Nâng cao chất lượng nông sản đáp ứng yêu cầu thị trường tỷ dân

Nông dân Cần Thơ trồng mãng cầu xiêm theo tiêu chuẩn VietGap hướng đến xuất khẩu. (Ảnh: THANH TÂM)

Trước làn sóng tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu, nông sản Đồng bằng sông Cửu Long buộc phải bước vào cuộc đua chuẩn hóa toàn diện nếu muốn giữ vững vị thế và khẳng định giá trị bền vững.

Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc gia tăng liên kết trong bối cảnh mới, ông Hứa Trường Sơn, Phó Giám đốc Sở Công thương Cần Thơ nhận định: Việc mở rộng thị trường, đa dạng hóa đối tác và nâng cao chuỗi giá trị có ý nghĩa sống còn đối với doanh nghiệp xuất khẩu sang Trung Quốc.

Với vị thế trung tâm Đồng bằng sông Cửu Long, thành phố Cần Thơ sở hữu nhiều tiềm năng sẵn có ở các lĩnh vực nông nghiệp, công nghiệp chế biến, thương mại và logistics để gia tăng hợp tác sâu rộng với các đối tác Trung Quốc.

Thành phố đặt mục tiêu tạo nhịp cầu kết nối trực tiếp giữa doanh nghiệp, nhà phân phối, nhà nhập khẩu Trung Quốc với doanh nghiệp nội địa, tập trung vào các nhóm hàng thế mạnh: trái cây, gạo, sản phẩm từ gạo, thủy sản và thực phẩm chế biến.

Đồng thời, Cần Thơ mở rộng không gian thu hút dòng vốn đầu tư từ các doanh nghiệp Trung Quốc vào hệ thống logistics, trung tâm phân phối, chế biến sâu, thương mại điện tử và công nghệ xanh.

Thành phố Cần Thơ tổ chức Diễn đàn xúc tiến thương mại đầu tư giữa doanh nghiệp Việt Nam-Trung Quốc. (Ảnh: THANH TÂM)

Nhìn lại thực tế ngành hàng, ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam (Vinafruit) thông tin: Nhiều năm qua, Trung Quốc liên tục giữ vững vị trí thị trường tiêu thụ số 1 của rau quả Việt Nam, chiếm tới 65-70% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành. Tuy nhiên, khẩu vị và quy định của thị trường này đã thay đổi căn bản.

Trung Quốc hiện đặt ra các tiêu chuẩn rất cao đối với nông sản Đồng bằng sông Cửu Long. Doanh nghiệp xuất khẩu bắt buộc phải đăng ký mã số cơ sở sản xuất, cơ sở đóng gói và mã số vùng trồng chính xác tuyệt đối.

Bất kỳ vi phạm nào về đối tượng kiểm dịch thực vật hay sinh vật gây hại đều dẫn đến nguy cơ bị dừng nhập khẩu toàn bộ. Các quy định về an toàn thực phẩm, chỉ tiêu hóa chất tồn dư được siết chặt tiệm cận các tiêu chuẩn khắt khe của EU, Hoa Kỳ hay Nhật Bản.

Nhắm tới mục tiêu phát triển bền vững, các nhà nhập khẩu lớn tại Trung Quốc đã bắt đầu ưu tiên các đối tác có quy trình vận chuyển giảm dấu chân carbon và sử dụng bao bì thân thiện với môi trường; minh bạch truy xuất nguồn gốc với yêu cầu các khâu trong chuỗi cung ứng từ trang trại đến bàn ăn đều phải được số hóa để người tiêu dùng dễ dàng kiểm tra.

Trước thực tế đó, ông Đặng Phúc Nguyên khẳng định: “Con đường duy nhất để nông sản Cần Thơ và Đồng bằng sông Cửu Long gia tăng thị phần là khẩn trương định hình bản đồ sản xuất xanh, chuẩn hóa vùng nguyên liệu và nâng cao năng lực chế biến sâu”.

Để nông sản hiện thực hóa các yêu cầu trên, từ góc độ doanh nghiệp xuất khẩu, ông Nguyễn Đình Mười, Phó Tổng Giám đốc Công ty Vina T&T cho rằng, quá trình canh tác, chăm sóc cần tuân thủ nghiêm ngặt các Nghị định thư đã ký kết giữa cơ quan chức năng hai nước.

Nhà vườn Cần Thơ thu hoạch sầu riêng xuất khẩu sang Trung Quốc. (Ảnh: THANH TÂM)

Doanh nghiệp và chính quyền địa phương phải quyết liệt bảo vệ mã số vùng trồng, kiên quyết chống gian lận, mạo danh để giữ gìn uy tín thương hiệu trái cây Việt Nam. Bên cạnh đó, các nhà máy đóng gói cần thiết lập hệ thống kiểm dịch nội bộ nghiêm ngặt, bảo đảm hoàn toàn sạch bóng các loại côn trùng, vi sinh vật thuộc diện kiểm dịch của phía Trung Quốc trước khi xuất hàng.

"Số hóa vùng trồng và chuẩn hóa cơ sở đóng gói không phải là rào cản, mà chính là 'tấm hộ chiếu quyền lực' giúp trái cây Việt Nam khẳng định vị thế và tự tin cạnh tranh bình đẳng tại thị trường Trung Quốc cũng như các thị trường khó tính khác như Mỹ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia hay Trung Đông", ông Nguyễn Đình Mười khẳng định.

Bên cạnh đó, nhằm xây dựng nền tảng vững chắc cho nông sản vùng Đồng bằng sông Cửu Long, các địa phương cần dừng ngay tình trạng phát triển cây trồng ồ ạt ngoài quy hoạch dẫn đến rủi ro "được mùa mất giá"; quản lý chặt chẽ việc sử dụng mã số vùng trồng, không để xảy ra tình trạng "mượn mã số" gây ảnh hưởng đến thương hiệu quốc gia và đẩy nhanh lộ trình chuyển đổi sang canh tác hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn và giảm phát thải.

Nâng tầm nông sản Đồng bằng sông Cửu Long để xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc không còn dừng lại ở câu chuyện bán những gì mình có, mà là cung cấp những gì thị trường yêu cầu. Việc chuyển hóa các thỏa thuận thành các hợp đồng kinh tế cụ thể, đặc biệt là nâng cao chất lượng hàng hóa, dịch vụ là đòn bẩy quan trọng, giúp thương mại nông sản Đồng bằng sông Cửu Long phát triển bứt phá, bền vững và xanh hóa trong thời gian tới.

Theo Báo Nhân Dân