Nghề nuôi cá ven sông

Ông Trần Hoàng Sang sống khỏe với nghề nuôi cá lồng bè ven sông. Ảnh: HẠNH CHÂU

Nghề nuôi cá lồng bè nước ngọt trên địa bàn tỉnh phát triển phong phú, đa dạng, tập trung nhiều ở phường Long Xuyên, Tân Châu, Châu Đốc, xã Chợ Mới, An Phú, Châu Thành; chủ yếu gồm cá basa, cá điêu hồng, cá rô phi, cá chim trắng, cá hú, cá he, cá heo, cá lóc bông… Ngoài ra, tại một số khu vực ven biển còn phát triển nuôi cá có giá trị kinh tế cao như cá mú, cá bớp, cá chim vây vàng. Nhiều năm qua, nghề nuôi cá lồng bè trên sông, ven bãi bồi ở An Giang mang lại thu nhập từ vài trăm triệu đến hàng chục tỷ đồng mỗi năm, đặc biệt khi người nuôi áp dụng kỹ thuật mới, quy trình nuôi an toàn, góp phần giúp đời sống người dân ngày càng ổn định, khấm khá.

Trên chiếc tắc ráng chạy tạch tạch giữa sông nước mênh mang, ông Trần Hoàng Sang, ngụ ấp Bình Phú, xã Cù Lao Giêng chở chúng tôi ra khu vực nuôi cá lồng bè. Giữa bốn bề sông nước, bè cá của gia đình ông nằm tách biệt với các bè khác. Nhanh tay xúc thau thức ăn rải xuống lồng, ông Sang vừa cho cá ăn vừa chia sẻ: “5 lồng bè cá này, mỗi ngày tôi cho cá ăn 2 - 3 cữ. Trước đây nuôi cá điêu hồng, khoảng 3 năm nay tôi chuyển sang nuôi cá basa vì giá cao, đầu ra ổn định, lợi nhuận khoảng 50 - 70 triệu đồng/bè/vụ”.

Theo ông Sang, 1 lồng bè thả khoảng 400kg giống cá điêu hồng; khoảng 15.000 con giống cá basa. Sau 7 - 8 tháng nuôi, mỗi lồng cá điêu hồng cho sản lượng từ 7 - 8 tấn cá thịt; lồng nuôi cá basa từ 5 - 9 tấn cá/đợt tùy mật độ thả giống. Chỉ tay ra giữa sông, ông Sang cho biết, nhiều bè lớn thả từ 200.000 - 300.000 con giống, mỗi đợt thu hoạch 100 - 150 tấn cá. Hiện giá cá basa đang ở mức cao, khoảng 46.000 đồng/kg; cá điêu hồng dao động từ 27.000 - 33.000 đồng/kg.

Theo người dân địa phương, lợi thế của vùng cù lao là phù sa màu mỡ, nước ngọt quanh năm.Trên bờ trồng cây ăn trái, dưới sông nuôi cá cho hiệu quả kinh tế cao. Tuy nhiên, nuôi cá lồng bè đòi hỏi vốn lớn, người nuôi cần chú trọng quản lý nguồn nước, thức ăn; ưu tiên sử dụng thức ăn công nghiệp để giảm ô nhiễm, phòng, chống dịch bệnh, vệ sinh lồng bè và tuân thủ quy trình VietGAP, ASC nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm, hướng đến xuất khẩu và phát triển bền vững.

Theo Ủy ban nhân dân xã Cù Lao Giêng, toàn xã hiện có 126 hộ nuôi thủy sản; doanh nghiệp nuôi thủy sản, với 44 ao. Tổng số lồng bè là 1.086 chiếc, trong đó 753 hộ nuôi cá điêu hồng, 333 lồng nuôi các loại thủy sản khác. Đến nay, địa phương đã thu hoạch 5 ao cá tra, sản lượng 2.159 tấn; thu hoạch 146 lồng cá điêu hồng, với sản lượng 1.120 tấn. Ngoài ra còn có 163 lồng bè nuôi thủy sản khác cho sản lượng 2.626 tấn.

Tại ngã ba sông Châu Đốc, phường Châu Đốc, cá basa từng góp phần tạo nên thương hiệu “Làng bè Châu Đốc”. Thời kỳ cực thịnh vào khoảng năm 1990, toàn khu vực có hơn 4.000 bè nuôi cá basa, nhiều hộ trở thành tỷ phú, khiến cá basa được ví như “con cá hoàng kim”. Năm 2003, Ủy ban nhân dân tỉnh xây dựng tượng đài cá basa tại Công viên 30/4, ghi dấu loài cá từng đóng vai trò quan trọng trong phát triển nghề nuôi thủy sản của tỉnh.

Tuy nhiên, từ sau năm 2002, cá basa dần thoái trào, nhường chỗ cho cá tra. Làng bè Châu Đốc trải qua hơn nửa thế kỷ với nhiều thăng trầm, hiện chỉ còn hơn 300 bè cá. Dù quy mô không còn như trước, làng bè vẫn là điểm đến hấp dẫn du khách, đồng thời mang lại giá trị kinh tế ổn định cho người dân. Nhiều hộ nuôi cá lồng bè còn kết hợp phát triển dịch vụ du lịch để tăng thu nhập. Điển hình như ông Nguyễn Minh Triết vừa nuôi cá vừa mở dịch vụ câu cá trên bè với giá 30.000 đồng/người, tạo thêm nguồn thu.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, năm 2025, ngành thủy sản tiếp tục đóng góp quan trọng vào GRDP và kim ngạch xuất khẩu của tỉnh. Ngành tập trung khai thác hiệu quả dư địa, hỗ trợ doanh nghiệp tăng sản lượng nuôi cá tra thêm khoảng 10.000 tấn tại xã Châu Phú, Cù Lao Giêng, Nhơn Mỹ; mở rộng vùng nuôi cá rô phi ngoài kế hoạch với quy mô 305 ao; đồng thời đẩy mạnh phát triển nuôi tôm và nuôi biển. Năm 2025, tổng sản lượng khai thác và nuôi trồng thủy sản ước đạt 1,6 triệu tấn, đạt 103% kế hoạch; sản lượng nuôi trồng 1,1 triệu tấn.

Trước yêu cầu phát triển bền vững, nghề nuôi cá lồng bè ở An Giang đang từng bước chuyển đổi theo hướng an toàn, hiệu quả, gắn sản xuất với bảo vệ môi trường và mở rộng liên kết tiêu thụ. Tận dụng lợi thế sông nước đầu nguồn Mekong, mô hình nuôi cá lồng bè tiếp tục là sinh kế quan trọng, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân và khẳng định vị thế thủy sản An Giang.

HẠNH CHÂU