Phát hiện loài cá mập "biết đi" hoàn toàn mới, sống được ở nơi thiếu oxy

Hemiscyllium dudgeonae là loài cá mập "biết đi" hoàn toàn mới - Ảnh: MARK ERDMANN

Loài mới được đặt tên là Hemiscyllium dudgeonae, hay còn gọi là cá mập đi bộ Dudgeon, theo tên của nhà nghiên cứu Christine Dudgeon, người đã trực tiếp bắt được mẫu vật đầu tiên và có hơn 20 năm nghiên cứu về cá mập.

Các nhà nghiên cứu, do Đại học Sunshine Coast (Úc) dẫn đầu, đã phát hiện loài cá mập mới trong một chuyến lặn đêm. Đây là loài thứ 10 thuộc chi cá mập đặc biệt này và là thành viên mới đầu tiên được mô tả kể từ năm 2013.

Điểm đặc biệt của nhóm cá mập này là khả năng sử dụng các vây như những chiếc chân để "đi bộ" trên đáy biển và các rạn san hô, theo trang IFLScience ngày 17/06.

Người dân địa phương gọi loài cá mập mới là "kadedekedewa", có nghĩa gần giống "cá mập chó" hoặc "cá mập lười". Cái tên bắt nguồn từ dáng di chuyển chậm rãi, ung dung của chúng khi dùng cả bốn vây để bước đi trên nền đáy biển.

Nhóm nghiên cứu nhận ra đây có thể là một loài mới ngay từ lần đầu chạm trán. Thay vì những đốm hoa văn giống da báo thường thấy ở các loài cá mập đi bộ khác, cơ thể màu nâu của chúng xuất hiện các vệt trắng kéo dài rất đặc trưng.

Họ đã ghi nhận thêm 11 con mang đặc điểm tương tự. Dù vậy phải đến khi trở về Úc và tiến hành phân tích DNA, nhóm nghiên cứu mới xác nhận đây thực sự là một loài chưa từng được biết đến.

Ngoài khả năng "đi bộ", cá mập đi bộ còn sở hữu năng lực sinh tồn đáng kinh ngạc.

Chúng có thể sống trong những vũng nước thủy triều nghèo oxy bằng cách làm chậm nhịp tim và giảm lưu lượng máu đến một số vùng của não. Nhờ cơ chế đặc biệt này, chúng thậm chí có thể thực hiện những quãng di chuyển ngắn ngoài mặt nước để đi từ vũng nước này sang vũng nước khác.

Tuy nhiên giống nhiều loài cá mập đi bộ khác, Hemiscyllium dudgeonae dường như chỉ phân bố trong một khu vực rất nhỏ. Các nhà khoa học cảnh báo rằng sự suy thoái môi trường sống, áp lực đánh bắt và biến đổi khí hậu có thể nhanh chóng đẩy loài này vào tình trạng nguy cấp.

Thực tế, 5 trong số 9 loài cá mập đi bộ từng được biết đến đã được Liên minh Bảo tồn thiên nhiên quốc tế xếp vào nhóm dễ bị tổn thương. Nhiều quần thể chỉ sinh sống trong phạm vi vài trăm mét vuông và dễ dàng bị cô lập bởi các rào cản địa lý.

Nghiên cứu đăng trên tạp chí Journal of the Ocean Science Foundation.

Theo Báo Tuổi Trẻ