Nông dân vùng U Minh Thượng vào vụ lúa trên đất tôm, lo chi phí và đầu ra

Nông dân xã An Biên xới đất bằng máy.

Sau những tháng nuôi tôm, nông dân vùng U Minh Thượng, bước vào vụ lúa trên nền đất tôm. Những ngày này, người dân tập trung làm đất, chuẩn bị giống, kiểm tra nguồn nước và xuống giống theo lịch thời vụ. Các giống RVT, ST24, ST25 được ưu tiên nhằm hướng đến chất lượng gạo thơm, đáp ứng nhu cầu thị trường.

Trước khi gieo sạ, nông dân chú trọng cày bừa, tháo chua, rửa mặn, xổ phèn, san phẳng mặt ruộng và điều tiết nước phù hợp. Lượng mưa ít trong thời gian xuống giống giúp hạn chế tình trạng hạt giống bị dập, trôi, nhiều diện tích nảy mầm tương đối đồng đều.

Tại ấp Lô 15, xã An Biên, ông Nguyễn Văn Cương theo dõi thời tiết qua ứng dụng điện thoại, tuân thủ lịch thời vụ và chủ động nguồn nước tưới. Ông còn sử dụng máy bay không người lái để gieo sạ, giúp hạt giống phân bố đều, giảm lượng giống và công lao động.

“Nhờ chuẩn bị đất kỹ, xuống giống đúng lịch nên ruộng lúa phát triển khá tốt, ít phải dặm lại. Vụ này, tôi chọn giống RVT vì có chất lượng gạo thơm, hy vọng bán được giá, nâng cao thu nhập cho gia đình”, ông Cương nói.

Sạ lúa bằng máy bay không người lái giúp hạt giống phân bố đều, giảm lượng giống và công lao động.

Giảm chi phí để giữ lợi nhuận

Dù khâu xuống giống thuận lợi, hiệu quả vụ lúa còn phụ thuộc vào giá bán, chi phí phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và công chăm sóc. Vì vậy, nhiều nông dân tính toán lại lượng vật tư sử dụng, kết hợp kinh nghiệm canh tác với các giải pháp cải tạo đất, giảm chi phí.

Ông Nguyễn Văn Khỏe, ngụ ấp Xẻo Đước, xã An Biên, cho biết ông chú trọng làm đất kỹ, gieo sạ thưa, bổ sung phân bón hữu cơ và sử dụng chế phẩm sinh học hỗ trợ bộ rễ lúa phát triển, góp phần cải tạo đất, hạ phèn. Theo ông, cây lúa sinh trưởng đồng đều, tận dụng tốt dinh dưỡng trong đất sẽ giúp giảm lượng phân bón hóa học và tiết kiệm chi phí.

Tuy nhiên, khả năng tiết giảm chi phí của từng hộ còn hạn chế khi giá vật tư đầu vào cao. Ông Khỏe mong Nhà nước có giải pháp điều tiết thị trường, hỗ trợ nâng giá lúa thương phẩm để nông dân có lợi nhuận, yên tâm sản xuất.

Với diện tích lúa mới gieo sạ hơn 10 ngày, ông Hồ Văn Sang, ngụ ấp Xẻo Đước, xã An Biên, cho biết lúa đang phát triển tương đối tốt. Tuy nhiên, giá lúa hiện dao động khoảng 5.800 - 6.200 đồng/kg, tùy giống và chất lượng, khiến ông phải cân nhắc chi phí chăm sóc trong những tháng tiếp theo.

Ông Sang kiến nghị cần thúc đẩy tiêu thụ, tăng cường xúc tiến thương mại để doanh nghiệp mở rộng thị trường xuất khẩu gạo, đồng thời bình ổn giá phân bón và vật tư đầu vào, giúp nông dân bảo đảm lợi nhuận sau mỗi vụ mùa.

Nông dân xã An Biên sử dụng máy bay không người lái giúp giảm chi phí nhân công, rút ngắn thời gian gieo sạ đầu vụ.

Chủ động ứng phó hạn, mặn

Bên cạnh bài toán chi phí và đầu ra, diễn biến thời tiết cũng là yếu tố cần được tính đến ngay từ đầu vụ. Theo dự báo khí tượng thủy văn được bài viết dẫn, El Niño có khả năng duy trì cường độ rất mạnh từ cuối năm 2026 đến đầu năm 2027, làm tăng nguy cơ thiếu mưa, hạn hán và xâm nhập mặn tại một số khu vực Nam Bộ.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang, vụ mùa 2026 - 2027, tỉnh dự kiến gieo trồng gần 79.080ha lúa, sản lượng ước hơn 446.100 tấn, tập trung tại các vùng lúa - tôm và khu vực sản xuất một vụ. Lịch xuống giống được khuyến cáo từ ngày 25/8 đến 20/10/2026.

Ngành nông nghiệp khuyến cáo nông dân tiếp tục theo dõi dự báo thời tiết, chủ động trữ nước ngọt, kiểm tra độ mặn và điều tiết nước phù hợp với từng giai đoạn sinh trưởng của cây lúa.

Sản xuất lúa trên nền đất tôm muốn đạt hiệu quả bền vững cần kết hợp chọn giống chất lượng, ứng dụng cơ giới hóa, sử dụng vật tư hợp lý và liên kết tiêu thụ. Khi chi phí được kiểm soát, đầu ra ổn định và sản xuất thích ứng tốt với điều kiện thời tiết, thu nhập của nông dân mới có cơ hội được cải thiện.

Bài và ảnh: AN LÂM