Gieo mầm văn hóa đọc từ mỗi gia đình

2 con trai của chị Nguyễn Thị Tâm đọc sách cùng bà nội. Ảnh: CẨM TÚ

Các chuyên gia khẳng định rằng, văn hóa đọc không phải là điều có thể dạy trẻ trong một vài buổi, mà là thói quen cần được “gieo mầm” từ rất sớm, khi phụ huynh coi trọng việc đọc sách sẽ tạo dựng thói quen tốt cho con. Những hành động nhỏ như dành 15 - 30 phút mỗi ngày để đọc, tạo không gian sách trong nhà hay cùng nhau đến thư viện cuối tuần… không chỉ nuôi dưỡng văn hóa đọc trong mỗi gia đình mà còn góp phần xây dựng cộng đồng học tập, thúc đẩy xã hội học tập phát triển bền vững.

Là người yêu sách và xem sách như người bạn đồng hành, anh Đoàn Văn Lâm, ngụ xã Thạnh Lộc luôn mong muốn tình yêu này lan tỏa đến cậu con trai 10 tuổi của mình, bé Đoàn Lâm Minh. Anh Lâm chia sẻ: “Điều quan trọng không phải là ép con đọc thật nhiều, mà là tạo một môi trường thoải mái để con tự tìm thấy niềm vui với sách”. Ngay tại góc học tập nhỏ nhắn nhưng ngăn nắp của Lâm Minh, một tủ sách đa dạng thể loại từ truyện thiếu nhi, khoa học, lịch sử đến kỹ năng sống được xếp ngay ngắn. Với Minh, góc nhỏ này chính là một “gia tài” được em nâng niu mỗi ngày. Để có được thói quen này, anh Lâm đã chủ động cho con làm quen với những trang sách đầu tiên từ khi mới hơn 1 tuổi, biến việc đọc thành một phần tất yếu trong sinh hoạt hằng ngày. Cậu bé Lâm Minh hào hứng nói: “Mỗi ngày con thường dành từ 30 phút đến 1 tiếng để đọc sách, cuối tuần sẽ nhiều hơn. Sách giúp con mở rộng kiến thức, nhớ lâu hơn và có thêm nhiều vốn từ. Con đặc biệt thích sách lịch sử, văn hóa và cả truyện tranh để giải trí”.

Mặc dù công việc khá bận rộn, nhưng chị Nguyễn Thị Tâm, ngụ phường Rạch Giá luôn dành thời gian đọc sách cùng 2 con. Chị Tâm cho biết: “Thời đại số với sự bùng nổ của internet khiến trẻ nhỏ rất dễ bị cuốn vào thú vui xem ti vi, điện thoại hay iPad, dẫn đến không có thời gian dành cho sách. Vì vậy, tôi chọn cách đồng hành và đọc sách cùng con ngay từ bé. Việc cha mẹ chủ động làm gương là cách tự nhiên nhất để khơi gợi cảm hứng và nuôi dưỡng thói quen đọc bền vững cho các con”.

Mỗi buổi tối sau giờ học của con, chị Tâm dành ra 30 phút để cùng con đọc sách. Hành trình ấy không dễ dàng khi thời gian đầu, các con tỏ ra khá thờ ơ. Tuy nhiên, bằng sự kiên trì cùng cách tiếp cận tâm lý, chị đã biến khoảng thời gian này thành lúc được các con mong đợi nhất trong ngày. Thay vì áp đặt, chị tôn trọng sở thích của con khi để mỗi bé tự chọn cuốn sách mình yêu thích. Sau khi đọc xong, 3 mẹ con sẽ cùng chia sẻ những chi tiết thú vị mà mình vừa khám phá. Cách làm này không chỉ khơi gợi sự tò mò, giúp các con tự tin diễn đạt quan điểm cá nhân, còn biến việc đọc thành một nếp sinh hoạt ý nghĩa, gắn kết tình cảm gia đình và nuôi dưỡng tình yêu tri thức ngay từ trong gia đình. Đặc biệt, chị Tâm còn thường xuyên luân phiên mượn thêm nhiều đầu sách khác nhau tại Thư viện tỉnh để các con tiếp cận đa dạng tri thức.

Với mong muốn xây dựng thói quen đọc sách cho thế hệ trẻ, hơn 3 năm nay, bà Trương Thu Phượng (54 tuổi), ngụ xã Vĩnh Tuy duy trì giờ đọc sách cùng các cháu. Để lũ trẻ không cảm thấy nhàm chán, bà Phượng khéo léo khi biến hoạt động này thành một sân chơi thi đua nhỏ ngay trong gia đình. Trong tuần, mỗi cháu sẽ tự chọn một cuốn sách để đọc, đến buổi đọc sách chung, mỗi người sẽ giới thiệu nội dung cuốn sách mình đã đọc. Bà Phượng đóng vai “trọng tài” chấm điểm, động viên bé có phần giới thiệu cuốn hút nhất bằng một món quà nhỏ. Không khí thi đua sôi nổi, khích lệ lũ trẻ đọc nhiều sách hơn để chia sẻ với mọi người. Bà Phượng tâm niệm, khi mỗi gia đình coi trọng việc đọc, những đứa trẻ sẽ lớn lên trong môi trường tràn đầy tri thức, cảm hứng học hỏi.

Người lớn đọc sách không chỉ để làm gương, còn cùng con cháu chia sẻ niềm vui khám phá, mở rộng tầm nhìn, nuôi dưỡng tâm hồn. Những trang sách bình dị nơi góc nhà chính là nền tảng hình thành tinh thần tự học suốt đời, góp phần xây dựng một cộng đồng biết trân trọng tri thức và hướng tới những giá trị sống đích thực.

CẨM TÚ