Vĩnh Điều hướng đến sản xuất nông nghiệp xanh

Lãnh đạo Ủy ban nhân dân xã Vĩnh Điều và các cơ quan chuyên môn xã khảo sát cánh đồng sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp của Hợp tác xã Dịch vụ Phú Nông Xanh. Ảnh: THANH NHÃ

Sản xuất lúa an toàn, chất lượng cao

Trong sản xuất lúa, nhiều nông dân xã Vĩnh Điều áp dụng nhiều giải pháp nhằm giảm chi phí, hạn chế tác động đến môi trường và nâng cao chất lượng sản phẩm. Các biện pháp được triển khai gồm vệ sinh đồng ruộng, xử lý lúa nền còn sót, cơ giới hóa khâu làm đất, gieo sạ hàng kết hợp bón vùi phân, giảm lượng giống gieo sạ còn 70 - 80kg/ha; quản lý nước theo phương pháp ướt, khô xen kẽ, hạn chế đốt rơm rạ sau thu hoạch và tận dụng phụ phẩm làm phân hữu cơ.

Nông dân áp dụng biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), sử dụng thuốc bảo vệ thực vật theo nguyên tắc “4 đúng”, gồm đúng thuốc, đúng liều lượng, đúng thời điểm, đúng cách. Việc tăng cường sử dụng chế phẩm sinh học, giảm phụ thuộc vào hóa chất góp phần bảo vệ môi trường, hướng đến sản xuất lúa an toàn, chất lượng cao.

Cùng với thay đổi tập quán canh tác, các hợp tác xã ngày càng phát huy vai trò kết nối nông dân với doanh nghiệp, tổ chức sản xuất theo quy trình thống nhất và gắn với tiêu thụ sản phẩm. Đây là hướng đi giúp nông dân nâng cao hiệu quả sản xuất, từng bước đáp ứng yêu cầu về chất lượng và tiêu chuẩn của các thị trường xuất khẩu.

Đoàn công tác của Bộ Nông nghiêp, Lâm nghiệp và Ngư nghiệp cùng nông dân tiêu biểu Vương quốc Campuchia tham quan, học tập kinh nghiệm cánh đồng áp dụng quy trình kỹ thuật sản xuất lúa chất lượng cao và phát thải thấp của Hợp tác xã Dịch vụ Phú Nông Xanh. Ảnh: THANH NHÃ

Thành lập năm 2023, Hợp tác xã Dịch vụ Phú Nông Xanh, ấp Đồng Cơ hiện có 120 thành viên chính thức, với tổng diện tích sản xuất 3.000ha và 300 thành viên liên kết, với diện tích 2.000ha. Tổng diện tích liên kết sản xuất, tiêu thụ đạt 5.000ha/năm, sản lượng lúa thương phẩm hằng năm gần 40.000 tấn. Đến năm 2030, hợp tác xã định hướng mở rộng diện tích vùng liên kết lên 7.000ha, áp dụng tiêu chuẩn sản xuất lúa giảm phát thải, kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và đáp ứng yêu cầu xuất khẩu sang các thị trường EU, Nhật Bản, Mỹ.

Ông Trần Văn Hai - Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ Phú Nông Xanh cho biết diện tích áp dụng quy trình kỹ thuật theo đề án “Phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030” (gọi tắt đề án 1 triệu ha) của hợp tác xã 2.000ha, sử dụng giống lúa DS1, lượng giống gieo sạ mỗi vụ từ 70 - 80kg/ha. “Lợi nhuận trung bình của nông dân sản xuất theo quy trình kỹ thuật này cao hơn 10% so với canh tác lúa thông thường. Sau thu hoạch, hợp tác xã liên kết tiêu thụ lúa cho nông dân”, ông Hai nói.

