NASA công bố loạt ảnh nhân loại chưa từng chứng kiến về Mặt Trăng

09/04/2026 - 14:51

Trong khoảnh khắc mang tính lịch sử khi thực hiện chuyến bay vòng quanh Mặt Trăng, phi hành đoàn sứ mệnh Artemis II đã ghi lại nhiều hình ảnh gây ấn tượng mạnh cho giới khoa học.

Phá vỡ kỷ lục về quãng đường xa nhất con người từng bay vào không gian do Apollo 13 thiết lập, sứ mệnh Artemis II đã đạt khoảng cách ước tính 252.756 dặm so với Trái Đất, thực hiện chuyến bay vòng quanh Mặt Trăng vào ngày 8/4.

Chuyến bay vòng qua Mặt Trăng dài 7 giờ giúp các phi hành gia chiêm ngưỡng bề mặt Mặt Trăng với những góc nhìn chưa từng được con người chứng kiến trước đây. Phi hành đoàn đã có thể quan sát khoảng 21% vùng xa bí ẩn của Mặt Trăng được Mặt Trời chiếu sáng.

Các phi hành gia NASA gồm Reid Wiseman (Chỉ huy sứ mệnh), Victor Glover, Christina Koch và phi hành gia Jeremy Hansen thuộc Cơ quan Vũ trụ Canada đã chụp khoảng 10.000 bức ảnh, theo buổi phát sóng trực tiếp của NASA về sứ mệnh.

2 phi hành gia NASA Victor Glover và Christina Koch chụp ảnh mặt trăng qua cửa sổ của Orion (Ảnh: NASA).

Liên lạc bị gián đoạn khoảng 40 phút khi tàu Orion di chuyển phía sau Mặt Trăng. Các thành viên phi hành đoàn đã quan sát hiện tượng Earthset khi Trái Đất dường như lặn xuống phía sau Mặt Trăng, tương tự những gì các phi hành gia Apollo từng chứng kiến vào năm 1968.

Bề mặt Mặt Trăng có thể được quan sát thấy với nhiều miệng hố va chạm. Ở phía được chiếu sáng của Trái Đất, có thể quan sát các đám mây trên khu vực Australia và Châu Đại Dương, trong khi nửa còn lại chìm trong bóng tối ban đêm.

Hiện tượng Earthset xảy ra vào lúc 18h41 (giờ miền Đông Mỹ) phía sau Mặt Trăng (NASA).

Nhóm các nhà khoa học của sứ mệnh Artemis đã huấn luyện phi hành đoàn quan sát các đặc điểm cụ thể trên Mặt Trăng, bao gồm các dòng dung nham cổ và các miệng hố va chạm. Trong bức ảnh Earthset này, các phi hành gia đã quan sát được bồn trũng Hertzsprung, xuất hiện dưới dạng hai vòng tròn đồng tâm.

Bồn trũng Orientale dạng vòng và hai miệng hố mới được đặt tên là Integrity và Carroll cũng có thể được nhìn thấy (Ảnh: NASA).

Các phi hành gia cũng ghi nhận các vòng cấu trúc bao quanh bồn trũng Orientale, một trong những miệng hố va chạm lớn và trẻ nhất trên Mặt Trăng. Trước sứ mệnh này, bồn trũng Orientale chưa từng được quan sát trực tiếp bằng mắt người.

Tại vị trí khoảng hướng 10 giờ so với bồn trũng Orientale có hai miệng hố nhỏ. Các phi hành gia đề xuất đặt tên một miệng hố là Integrity - theo tên tàu Orion của họ; miệng hố còn lại là Carroll - theo tên người vợ quá cố của Chỉ huy Artemis II Reid Wiseman.

Bà Carroll Taylor Wiseman là một y tá tại đơn vị chăm sóc tích cực cho trẻ sơ sinh, bà qua đời vào năm 2020 sau thời gian chống chọi với bệnh ung thư. Sau khi đặt tên miệng hố Carroll, bốn phi hành gia đã ôm nhau, xúc động rơi nước mắt, và một phút mặc niệm đã được thực hiện tại Trung tâm Điều khiển Nhiệm vụ của NASA ở Houston.

Từ góc nhìn của phi hành đoàn Artemis II, Mặt Trăng che khuất Mặt Trời, tạo nên một khung cảnh hiếm hoi mà rất ít người trong lịch sử nhân loại từng được chứng kiến (Ảnh: NASA).

Các phi hành gia đã được quan sát một hiện tượng nhật thực đặc biệt. Đối với phi hành đoàn Artemis II, Mặt Trăng trông lớn hơn nhiều qua cửa sổ của tàu Orion so với khi quan sát từ Trái Đất.

Một phần của Mặt Trăng xuất hiện khi phi hành đoàn Artemis II quan sát hiện tượng nhật thực. Bên trái là sao Kim (Ảnh: NASA).

Hiện tượng toàn phần khi Mặt Trời bị che khuất hoàn toàn trong nhật thực, kéo dài gần một giờ đối với các phi hành gia, trong khi trên Trái Đất, thời gian này thường chỉ kéo dài vài phút.

Ánh sáng Mặt Trời xuất hiện trở lại từ phía sau Mặt Trăng sau khi nhật thực kết thúc từ góc nhìn của phi hành đoàn (Ảnh: NASA).

Trong suốt thời gian nhật thực, các phi hành gia cũng có thể quan sát các hành tinh như sao Hỏa, sao Kim và sao Thổ, cũng như các ngôi sao và hiện tượng Earthshine - ánh sáng phản chiếu từ Trái Đất.

Tàu Orion có thể được nhìn thấy ở phía bên trái của Mặt Trăng, được chiếu sáng ngược bởi Mặt Trời trong thời gian xảy ra nhật thực (Ảnh: NASA).

Phi hành đoàn cũng ghi lại được những bức ảnh ấn tượng về chính thiên hà của chúng ta, cho thấy cấu trúc xoắn ốc đặc trưng, nổi bật với hai nhánh xoắn kéo dài từ hai đầu của một thanh sao trung tâm. Trái Đất nằm trong một trong hai nhánh này, ở vị trí khoảng giữa so với tâm thiên hà.

Sau chuyến bay vòng qua Mặt Trăng, các phi hành gia Artemis II đã chụp được bức ảnh ngoạn mục về Dải Ngân Hà (Ảnh: NASA).

Sau khi hoàn thành hành trình bay vòng quanh Mặt Trăng, Chỉ huy sứ mệnh Artemis II Reid Wiseman đã gửi lời cảm ơn tới nhóm các nhà khoa học của NASA vì đã xây dựng một hành trình ngoài không gian đáng nhớ.

Rìa phía đông của bồn trũng Nam Cực - Aitken, bồn trũng lớn nhất và lâu đời nhất trên Mặt Trăng được phi hành đoàn Artemis II quan sát thấy (Ảnh: NASA).

Sĩ quan khoa học, Tiến sĩ Kelsey Young gửi lời cảm ơn tới phi hành đoàn: "Nhóm các nhà khoa học, cộng đồng nghiên cứu Mặt Trăng và thế giới đã nhận được nhiều thông tin giá trị mà phi hành đoàn thu thập được. Các bạn đã đưa Mặt Trăng đến gần hơn với chúng tôi".

Miệng hố Vavilov có thể được nhìn thấy trên rìa của bồn trũng Hertzsprung cổ và lớn hơn (Ảnh: NASA).

Những bức ảnh này sẽ giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về tính chất và nguồn gốc của Mặt Trăng, đồng thời đặt nền tảng cho các sứ mệnh tương lai lên bề mặt sau này.

Theo Báo Dân Trí