân có nhu cầu xây nhà rơi vào thế bị động. Theo một số đơn vị thi công, áp lực lớn nhất hiện nay tập trung vào các hợp đồng ký trước đó, nhất là hợp đồng trọn gói. Giá vật liệu tăng nhanh trong khi đơn giá trong hợp đồng trọn gói không thay đổi, chi phí phát sinh tạo sức ép lên nhà thầu. Ông Nguyễn Văn Phương - Giám đốc Chi nhánh Công trình Viettel An Giang cho biết, trước biến động của thị trường, doanh nghiệp chủ động làm việc với các chủ đầu tư để cập nhật đơn giá phù hợp thực tế. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng đạt sự đồng thuận. “Trong những tình huống chưa thể điều chỉnh, chúng tôi ưu tiên đảm bảo tiến độ và chất lượng công trình. Doanh nghiệp chấp nhận chủ động cân đối nguồn lực kể cả việc bù vào chi phí phát sinh để dự án đã ký hợp đồng trọn gói không bị gián đoạn”, ông Phương chia sẻ.

Mức tăng từ 40 - 50% của các vật liệu chủ lực như cát, đá, gạch… trong thời gian ngắn là thách thức lớn nhưng cũng là phép thử năng lực quản trị và bản lĩnh của nhà thầu. Nhờ kinh nghiệm triển khai và hệ thống vận hành đồng bộ, doanh nghiệp vẫn duy trì được tiến độ thi công ổn định, không để xảy ra tình trạng đình trệ. Không chỉ với các hợp đồng đang thực hiện, doanh nghiệp chủ động điều chỉnh chiến lược với các dự án mới. Trong bối cảnh giá vật liệu biến động liên tục, việc xây dựng đơn giá được thực hiện thận trọng hơn, đồng thời bổ sung các điều khoản điều chỉnh theo thị trường khi giá vật tư vượt ngưỡng nhất định nhằm kiểm soát rủi ro và đảm bảo hiệu quả lâu dài cho hai bên.

Các doanh nghiệp kinh doanh vật liệu xây dựng cũng đang gặp khó. Tại phường Rạch Giá, chị Nguyễn Thị Hồng Ngọc - Phó Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn 159 cho biết, nhiều mặt hàng vật liệu xây dựng tăng giá liên tục, thậm chí khan hiếm nguồn cung. Đá xây dựng 1 x 2 hiện bán lẻ khoảng 1 triệu đồng/m3, cát từ 300.000 - 320.000 đồng/m3, đều tăng. Đáng lo hơn là đá, gạch xây đang thiếu hụt. Trước đây, gạch bán lẻ khoảng 1.500 đồng/viên, nay tăng lên 1.800 - 2.000 đồng/viên. Trong khi đó, một số nguồn cung quen thuộc trong tỉnh không còn đáp ứng đủ khiến các đại lý phải tìm mua từ những tỉnh khác với giá cao hơn.

Giá sắt xây dựng cũng tăng từng ngày. Các loại sắt xây dựng như sắt phi 6, sắt phi 8 có giá từ 18.000 - 20.000 đồng/kg. Giá biến động theo chi phí xăng, dầu nhưng thực tế lại theo chiều hướng lên nhiều, xuống ít khiến doanh nghiệp khó chủ động trong việc chốt giá bán. “Hàng về tới đâu bán tới đó chứ không thể đàm phán giữ giá hay chốt giá dài hạn như trước”, chị Ngọc nói.

Theo chị Ngọc, cái khó hiện nay không chỉ ở giá tăng mà có tiền cũng chưa chắc mua được ngay. Nhiều trường hợp doanh nghiệp phải đặt cọc trước, chuyển tiền trước nhưng vẫn phải chờ, không biết chính xác khi nào mới được giao hàng. Nguyên nhân là nguồn cung truyền thống bị thu hẹp, trong khi doanh nghiệp phải tìm hàng ở nhiều nơi xa hơn khiến giá đầu vào bị cộng thêm phần chi phí đội lên đáng kể. “Doanh nghiệp kinh doanh vật liệu xây dựng không có nhiều giải pháp để xoay xở, chủ yếu là chịu trận. Giá đầu vào tăng, nguồn hàng khan hiếm buộc doanh nghiệp phải mua giá cao thì mới có hàng để bán. Cả người bán lẫn người mua đều chịu áp lực giá tăng mà khan hiếm nguồn cung”, chị Ngọc chia sẻ.

Trước biến động của thị trường, nhiều hộ dân có nhu cầu xây dựng nhà ở phải tính lại. Nhiều người chọn tạm hoãn việc xây, sửa nhà để chờ giá vật liệu ổn định hơn. Tuy nhiên, với những trường hợp chuẩn bị từ trước hoặc định ngày xây dựng, việc trì hoãn không dễ. Ông Phạm Văn Toàn, ngụ xã Thạnh Lộc dự định xây nhà từ năm 2025 và chủ động mua sẵn cát, đá đủ số lượng xây dựng. Nhờ vậy, khi bắt đầu xây dựng ông giảm được phần nào áp lực do giá vật liệu tăng. Dù vậy, giá gạch, sắt xây dựng leo thang vẫn khiến tổng chi phí vượt dự kiến ban đầu. “Tôi bị động vì giá vật liệu tăng, tiền dự trù xây nhà đội lên khá nhiều”, ông Toàn nói.

KIỀU DIỄM