Để hỗ trợ sản xuất cho các thành viên, Hợp tác xã Dịch vụ Phú Nông Xanh đầu tư 1 trạm giám sát sâu rầy, 10 ống cảm biến mực nước, một dàn san phẳng mặt ruộng bằng tia laser và hệ thống kênh, mương phục vụ sản xuất. Ban giám đốc còn chủ động liên kết với các công ty cung ứng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, hỗ trợ thành viên tiếp cận vật tư đầu vào và kết nối tiêu thụ sản phẩm.

Tăng cường liên kết tiêu thụ sản phẩm

Theo ông Cao Minh Thạnh - Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Vĩnh Điều, đơn vị được Ủy ban nhân dân xã giao chủ trì, phối hợp triển khai các hoạt động hỗ trợ ứng dụng tiến bộ khoa học, kỹ thuật trong sản xuất nông nghiệp, góp phần giảm phát thải carbon theo nội dung đề án 1 triệu ha. Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã tập trung tổ chức tập huấn, chuyển giao kỹ thuật; xây dựng và nhân rộng mô hình cánh đồng lớn sản xuất lúa bền vững gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm; phát triển mô hình luân canh cây trồng trên đất lúa. Các chương trình, dự án khuyến nông về cây lúa và hoạt động liên quan cũng được lồng ghép nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, góp phần thực hiện các mục tiêu đề ra.

Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã phối hợp Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh hướng dẫn, tập huấn cho nông dân và các tổ chức sản xuất về đăng ký mã số vùng trồng, quản lý vùng trồng và áp dụng quy trình sản xuất theo hợp đồng tiêu thụ. Các tiêu chuẩn được hướng dẫn gồm an toàn thực phẩm, sản xuất hữu cơ, VietGAP, GlobalGAP và các tiêu chuẩn phù hợp với quy định hiện hành.

Năm 2026, xã Vĩnh Điều phấn đấu có 9.000ha sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp, với 500 hộ tham gia. Địa phương tập trung hoàn thiện cơ sở hạ tầng tại các vùng sản xuất mới, tổ chức lại sản xuất, xây dựng chuỗi giá trị; đồng thời duy trì tính bền vững ở những khu vực đã triển khai trong năm 2025.

Nông dân ấp T4, xã Vĩnh Điều thu hoạch chanh dây bán cho thương lái. Ảnh: THANH NHÃ

Đến năm 2030, xã đặt mục tiêu nâng diện tích sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp lên 13.000ha, với sự tham gia của 3 hợp tác xã, 32 tổ hợp tác và 900 hộ dân. Tỷ lệ cơ giới hóa đồng bộ phấn đấu đạt 70% diện tích, tỷ lệ thất thoát sau thu hoạch dưới 8% và lượng phát thải khí nhà kính giảm trên 10%.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Vĩnh Điều Lương Đắc Tường cho biết địa phương định hướng chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp theo hướng chuyên canh bền vững, tập trung vào các sản phẩm chủ lực như lúa gạo, hoa màu, cây ăn trái. Xã tiếp tục mở rộng mã số vùng trồng, tăng cường truy xuất nguồn gốc điện tử, bảo đảm tính minh bạch và nâng cao uy tín nông sản.

Theo ông Lương Đắc Tường, yêu cầu đặt ra là chuyển từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang phát triển kinh tế nông nghiệp, lấy hiệu quả và nhu cầu thị trường làm trọng tâm. Xã Vĩnh Điều sẽ đẩy mạnh xây dựng chuỗi giá trị khép kín, tăng cường liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp, từng bước tổ chức sản xuất quy mô lớn, đồng bộ, nâng cao giá trị sản phẩm và hạn chế tình trạng được mùa, mất giá. Với định hướng này, Vĩnh Điều từng bước hình thành vùng sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với liên kết tiêu thụ và truy xuất nguồn gốc. Đây là nền tảng để nâng cao hiệu quả sản xuất, bảo vệ môi trường và phát triển nông nghiệp theo hướng bền vững.

THANH NHÃ