Chính sách hỗ trợ phải đến được với doanh nghiệp cần nhất

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, chiều 29/10, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Thiếu kênh dẫn khả thi, doanh nghiệp khó tiếp cận chính sách hỗ trợ

Phát biểu tại hội trường, đại biểu Phan Thị Thùy Linh (Đoàn Thanh Hóa) tán thành sự cần thiết ban hành Luật và ghi nhận nhiều chính sách đổi mới của dự thảo Luật lần này.

Dẫn báo cáo tổng kết của Bộ Tài chính cho biết, trong khảo sát gần 500 doanh nghiệp nhỏ và vừa, chỉ khoảng 9% phản hồi đã tiếp cận, thụ hưởng chính sách hỗ trợ, đại biểu Phan Thị Thùy Linh cho rằng con số này đặt ra yêu cầu phải tổ chức thực hiện tốt hơn để doanh nghiệp có thể tiếp cận và sử dụng được những hỗ trợ đã quy định.

“Tôi đề nghị hoàn thiện khoản 3 Điều 27, đồng bộ với điểm b khoản 2 Điều 6, theo hướng làm rõ cơ chế đặt hàng tổ chức đại diện doanh nghiệp đủ năng lực, trong đó, có tổ chức đại diện doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ”, đại biểu đề xuất.

Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Theo đại biểu, kênh này cần giúp doanh nghiệp tiếp cận chính sách tốt hơn. Việc lựa chọn phải công khai, minh bạch, đúng quy định; thanh toán gắn với kết quả nghiệm thu.

Đại biểu lưu ý, thực tiễn cho thấy là nếu chúng ta thiếu một kênh dẫn khả thi, thì rất có thể những doanh nghiệp cần hỗ trợ nhất, đôi khi, lại là những doanh nghiệp khó tiếp cận chính sách nhất.

Bên cạnh đó, theo đại biểu, cần làm rõ phạm vi, tiêu chí và cách áp dụng chính sách hỗ trợ đối với mô hình kinh doanh tạo tác động xã hội. Cụ thể: Tiêu chí phải nhận diện dựa trên mục tiêu xã hội gắn với hoạt động kinh doanh và kết quả có thể kiểm chứng; nội dung hỗ trợ cần đáp ứng nhu cầu đặc thù của mô hình này như đào tạo lao động, cải thiện điều kiện làm việc và tiếp cận thị trường; hiệu quả được đo bằng các kết quả như: việc làm được tạo ra và duy trì cho người yếu thế, sinh kế được cải thiện và dịch vụ đến đúng được với người có thu nhập thấp.

Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Cần Thơ Đào Chí Nghĩa phát biểu tại hội trường. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Đề cập đến khả năng tiếp cận tín dụng, Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Cần Thơ Đào Chí Nghĩa nhận định, những rào cản lớn đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện nay là thiếu tài sản bảo đảm, chưa thực hiện tốt việc lập báo cáo tài chính theo quy định và thiếu phương án kinh doanh khả thi trong dài hạn.

Để tháo gỡ những khó khăn trên, đại biểu đề nghị bổ sung cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn hóa dữ liệu tài chính, hoàn thiện phương án kinh doanh và hồ sơ tín dụng. Đồng thời, cần thúc đẩy việc đánh giá tín nhiệm doanh nghiệp dựa trên các yếu tố phản ánh năng lực hoạt động thực tế như: dòng tiền, hợp đồng, đơn hàng, dữ liệu hóa đơn và lịch sử giao dịch hợp pháp…

Rà soát tiêu chí doanh nghiệp nhỏ và vừa, ngăn trục lợi chính sách

Theo khoản 1 Điều 4 dự thảo Luật, doanh nghiệp nhỏ và vừa là doanh nghiệp có số lao động bình quân năm trước liền kề không quá 300 người, đồng thời đáp ứng một trong hai tiêu chí: tổng nguồn vốn không quá 150 tỷ đồng hoặc tổng doanh thu năm trước liền kề không quá 400 tỷ đồng.

Đại biểu Dương Khắc Mai (Đoàn Lâm Đồng) phát biểu tại hội trường. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Quan tâm tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa, đại biểu Dương Khắc Mai (Đoàn Lâm Đồng) cho rằng cần làm rõ phương pháp xác định quy mô đối với doanh nghiệp mới thành lập, doanh nghiệp hoạt động đa ngành và trường hợp doanh nghiệp vượt ngưỡng trong thời gian đang thụ hưởng chính sách hỗ trợ.

Đại biểu chỉ ra dự thảo Luật chưa làm rõ cách xác định quy mô đối với doanh nghiệp mới thành lập chưa có số liệu của năm trước liền kề, doanh nghiệp hoạt động đa ngành và trường hợp doanh nghiệp vượt ngưỡng trong khi đang thực hiện chương trình hỗ trợ đã được phê duyệt. Đây là vấn đề liên quan tính liên tục của chính sách, khác với đề xuất sử dụng số liệu bình quân nhiều năm đã được Bộ Tài chính giải trình.

Từ đó, đại biểu đề nghị bổ sung tại khoản 3 Điều 4 quy định giao Chính phủ hướng dẫn cụ thể phương pháp xác định quy mô đối với các trường hợp nêu trên, nguyên tắc sử dụng dữ liệu sẵn có của cơ quan nhà nước và cách xử lý các cam kết hỗ trợ hợp pháp đang thực hiện khi doanh nghiệp tăng trưởng vượt ngưỡng. Theo đại biểu, cần tránh tình trạng doanh nghiệp phát triển tốt lại trở thành lý do khiến chính sách hỗ trợ đã cam kết bị chấm dứt đột ngột.

Đại biểu Vương Quốc Thắng (Đoàn thành phố Đà Nẵng) phát biểu tại hội trường. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Ở góc độ khác, đại biểu Vương Quốc Thắng (Đoàn thành phố Đà Nẵng) lưu ý những bất cập trong việc sử dụng tiêu chí lao động bình quân năm. Theo đại biểu, tiêu chí này khó kiểm tra, đối soát và có thể bị lợi dụng thông qua hợp đồng dịch vụ hoặc lao động thời vụ để lách trần quy mô, duy trì quyền thụ hưởng chính sách hỗ trợ. Trong khi đó, xu hướng tự động hóa và phát triển kinh tế số khiến nhiều doanh nghiệp công nghệ có số lao động ít nhưng doanh thu và giá trị gia tăng lớn.

Vì vậy, đại biểu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu quy định theo hướng chỉ xác lập các tiêu chí khung trong Luật, giao Chính phủ quy định ngưỡng cụ thể và điều chỉnh linh hoạt theo từng thời kỳ, phù hợp tinh thần Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Đại biểu Vương Quốc Thắng cũng đề xuất bổ sung tiêu chí về tính độc lập của doanh nghiệp, theo hướng loại trừ doanh nghiệp là công ty con do doanh nghiệp lớn, Tập đoàn kinh tế sở hữu trên 50% vốn điều lệ hoặc nắm quyền chi phối.

Theo đại biểu, quy định này nhằm ngăn chặn tình trạng doanh nghiệp lớn núp bóng doanh nghiệp nhỏ và vừa để trục lợi nguồn lực hỗ trợ của Nhà nước, đồng thời bảo đảm đồng bộ với hành vi bị nghiêm cấm "cố ý chia, tách doanh nghiệp để hưởng hỗ trợ" tại khoản 5 Điều 7 dự thảo Luật.

Theo THU HẰNG (Nhân dân)