Gieo chữ trên phum, sóc

13/05/2026 - 05:40

 - Từ những lớp học giản dị nơi phum, sóc, con chữ đang được gieo trồng, chắp cánh ước mơ cho nhiều thế hệ học sinh đồng bào Khmer, góp phần thu hẹp khoảng cách giáo dục giữa vùng, miền.

Giáo viên Trường Tiểu học Mỹ Đức, phường Hà Tiên hướng dẫn học sinh lớp 3/1 trong tiết học tiếng Việt. Ảnh: DANH THÀNH

Giữ sĩ số học sinh

Con đường dẫn vào điểm phụ Trường Tiểu học “A” Ô Lâm tại ấp Phước Long còn gập ghềnh, nhất là vào mùa mưa, thế nhưng sáng nào cũng vậy, các thầy cô giáo vẫn có mặt từ sớm để đón học sinh. Lớp học đơn sơ, nhưng tiếng đọc bài của các em luôn rộn ràng. Theo thầy Chau Thanh - Hiệu trưởng Trường Tiểu học “A” Ô Lâm, trường có trên 530 học sinh, trong đó học sinh đồng bào Khmer chiếm đến 95%. Riêng tại điểm phụ ở ấp Phước Long có 200 em. Do điều kiện kinh tế của người dân địa phương còn nhiều khó khăn, việc vận động xã hội hóa để xây dựng cơ sở vật chất còn nhiều hạn chế.

Chính vì thế, không chỉ giảng dạy kiến thức, giáo viên còn động viên, khích lệ học sinh. Những buổi đến tận nhà vận động học sinh quay lại lớp, những lần góp tiền mua tập, đồ dùng học tập… trở thành câu chuyện quen thuộc của giáo viên nơi đây. “Phần lớn học sinh là con em đồng bào Khmer, điều kiện gia đình còn khó khăn, nhiều em phải giúp gia đình sau giờ học, vì vậy việc duy trì sĩ số luôn là ưu tiên hàng đầu. Mỗi ngày các em đến lớp đầy đủ đã là niềm vui của thầy cô”, thầy Chau Thanh chia sẻ.

Vào đầu năm học, giáo viên Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Bàn Thạch, xã Giồng Riềng tất bật đến từng nhà vận động học sinh ra lớp. Với nhiều gia đình đồng bào Khmer có hoàn cảnh khó khăn, việc cho con đi học đầy đủ là nỗi trăn trở không nhỏ. Ban Giám hiệu trường xác định, muốn giữ học sinh đến lớp, trước hết phải tạo cho các em niềm vui khi đến trường. Từ suy nghĩ ấy, nhiều hoạt động chăm lo học sinh được duy trì đều đặn. Những xe đạp, cuốn tập, áo mưa hay suất học bổng được trao tận tay học sinh nghèo, tiếp thêm động lực cho các em đến lớp.

Cô Võ Thị Bé Liền - giáo viên Tổng phụ trách Đội Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Bàn Thạch cho biết: “Ngoài giờ học, trường tổ chức hoạt động vui chơi, văn nghệ, trung thu, trồng cây xanh… để học sinh gắn bó với trường. Trước đây, nhiều em rụt rè, qua hoạt động Đội, các em dần mạnh dạn, tự tin hơn khi tham gia hoạt động tập thể”. Nhờ sự quan tâm ấy, tỷ lệ học sinh bỏ học của trường giảm đáng kể qua từng năm. Năm học 2024 - 2025, tỷ lệ bỏ học ở bậc tiểu học chỉ còn 0,4%, ở bậc trung học cơ sở còn 2,06%; 100% học sinh lớp 5 và lớp 9 hoàn thành chương trình. Em Danh Huỳnh Thảo My - học sinh Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Bàn Thạch xúc động nói: “Được thầy cô quan tâm, hỗ trợ tập, sách và học bổng, em rất vui. Em cố gắng học thật giỏi để sau này có công việc ổn định giúp đỡ cha mẹ”.

Nâng chất lượng dạy và học

Chú trọng nâng cao chất lượng dạy và học, nhiều trường học ở vùng đồng bào Khmer linh hoạt đổi mới phương pháp giảng dạy, phù hợp với đặc điểm học sinh đồng bào dân tộc, nhất là ở bậc tiểu học. Trên con đường trong phum, sóc vùng biên Hà Tiên, sáng sớm rộn ràng tiếng bước chân học trò, trên vai là cặp sách mới được tặng từ chương trình hỗ trợ của địa phương.

Những năm qua, học sinh là đồng bào Khmer theo học tại Trường Tiểu học Mỹ Đức luôn duy trì ở mức trên 68%, là một trong những trường có tỷ lệ học sinh đồng bào Khmer đông nhất của phường Hà Tiên. Để giúp học sinh tiếp thu bài tốt hơn, trường chú trọng đổi mới phương pháp giảng dạy, ứng dụng công nghệ thông tin vào từng tiết học. Trường có 100% phòng học được trang bị màn hình ti vi phục vụ giảng dạy; 100% giáo viên ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học để nâng cao chất lượng. Những hình ảnh trực quan, video minh họa sinh động giúp học sinh dễ hiểu bài, mạnh dạn giao tiếp bằng tiếng Việt.

“Từ nhỏ, em nói chuyện với cha mẹ và mọi người bằng tiếng Khmer. Khi đi học, lúc đầu khả năng giao tiếp và tiếp thu kiến thức của em còn hạn chế. Với sự tận tình của thầy cô, những tiết học được minh họa bằng hình ảnh sinh động, em và các bạn theo kịp chương trình học”, em Chau Lâm Mỹ Duyên - học sinh lớp 4/2, Trường Tiểu học Mỹ Đức cho biết.

Năm học 2025 - 2026, Trường Tiểu học Mỹ Đức có 18 lớp, với 631 học sinh, trong đó học sinh đồng bào Khmer chiếm trên 68%. Cô Nguyễn Thị Ngoạn - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Mỹ Đức chia sẻ: “Phần lớn học sinh đồng bào Khmer còn hạn chế về kỹ năng giao tiếp tiếng Việt khi mới vào lớp 1, vì vậy giáo viên thường xuyên gần gũi, động viên, tổ chức nhiều hoạt động trải nghiệm để học sinh mạnh dạn hơn trong giao tiếp. Giáo viên cố gắng tạo môi trường học tập thân thiện để mỗi ngày đến trường là một ngày vui đối với học sinh”.

Theo Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Hà Tiên Trần Hải Quốc, địa phương luôn quan tâm thực hiện nhiệm vụ đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, nhất là vùng có đông đồng bào Khmer sinh sống. Cơ sở vật chất, trang thiết bị trường học tiếp tục được đầu tư, nâng cấp theo hướng khang trang, hiện đại, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu dạy và học.

DANH THÀNH