Hòa Thạnh cổ tự - Nơi lưu dấu cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc

Toàn cảnh Hòa Thạnh cổ tự.

Nơi lưu dấu cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc

Hòa Thạnh Cổ Tự gắn liền với những biến cố hào hùng của vùng đất Tây Nam Bộ. Khởi dựng từ năm 1847 bằng cây lá đơn sơ. Đến năm 1911, ngôi chùa phát triển mạnh khi Hòa thượng Huỳnh Hồng Diệp về làm trụ trì.

Đặc biệt, trong giai đoạn 1921 - 1923, để tránh sự theo dõi gắt gao của mật thám Pháp, cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc, thân sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đã chọn chùa Cây Mít làm điểm dừng chân trong hành trình hoạt động ở Nam Bộ. Tại đây, với sự giúp đỡ của Hòa thượng Huỳnh Hồng Diệp, cụ Nguyễn Sinh Sắc đã gặp gỡ và bí mật liên lạc với các sĩ phu yêu nước, trao đổi tư tưởng và khơi dậy tinh thần yêu nước trong nhân dân địa phương.

Hòa Thạnh Cổ Tự được công nhận là di tích lịch sử - kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia

Trong hai cuộc kháng chiến, khuôn viên chùa còn là nơi nuôi giấu cán bộ, phục vụ hoạt động cách mạng. Với những giá trị lịch sử và kiến trúc tiêu biểu, ngày 4/8/1992, Hòa Thạnh cổ tự được công nhận là di tích lịch sử - kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia.

Độc đáo nghệ thuật kiến trúc Nam Bộ

Không chỉ mang giá trị lịch sử, Hòa Thạnh cổ tự còn lưu giữ nhiều nét kiến trúc truyền thống đặc sắc. Ngôi chùa có diện tích khoảng 500m², gồm các khu vực chính như chánh điện, nhà tổ và hậu tổ, được xây dựng trên nền cao khoảng 0,5m.

Hệ thống mái gồm hai mái chính phía trước, phía sau và hai mái phụ vươn rộng; bốn góc mái uốn cong thành các đầu đao mềm mại. Tổng thể kiến trúc hài hòa với cảnh quan xanh mát, tạo nên vẻ cổ kính, thanh tịnh đặc trưng của những ngôi chùa Nam Bộ.

Mái chùa cổ kính ghi dấu thời gian.

Bên trong chánh điện, hệ thống khung gỗ với các bộ nóc và cột tròn tạo nên kết cấu vững chắc. Tường xây phủ lớp hồ vôi ô dước mang màu sắc rêu phong, góp phần lưu giữ dấu ấn thời gian.

Điểm nhấn nghệ thuật của chùa là bộ sưu tập 19 pho tượng cổ, cao từ 0,4 đến 1,4m, được chạm khắc từ gỗ mít. Các pho tượng thể hiện kỹ thuật chế tác tinh xảo, đường nét hài hòa và thần thái trang nghiêm. Đáng chú ý, pho tượng Ngọc Hoàng bị cháy nám trong vụ hỏa hoạn năm 1913 vẫn được lưu giữ tại chùa, góp phần phản ánh những biến cố trong lịch sử ngôi cổ tự.

Các pho tượng trong chùa Hòa Thạnh.

Khuôn viên chùa còn có ao Liên Trì với hoa sen khoe sắc và tượng Phật Bà Quan Âm cưỡi rồng uy nghiêm. Sự kết hợp giữa cảnh quan thiên nhiên, kiến trúc cổ và các tác phẩm điêu khắc tạo nên không gian thanh tịnh, mang đậm bản sắc văn hóa vùng sông nước An Giang.

Với những giá trị lịch sử, văn hóa và nghệ thuật được gìn giữ qua nhiều thế hệ, Hòa Thạnh cổ tự không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng của người dân mà còn góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, bảo tồn di sản và quảng bá hình ảnh vùng đất An Giang.

ĐỨC TOÀN