Khi học sinh tiểu học luyện thi IELTS

Tốn cả trăm triệu đồng để "leo" bậc IELTS nhưng các chuyên gia giáo dục cho rằng luyện chứng chỉ quốc tế này ở độ tuổi còn quá non đem lại tác dụng ngược. Lời cảnh báo là phụ huynh cần lưu ý việc phát huy tố chất của con gắn với mốc thời gian phù hợp.

Chi trăm triệu cho con luyện

Trên các group Cùng con vào tiểu học, Học tiếng Anh cùng con trên mạng xã hội và cả trong thực tế, nhiều phụ huynh quan tâm các khóa luyện thi IELTS cho con với mong muốn tìm được khóa ôn luyện uy tín.

"Con tôi học tiếng Anh lúc 4 tuổi. Mỗi năm gia đình mỗi theo, năm nay lớp 4, các chứng chỉ tiếng Anh như Flyer, Movers... đã có nên từ đầu năm 2025 đến giờ cứ 3 tháng/khóa mất 70 triệu, tôi đóng gần 140 triệu đồng học phí luyện. Dự kiến qua Tết đăng ký cho con thi, tôi kỳ vọng con đạt được IELTS 4.0-5.0", chị N.T.X. (phường Xuân Hòa, TP. Hồ Chí Minh) chia sẻ.

Đặt mục tiêu vào lớp 6 trường THCS theo mô hình tiên tiến hội nhập ở phường Bình Hưng Hòa, chị Lê Thi Thu mong con đạt điểm IELTS 5.0 trước kỳ tuyển sinh đầu cấp năm học 2026-2027. Mục tiêu rõ ràng nhưng sợ giáo viên ở trung tâm tiếng Anh hay các lò luyện thi "vàng thau lẫn lộn", chị Thu thuê riêng giáo viên tiếng Anh người Mỹ đến dạy tại nhà. Tuần học 4 buổi, 2 tiếng/buổi luyện nghe, nói, viết với học phí 16 triệu đồng/tháng.

"Chưa biết trường THCS năm tới có ưu tiên cho học sinh có chứng chỉ IELTS không nhưng tôi vẫn cho con ôn luyện. Nếu không được ưu ái, mình nộp hồ sơ bình thường. Các năm ngồi ghế cấp II sẽ thuận lợi và "coi như xong" với môn tiếng Anh bậc THCS vì gần như con đã chinh phục rồi", chị Thu bày tỏ.

Tương tự, con anh Lê Hữu Thanh đang học lớp 5 một trường quốc tế hệ song ngữ ở phường Thủ Đức đã làm quen và giao tiếp tiếng Anh từ nhỏ. Anh cho luyện thi IELTS đạt ít nhất 6.5 để du học. Anh Thanh nói: "Con tôi phát âm, giao tiếp, kỹ năng tốt nhưng riêng phần ngữ pháp còn hơi yếu. Tôi cho luyện riêng tại nhà cô giáo nổi tiếng "mát tay" với IELTS, mỗi tháng 8 buổi là 10 triệu đồng. Nếu đạt thì đi du học, không đạt vào lớp có trình độ tiếng Anh nhỉnh hơn rồi luyện cho đến khi đủ đi du học".

Tuổi Trẻ ghi nhận nhiều phụ huynh khẩn trương cho con học IELTS từ rất sớm, tìm nơi ôn luyện để con là học sinh tiểu học nhảy vọt khả năng tiếng Anh theo chuẩn của chứng chỉ này đang là trào lưu. Thực tế cũng có không ít trung tâm Anh ngữ ra đời đủ khóa học tiền IELTS (Pre-IELTS) hoặc những khóa học được rao là thiết kế riêng cho học sinh tiểu học để ôn tập thi IELTS theo giáo trình Cambridge... với thời gian tùy trình độ học sinh, khóa 3-6 tháng, thậm chí cả năm.

