Khi nghệ thuật chạm vào ký ức chiến tranh

Hành trình phía sau một đêm diễn

Đêm nghệ thuật gây quỹ “Ánh lửa từ tro tàn” do sinh viên Trường Đại học Văn hóa TP. Hồ Chí Minh tổ chức tại xã An Biên, hướng tới kỷ niệm 65 năm Ngày Vì nạn nhân chất độc da cam Việt Nam. Tiếng nhạc vang lên hòa cùng những thước phim tư liệu và lời kể về những nỗi đau còn sót lại sau chiến tranh. Dưới khán đài, nhiều người lặng im theo dõi, có người đưa tay lau nước mắt. Sau cánh gà, những sinh viên trẻ hồi hộp dõi theo từng tiết mục được chuẩn bị suốt thời gian dài. Trong số đó có những sinh viên quê An Biên, mong muốn góp một phần nhỏ để sẻ chia với các nạn nhân chất độc da cam trên mảnh đất mình lớn lên.

Đêm nghệ thuật gây quỹ “Ánh lửa từ tro tàn” tại xã An Biên. Ảnh: BẢO TRÂN

Phía sau những tiết mục ấy là hành trình nhiều cảm xúc của nhóm sinh viên trong các chuyến khảo sát thực tế. Em Võ Yến Oanh - sinh viên năm 3 Khoa Quản lý Văn hóa, Nghệ thuật Trường Đại học Văn hóa TP. Hồ Chí Minh, Phó Trưởng ban Tổ chức chương trình cho biết, ý tưởng đưa chương trình về An Biên xuất phát từ mong muốn của những sinh viên quê nhà. “Khi trực tiếp gặp các gia đình nạn nhân, nghe những câu chuyện kéo dài qua nhiều thế hệ, chúng em mới hiểu chiến tranh vẫn để lại những vết thương rất dài. Có những buổi tổng kết sau chuyến khảo sát, cả nhóm đã khóc. Những cảm xúc ấy thôi thúc chúng em kể lại câu chuyện chiến tranh bằng ngôn ngữ nghệ thuật gần gũi và chân thành nhất”, Yến Oanh chia sẻ.

Những câu chuyện ấy dần trở thành chất liệu cảm xúc cho đêm diễn. Trước giờ biểu diễn, em Bùi Quỳnh Anh - sinh viên lớp 19.3 vẫn tất bật hỗ trợ các tiết mục múa. Quỳnh Anh xem việc trở về quê hương tham gia chương trình là một trải nghiệm đặc biệt ý nghĩa. “Chúng em muốn góp một phần nhỏ để xoa dịu nỗi đau của các cô chú bị ảnh hưởng bởi chất độc da cam. Dù chiến tranh đã lùi xa, chúng em mong họ cảm nhận được sự quan tâm và biết rằng mình không bị bỏ lại phía sau”, Quỳnh Anh nói.

Suốt hơn 1 tháng, nhóm sinh viên gần như dành toàn bộ thời gian ngoài giờ học để tập luyện, hoàn thiện từng tiết mục. Những buổi tập kéo dài đến tối muộn đã trở thành chuyện quen thuộc. Theo Quỳnh Anh, nghệ thuật có sức lan tỏa rất riêng. Khi những câu chuyện được kể bằng âm nhạc, ánh sáng và ngôn ngữ sân khấu, chúng sẽ dễ chạm đến cảm xúc người xem hơn. Từ đó, khán giả có thể thấu hiểu, đồng cảm và thêm trân trọng những con người vẫn đang mang trên mình di chứng chiến tranh.

Nghệ thuật trở thành nhịp cầu nhân ái

Được xây dựng từ những câu chuyện có thật cùng sự chuẩn bị tâm huyết, đêm diễn đã để lại nhiều cảm xúc trong lòng khán giả. 3 phần của chương trình gồm: Dư âm từ quá khứ, dư âm nỗi đau và khúc ca hy vọng được kết nối như một dòng chảy cảm xúc liền mạch. Từ ký ức chiến tranh với những mất mát không thể đong đếm, đến hành trình vượt lên nghịch cảnh của các nạn nhân chất độc da cam, rồi khép lại bằng thông điệp về niềm tin, sự sẻ chia và trách nhiệm cộng đồng.

Ở hàng ghế phía dưới, ông Dương Văn Út (81 tuổi), ngụ xã An Biên chăm chú dõi theo từng tiết mục. Ánh mắt ông nhiều lần lặng lại khi những câu chuyện về nạn nhân chất độc da cam được tái hiện trên sân khấu. Gia đình ông là một trong những hoàn cảnh được các sinh viên tìm đến trong quá trình khảo sát thực tế. Tuổi cao nhưng ông vẫn ngày ngày chăm sóc 2 người con và 1 người cháu mang di chứng chất độc da cam.

Nắm chặt phần quà vừa nhận trên tay, ông Út xúc động nói: “Điều khiến tôi cảm thấy ấm lòng không chỉ là món quà vật chất mà còn là sự quan tâm của những người trẻ. Tôi không nghĩ các cháu lại tìm hiểu kỹ và hiểu hoàn cảnh gia đình tôi đến vậy. Thấy các cháu quan tâm, động viên, tôi rất xúc động”.

Không riêng gia đình ông Út, trong đêm diễn còn có 20 phần quà được trao đến các gia đình bị ảnh hưởng bởi chất độc da cam và 30 phần quà gửi tặng học sinh nghèo vượt khó trên địa bàn xã An Biên. Giá trị vật chất của những phần quà không lớn nhưng chứa đựng tình cảm và sự sẻ chia.

Ông Trang Minh Tú - Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã An Biên cho biết, chương trình không chỉ mang đến những phần quà thiết thực mà còn góp phần lan tỏa tinh thần nhân ái, kết nối các tổ chức, cá nhân cùng chung tay hỗ trợ những hoàn cảnh khó khăn. Xã mong tiếp tục nhận được sự đồng hành của các bạn trẻ, các đơn vị tài trợ và nhà hảo tâm để có thêm nguồn lực chăm lo cho người dân yếu thế.

Đêm diễn khép lại, sân khấu dần tắt đèn nhưng nhiều sinh viên vẫn nán lại thu dọn đạo cụ, hỏi han các gia đình vừa nhận hỗ trợ. Với các em, giá trị lớn nhất của chương trình là giúp những câu chuyện còn nhiều mất mát được lắng nghe và sẻ chia nhiều hơn.

BẢO TRÂN