Nhà cổ Huỳnh Thủy Lê và “bản tình ca” bên dòng Sa Giang

TỪ HỒI KÝ ĐẾN TÁC PHẨM KINH ĐIỂN THẾ GIỚI

Nằm nép mình bên dòng Sa Đéc hiền hòa, Nhà cổ Huỳnh Thủy Lê hiện lên như một bức tranh kiến trúc kết hợp giữa vẻ đẹp phương Đông và nét sang trọng kiểu Pháp. Nhưng trước khi bước vào ngưỡng cửa của ngôi biệt phủ, người ta thường nhắc về chuyến phà Mỹ Thuận.

Năm ấy, chàng trai Huỳnh Thủy Lê 23 tuổi, con trai út của đại phú gia người Hoa Huỳnh Cẩm Thuận, đang trên đường trở về từ Sài Gòn. Trên chuyến phà ngang sông Tiền, ánh mắt ông bỗng “choáng ngợp” trước một cô gái người Pháp có nước da trắng ngần, mái tóc nâu vàng và đôi mắt xanh lơ đãng nhìn những cụm lục bình trôi dạt.

Đó là Marguerite Duras, khi ấy mới chỉ là một thiếu nữ 15 tuổi, con gái của một nữ giáo viên tại Trường nữ học Trưng Vương tại Sa Đéc.

Bị trúng “tiếng sét ái tình”, chàng công tử giàu có ở Nam bộ đã chủ động bắt chuyện làm quen. Giữa không gian mênh mông của sông nước miền Tây, hai tâm hồn khác biệt về cả văn hóa, địa vị và gia tộc đã tìm thấy nhau.

Mối tình ấy nảy nở một cách tự nhiên, nhưng đầy mãnh liệt. Tuy nhiên, chuyện tình của chàng trai người Việt gốc Hoa vấp phải sự phản đối kịch liệt của gia đình ông vì sự khác biệt văn hóa Đông - Tây và không môn đăng hộ đối giữa hai gia đình, cha ông đã không thuận tình cho hai người đến với nhau.

Mối tình chỉ kéo dài 18 tháng và ngày Marguerite Duras lên tàu về Pháp cũng là ngày ông chuẩn bị cưới người vợ môn đăng hộ đối ở xứ Gò Công.

Mối tình dang dở tại Sa Đéc đã trở thành nỗi buồn khôn nguôi đối với Marguerite Duras suốt hơn nửa thế kỷ. Khi đã trở thành nhà văn danh tiếng tại Pháp, ở tuổi xế chiều, bà đã trút hết nỗi lòng vào cuốn tiểu thuyết tự truyện mang tên L’Amant (Người tình), xuất bản năm 1984.

Cuốn sách ngay lập tức gây chấn động văn đàn thế giới, được dịch ra hơn 40 thứ tiếng và bán ra hơn 2,5 triệu bản.

Năm 1992, đạo diễn Jean-Jacques Annaud đã chuyển thể tác phẩm thành bộ phim cùng tên với sự tham gia của tài tử Lương Gia Huy. Phim được quay ngay tại Sa Đéc và các tỉnh miền Tây, tái hiện chân thực bối cảnh Đông Dương những năm 1920 - 1930.

Sự thành công của bộ phim và cuốn tiểu thuyết đã biến ngôi nhà của gia đình họ Huỳnh trở thành điểm đến “phải ghé thăm” của nhiều khách quốc tế.

Họ đến đây không chỉ để chiêm ngưỡng một Di tích kiến trúc quốc gia được công nhận năm 2009, mà còn để đi tìm lại dấu vết của “người tình” năm xưa.

Theo thuyết minh viên tại nhà cổ, du khách quốc tế, đặc biệt là người Pháp thường rất xúc động khi đứng trong gian nhà này.

Họ say mê nghe kể về sự chung thủy thầm lặng của ông Huỳnh Thủy Lê, người cho đến cuối đời vẫn luôn đau đáu về người tình phương xa. Được biết, vào năm 1972, trước khi qua đời tại Sài Gòn, ông Huỳnh Thủy Lê vẫn giữ trọn vẹn những ký ức về Marguerite Duras.

NGÔI NHÀ CỔ NỔI TIẾNG Ở SA ĐÉC

Nếu câu chuyện tình mang sắc màu lãng mạn, trắc trở của tiểu thuyết, thì ngôi Nhà cổ Huỳnh Thủy Lê chính là hiện thân cho sự giàu sang và gu thẩm mỹ tinh tế của gia tộc họ Huỳnh.

Được xây dựng từ năm 1895 bằng gỗ quý và trùng tu lớn vào năm 1917, ngôi nhà là một chỉnh thể kiến trúc độc đáo, nơi phong cách kiến trúc Pháp hòa quyện với nghệ thuật chạm khắc Trung Hoa và kết cấu nhà ba gian truyền thống của người Việt.

Diện tích gần 260 m2 của ngôi nhà là một “bảo tàng thu nhỏ”. Nhìn từ bên ngoài, sẽ dễ lầm tưởng đây là một biệt thự kiểu Pháp với những vòm cửa cong, các cột trụ tròn trang trí hoa văn Phục hưng và lớp tường gạch dày 30 - 40 cm giúp cách nhiệt hoàn hảo.

Đến năm 2007, ngành Du lịch Đồng Tháp chính thức mở cửa khai thác ngôi nhà cổ, phục vụ khách tham quan.

Năm 2008, nhà cổ này đã được chứng nhận là Di tích cấp tỉnh, sau đó được công nhận là Di tích cấp quốc gia vào năm 2009.

Đây là điểm đến độc đáo, thu hút nhiều du khách trong và ngoài nước, đặc biệt là du khách Pháp, những người muốn tìm hiểu về nguồn gốc của cuốn tiểu thuyết và bộ phim nổi tiếng “Người tình”.

Tuy nhiên, khi bước vào bên trong, một không gian đậm chất Á Đông bao trùm lấy tất cả.

Cấu trúc ba gian quen thuộc với các bao lam, hoành phi, câu đối được sơn son thếp vàng lộng lẫy.

Những cánh cửa gỗ chạm khắc công phu hình chim muông, hoa lá vốn là đặc trưng của người Hoa. Đặc biệt, phần mái lợp ngói âm dương với 2 đầu hồi cong vút hình thuyền theo kiểu đình chùa Bắc bộ tạo nên nét mềm mại, đối chọi lại với vẻ cứng cáp của kiến trúc phương Tây mặt tiền.

Nền nhà lót gạch bông nhập từ Pháp, nhưng các cột gỗ tròn bên trong lại được tạc từ những thân cây quý hiếm.

Mọi chi tiết, từ các mảnh sành sứ ghép trang trí cho đến những khuôn bông tinh xảo trên tường, đều kể về một thời hoàng kim của vùng đất “trên bến dưới thuyền” Sa Đéc. Sau hơn 100 năm, dù trải qua bao biến động của lịch sử, ngôi nhà vẫn giữ được vẻ nguyên vẹn.

Theo Baodongthap.vn