Những ngày cận 23 tháng Chạp, không khí thu hoạch tại làng nuôi cá chép cúng ông Công ông Táo ở ấp Sông Mây, (xã Bình Minh, tỉnh Đồng Nai) bước vào giai đoạn nhộn nhịp nhất trong năm.
Từ sáng sớm đến tối muộn, tiếng bơm nước, kéo lưới, cân cá, đóng bao vang khắp các ao nuôi, tạo nên bức tranh sản xuất rộn ràng phục vụ thị trường Tết.
Thu hoạch rộn ràng, sản lượng dồi dào
Một ngày trước Tết ông Công, ông Táo, đường về ấp Sông Mây (trước đây thuộc xã Bắc Sơn, huyện Trảng Bom, Đồng Nai) nhộn nhịp xe cộ từ các nơi đổ về thu mua cá chép. Nhà nhà vùng này tập trung thu hoạch vụ cá để giao cho các mối vận chuyển về khắp các chợ, từ Biên Hòa (Đồng Nai), TPHCM đến Tây Ninh hay các tỉnh Tây Nguyên để tiêu thụ.
Ông Lê Văn Quảng (bên trái) thu hoạch ao cá của gia đình để kịp giao cho thương lái chở về TPHCM bán dịp 23 tháng Chạp (Ảnh: Huân Trần).
Cũng như nhiều hộ dân địa phương khác tại Sông Mây, ông Trần Tất Văn, vừa hoàn tất thu hoạch khoảng 4 tấn cá chép cúng ông Công ông Táo. Sau gần 3 tháng chăm sóc, ao cá của ông Văn cho thu hoạch đúng giai đoạn cao điểm tiêu thụ, kích cỡ, màu sắc tươi, đẹp, được thương lái thu mua trực tiếp tại ao.
Gắn bó với nghề hơn 20 năm, bà Nương Thị Huê (quê Nam Định) cùng chồng là ông Lê Văn Quảng vào Đồng Nai lập nghiệp và chọn nuôi cá chép cúng ông Công ông Táo làm kế sinh nhai.
Vụ này, gia đình bà thu hoạch 1,5 tấn cá, bán với giá 60.000 đồng/kg. Lứa cá này bà Huê nuôi trong 2 tháng, tổng chi phí khoảng 50 triệu đồng. Khi thu hoạch, cá đạt kích cỡ tương đương khoảng 25-30 con/kg.
“Năm nay thời tiết thuận lợi, cá lớn đều, nhiều ao nuôi đến kích cỡ khoảng 20 con/kg”, bà Huê cho biết.
Ông Trương Văn Đậu (bên phải), Trưởng ấp Sông Mây thu hoạch cá cùng bà con trong ấp (Ảnh: Huân Trần).
Gia đình bà Huê hiện có 3 ao nuôi với tổng diện tích 15.000m2, trong đó dành riêng 1 ao 5.000m2 nuôi cá chép cúng ông Công ông Táo, 2 ao còn lại nuôi cá chép thịt. Trung bình mỗi lứa cá cúng kéo dài từ 2 - 3 tháng.
Lợi thế nguồn nước sạch từ hồ Sông Mây giúp nghề nuôi cá tại đây phát triển ổn định nhiều năm qua, cá khỏe, màu sắc đẹp, ít hao hụt. Nhờ đó, nghề nuôi cá chép trở thành kế sinh nhai, giúp gia đình bà Huê cùng nhiều hộ dân khác ở Sông Mây có cuộc sống ổn định.
Ông Trương Văn Đậu, Trưởng ấp Sông Mây, cho biết nghề nuôi cá chép tại xã Bắc Sơn (nay là Bình Minh) hình thành từ những năm 1980, từ vài hộ nhỏ lẻ ban đầu, nay đã phát triển thành vùng nuôi lớn nhất Đồng Nai, với hàng trăm hộ tham gia.
Những rổ cá chép đỏ khỏe mạnh, màu sắc tươi sáng được thương lái lựa chọn đưa đi tiêu thụ (Ảnh: Huân Trần).
Qua thực tế, hiệu quả kinh tế nuôi cá cao gấp 3-4 lần trồng lúa giúp nghề này bám rễ bền vững. Năm nay toàn ấp ước thu hơn 70 tấn cá chép cúng ông Công ông Táo, cung ứng cho thị trường các tỉnh miền Nam và Tây Nguyên.
Vẫn lo thị trường trầm lắng
Dù không khí thu hoạch cá tại vùng nuôi lớn của khu vực phía Nam vẫn đang nhộn nhịp, nhiều thương lái tỏ ra lo lắng khi tới thời điểm hiện tại, sức mua tại các chợ truyền thống có phần trầm lắng.
Ông Hoàng Văn Lượng, một thương lái tại TPHCM, chuyên giao cá cho các mối ở Biên Hòa và TPHCM, nhận định so với những năm trước, đến thời điểm này tiến độ thu mua vẫn chậm.

Người dân ấp Sông Mây cân cá để giao cho mối từ các tỉnh, thành về Đồng Nai thu mua cá (Ảnh: Huân Trần).
Ông Lượng chia sẻ, sau vài ngày quan sát sức mua tại các chợ quen, ông Lượng có phần lo lắng vì nhiều gia đình không “cúng ông Công ông Táo” rộn ràng như những năm trước. Thay vào đó, nhiều người chọn “tối giản” mâm cúng, chỉ mua cá nhỏ hoặc thậm chí bỏ qua bước mua cá chép đỏ.
“Những năm trước, tầm này hầu hết các ao đã thu hoạch xong để bàn giao cho mối. Năm nay nhiều ao vẫn còn cá với sản lượng khá lớn”, ông Lượng nói.
Tại chợ dân sinh trên đường Tỉnh lộ 43 (phường Tam Bình, TPHCM), sạp cá của chị Hồ Thị Mỵ những ngày này đã bày bán thêm cá chép đỏ phục vụ người dân cúng ông Công ông Táo. Dù vậy, chị không dám nhập nhiều mà chỉ lấy mỗi ngày 20-30 kg, tùy sức mua từng buổi chợ.
Các tiểu thương cho biết, sức mua thường tăng mạnh trong 2-3 ngày dịp 23 tháng Chạp, do đó nhiều người vẫn thăm dò thị trường trước khi nhập số lượng lớn.
Ngoài đơn hàng hơn 500 kg được vận chuyển bằng xe tải về TPHCM, ông Hoàng Văn Lượng dùng xe máy để chở thêm cá về chợ ở Biên Hòa tiêu thụ (Ảnh: Huân Trần).
Còn theo kinh nghiệm của ông Trần Tất Văn, cá chép cúng màu đỏ đậm luôn được thị trường ưa chuộng hơn. Do đó, thương lái thường sẽ ưu tiên lựa cá đỏ để tiêu thụ trước vì được đánh giá là đẹp, mang ý nghĩa may mắn, dễ tiêu thụ và giá cao hơn. Cá màu vàng thường bán chậm hơn.
“Vì là sản phẩm thời vụ nên việc nuôi cá chép cũng có nhiều rủi ro nếu không thể tiêu thụ hết trước ngày 23 tháng Chạp. Vì số cá còn lại nông dân cũng chỉ biết chờ sau Tết thương lái mua để bán làm cá phóng sinh”, ông Văn cho biết.
Theo Dân Trí