Còn quá non để "chín" với IELTS

Trước xu hướng đăng ký sớm để con có nhiều thời gian, dễ dàng chinh phục IELTS như kỳ vọng của không ít gia đình, các chuyên gia giáo dục lại cho rằng khi mọi thứ quá sớm thì "lúa non" không tạo nên "mùa vàng"! Lời khuyên là phụ huynh cần cân nhắc trong việc phát hiện tố chất và phát huy như thế nào để con đạt được kỳ vọng tự nhiên nhất.

Cô Phạm Thị Xuân Oanh, giáo viên tiếng Anh Trường THCS Lê Văn Tám (phường Bình Thạnh), cho rằng phụ huynh có chiến lược cho con luyện IELTS sớm là tốt nhưng độ tuổi nào đủ để tham gia là việc rất quan trọng. Khi con ở tiểu học, học tiếng Anh dừng ở mức làm quen ngôn ngữ và thẩm thấu từ từ vào cảm xúc, hoạt động học mà chơi, chơi mà học hằng ngày.

"Tiếng Anh IELTS là học thuật chưa phù hợp với lứa tuổi tiểu học. Trừ khi đó là trường hợp xuất chúng. Nhưng tính trên bình diện cả nước thì "thần đồng" tiếng Anh chắc vài năm mới có một bạn", cô Oanh phân tích.

Độ tuổi phù hợp luyện thi IELTS, theo cô Oanh, phải ở độ tuổi lớp 7, 8. Đây là tuổi đẹp nhất và có nền tảng để tiếp thu kiến thức tốt. Kết thúc chương trình tiểu học ở Việt Nam là trình độ A1 tiếng Anh, hết cấp II là A2. Hơn nữa, cấp II còn có cuộc thi học sinh giỏi TP, cuộc thi tranh tài kỹ năng hùng biện tiếng Anh giúp học sinh có bước đệm bên cạnh việc luyện thi để đạt chứng chỉ.

Đồng quan điểm, thạc sĩ Châu Thế Hữu - giảng viên Trường ĐH Ngoại ngữ - Tin học TP. Hồ Chí Minh - đánh giá xu hướng cho học sinh tiểu học tiếp xúc và luyện thi IELTS đang ngày một thịnh hành. Tuy nhiên giảng viên này lưu ý nên cân nhắc kỹ việc cho trẻ theo học chứng chỉ quốc tế ấy. Theo ông, có ba lý do mà phụ huynh có thể xem xét.

Thứ nhất, bài thi IELTS được thiết kế để đánh giá năng lực người học phục vụ nhu cầu du học, định cư ở các nước sử dụng tiếng Anh. Đồng thời chứng chỉ cũng được sử dụng trong việc xét tuyển vào ĐH hay xét tốt nghiệp với sinh viên. Những mục tiêu này còn khá xa xôi với học sinh tiểu học.

Thứ hai, các chủ đề được nhắc tới trong bài thi IELTS thường không hoàn toàn phù hợp với trẻ, đôi khi ngay cả với người thi là sinh viên. Chẳng hạn như chủ đề về nông nghiệp bền vững, tâm lý mua sắm hay quá trình ra quyết định... có thể khiến trẻ lạ lẫm và hoang mang.

Thứ ba, IELTS dành cho định cư và du học nên các kỹ năng tập trung phục vụ các hướng đi đó mà ép trẻ theo khuôn khổ của chứng chỉ này sẽ làm mất đi sự tự nhiên, cũng như tính ứng dụng đa diện của ngôn ngữ. Chẳng hạn kỹ năng nói trong thi IELTS khác thực tế khi giao tiếp, hoặc kỹ năng viết trong IELTS cũng khác với cuộc sống vì mang tính học thuật.

"Mặc dù IELTS là bài kiểm tra về ngôn ngữ nhưng phải hiểu nội dung, bản chất. Nếu học vẹt chỉ làm cho người học thêm bối rối và mất đi hứng thú học tập", ông Hữu nói.