Trên bản đồ du lịch toàn cầu, ẩm thực đang trở thành thứ “ngôn ngữ quyền lực” mà các quốc gia đang tận dụng để chinh phục du khách. Theo Hiệp hội Du lịch Ẩm thực Thế giới, năm 2024 có đến 80% du khách quốc tế lựa chọn trải nghiệm ẩm thực bản địa là mục tiêu của chuyến đi; ngân sách cho ẩm thực chiếm trung bình 30% chi phí du lịch.
Trong thực tế, các món ăn Việt Nam liên tục xuất hiện trên các bảng xếp hạng uy tín thế giới, yêu cầu tôn vinh và chuẩn hóa nghề trở nên cấp thiết. Đặc biệt, để tạo sức hút cho điểm đến, chúng ta cần một chiến lược bài bản để biến ẩm thực thành tài sản quốc gia.
Những “người giữ lửa” ẩm thực truyền thống
Đại diện Hiệp hội Du lịch Việt Nam (VITA) cho biết đã triển khai hệ thống xét tặng các danh hiệu Nghệ nhân nghề Bếp, nghề Bánh, Pha chế thức uống và Điêu khắc củ quả. Danh hiệu không chỉ vinh danh cá nhân xuất sắc, mà còn tạo dựng một chuẩn mực nghề nghiệp mới, giúp ẩm thực Việt đủ sức cạnh tranh trong môi trường quốc tế.
Theo đó, danh hiệu Nghệ nhân của VITA được thiết kế với sứ mệnh kép: Bảo tồn di sản và tôn vinh cá nhân xuất sắc; Chuẩn hóa nghề bếp theo tiêu chuẩn quốc tế.
Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam, ông Vũ Thế Bình khẳng định: “Mỗi ứng viên là một ‘người giữ lửa,’ không chỉ sở hữu kỹ năng tinh luyện mà còn góp phần gìn giữ và chuyển hóa giá trị ẩm thực truyền thống. Đây là nền tảng để xây dựng ẩm thực như một sản phẩm du lịch độc đáo, có chiều sâu văn hóa.”
Được biết, quy chế xét tặng tham chiếu các bộ tiêu chuẩn của Worldchefs - WASC, UIBC hay ASI. Sự đối chiếu này giúp danh hiệu Nghệ nhân Việt Nam mang giá trị tương đương các chứng nhận quốc tế, tạo bước đệm để ẩm thực Việt vươn ra thị trường toàn cầu.

Nghệ nhân Nguyễn Thị Lâm nắm giữ nhiều bí quyết nấu món ngon của người Hà Nội. (Ảnh: Mai Mai/Vietnam+)
Ở góc độ chiến lược, danh hiệu của VITA được xem như “động cơ thúc đẩy” để Việt Nam xây dựng lực lượng đầu bếp chuẩn hóa, từ đó đóng góp trực tiếp vào sự phát triển bền vững của ngành du lịch.
Uy tín của danh hiệu được khẳng định bằng hệ thống tiêu chí định lượng minh bạch, đòi hỏi ứng viên phải đạt tối thiểu 80/100 điểm. Vì thế, để được phong tặng danh hiệu, các ứng viên cần: tối thiểu 10 năm kinh nghiệm liên tục hoạt động trong nghề, có phẩm chất đạo đức được đồng nghiệp và cộng đồng tôn trọng; tính sáng tạo và giá trị lan tỏa (mỗi ứng viên phải trực tiếp sáng tạo ít nhất 10 món độc đáo, có 1 món được công nhận, lan truyền trong cộng đồng); có ít nhất 1 HCV và 2 HCB trong nước, hoặc 1 HCV/2 HCB tại các sự kiện quốc tế; đóng góp cho đào tạo trong việc đã truyền nghề cho tối thiểu 50 học viên.
Đặc biệt, các tiêu chí không chỉ đo lường kỹ năng bếp, mà còn bao trùm kiến thức văn hóa - lịch sử ẩm thực, nguyên liệu, kỹ thuật bảo quản, tiêu chuẩn vệ sinh nhằm bảo đảm Nghệ nhân được công nhận không đơn thuần là “đầu bếp giỏi,” mà là đại diện tiêu biểu cho di sản văn hóa ẩm thực Việt Nam.
Trước đó, tháng 11/2026, lễ vinh danh diễn tại Thành phố Hồ Chí Minh đã đánh dấu cột mốc quan trọng của hành trình chuẩn hóa nghề bếp Việt với 34 nghệ nhân được vinh danh, trong đó có 26 Nghệ nhân Nghề Bếp. 17 Nghệ nhân đã mang về 29 giải thưởng quốc tế, con số cho thấy sự hội nhập mạnh mẽ của nghề bếp Việt.
Các nghệ nhân cam kết tiếp tục gìn giữ danh dự nghề nghiệp và lan tỏa giá trị ẩm thực Việt qua công tác đào tạo, sáng tạo và phục vụ cộng đồng.







Đọc nhiều