Những nhịp cầu tre trong ký ức

Cầu tre thường bắc ngang những con kênh, rạch nhỏ.

Ngày trước, ở miền Tây Nam Bộ, nơi kênh rạch chằng chịt, cây cầu tre cùng chiếc xuồng ba lá đã trở thành hình ảnh thân thuộc trong đời sống người dân. Cầu được ghép từ những thân tre, cây tràm, chống đỡ bằng mấy trụ chéo hình chữ X. Mặt cầu là một thân tre nhỏ hoặc được ghép thêm vài mảnh gỗ vừa đủ cho bàn chân. Thành cầu cũng bằng tre, ghép nối sơ sài, có khi chỉ là một sợi dây mảnh mai.

Cây cầu tre thân thuộc là vậy, nhưng đâu phải đứa trẻ miền Tây nào cũng dám bước qua. Thuở nhỏ, có lần đứng bên này nhìn sang bên kia, tôi thấy cây cầu sao mà cao chót vót, mặt nước phía dưới cứ chao nghiêng theo từng đợt gió. Chỉ cần đặt chân lên thân tre, cây cầu đã rung rinh như muốn hất người xuống dòng kênh.

Đứa bạn gan dạ thì thoăn thoắt bước đi, còn tôi có lúc run lẩy bẩy, hai tay bấu chặt vào sợi vịn, nhích từng chút một. Bờ bên kia tưởng gần mà sao xa quá đỗi! Thế rồi, qua những lần tập tễnh ấy, chúng tôi cũng quen dần với nhịp cầu chòng chành. Bước chân biết dò từng nhịp tre, đôi tay biết giữ thăng bằng, nỗi sợ ngày nào cũng nhẹ nhàng tan biến.

Những cây cầu tre gắn liền với ký ức tuổi thơ của nhiều thế hệ.

Nhớ nhất là dáng mẹ tôi mỗi sớm mai hay chiều muộn đi qua cầu, chiếc nón lá nghiêng nghiêng, đôi quang gánh trĩu nặng trên vai. Có hôm mẹ đi chợ từ lúc trời còn mờ sương, đến chiều mới trở về, chiếc thúng vơi đi sau một ngày buôn bán, trong đó lại có thêm mớ cá, bó rau hay chút quà dành cho mấy chị em tôi. Mẹ cứ đi đi về về, chắt chiu từng đồng, vun vén từng bữa ăn, để chúng tôi lớn lên giữa tình thương bình dị.

Trên chiếc cầu ấy, tôi còn nhớ những bà cụ gánh rau ra chợ, những người nông dân mang cuốc ra đồng, những đứa trẻ ôm cặp đến trường… Ai cũng có một lối đi riêng, một nhịp bước riêng, nhưng tất cả đều gặp nhau trên cây cầu nhỏ.

Có khi vừa qua cầu, người ta đã kịp hỏi thăm nhau chuyện mùa màng, chuyện con cái, chuyện nhà bên mới có đám giỗ. Một nhịp cầu hẹp mà tình làng nghĩa xóm cứ thế rộng dài. Những lúc gặp người mang gánh nặng đi ngược chiều, ai cũng biết dừng lại, nép mình chờ người kia qua trước. Trên chiếc cầu chòng chành ấy, người quê học cách cẩn thận, kiên nhẫn và thương nhau từ những điều giản dị nhất.

Nhịp cầu tre vẫn gắn bó với nhịp sống của người dân ở các vùng quê.

Năm tháng trôi qua, xóm làng đổi thay. Những cây cầu bê tông chắc chắn, những chiếc cầu sắt rộng rãi lần lượt mọc lên, nối liền những con đường, giúp xe máy, ô tô đi lại thuận tiện. Nhưng cây cầu tre đâu đã biến mất hoàn toàn. Ở những con rạch nhỏ len lỏi giữa ruộng đồng, trong những khu vườn xanh um cây trái, người dân vẫn dựng vài nhịp cầu ngắn để tiện qua lại, nối đường dẫn ống nước tưới vườn, thăm đồng hay hái rau. Cuộc sống vẫn bình dị như bao đời và cây cầu tre vẫn lặng lẽ góp mặt trong những công việc thường ngày ấy.

Cây cầu tre ngày ấy nối hai bờ kênh rạch, nối những nẻo đường làng và nối tuổi thơ với những tháng ngày trưởng thành. Và tôi biết, dù đi xa đến đâu, lòng mình lại tìm được một lối về quê cũ.

MINH ĐỨC