Phát kiến mới về hạt vi mô phục vụ công nghệ làm mát Trái Đất

Theo phóng viên TTXVN tại Tel Aviv, công ty khởi nghiệp Stardust Solutions trước đó giữ kín công thức chế tạo các hạt phục vụ công nghệ địa kỹ thuật khí hậu (geoengineering), với các thỏa thuận bảo mật nghiêm ngặt. Tuy nhiên, doanh nghiệp này hiện nay cho biết các hạt được tạo thành từ silica vô định hình — một chất phụ gia thực phẩm phổ biến — và canxi cacbonat, hợp chất có trong vỏ trứng và đá vôi.

Theo kế hoạch, các hạt vi mô sẽ được phát tán ở tầng khí quyển cao nhằm phản xạ bức xạ Mặt Trời trở lại không gian, qua đó giúp hạ nhiệt Trái Đất.

Giám đốc điều hành Yanai Yedvab cho biết: “Đây là một công cụ rất mạnh và sẽ sớm sẵn sàng cho các thử nghiệm thực tế. Chúng tôi muốn các nhà hoạch định chính sách bắt đầu nghiêm túc xem xét việc triển khai công nghệ này trong thực tế xem sẽ cần những gì".

Hiện công ty mới chỉ thử nghiệm các hạt trong phòng thí nghiệm và khẳng định sẽ không tiến hành thử nghiệm ngoài trời nếu không có sự phối hợp với chính phủ nhằm thiết lập các quy định và giới hạn cụ thể. Stardust cho biết đang phát triển 2 loại hạt khác nhau. Loại đầu tiên có khả năng phản xạ khoảng 1% ánh sáng Mặt Trời, trong khi loại thứ hai — hiện vẫn trong giai đoạn thử nghiệm — được kỳ vọng đạt hiệu quả cao hơn.

Ban lãnh đạo công ty ước tính một dự án quy mô nhằm làm mát khí quyển có thể tiêu tốn khoảng 10 tỷ USD và cần phát tán khoảng 10 triệu tấn hạt trong nhiều năm để kéo giảm nhiệt độ khí quyển khoảng 1,5 độ C. Doanh nghiệp khẳng định các hạt có khả năng phân hủy sinh học, không gây hại cho con người hay động vật, và không tích tụ trong đất cũng như đại dương.

Tuy nhiên, ý tưởng can thiệp vào hệ thống khí hậu toàn cầu đang vấp phải nhiều tranh cãi. Hơn 600 nhà khoa học và học giả kêu gọi ban hành lệnh cấm quốc tế đối với các dự án địa kỹ thuật khí hậu, trong khi bang Tennessee và Florida của Mỹ đã chính thức cấm các hoạt động geoengineering. Các ý kiến phản đối lo ngại công nghệ mới có thể gây ra những hệ quả ngoài ý muốn, đồng thời làm suy giảm áp lực buộc các quốc gia và ngành công nghiệp phải cắt giảm khí thải, nguyên nhân chính dẫn đến biến đổi khí hậu. Giáo sư nghiên cứu môi trường Prakash Kashwan thuộc Đại học Brandeis (Mỹ) cảnh báo công nghệ này có thể làm thay đổi mô hình thời tiết, ảnh hưởng tới sản xuất nông nghiệp và nền kinh tế của nhiều khu vực trên thế giới. Ông đặc biệt nhấn mạnh nguy cơ đối với Nam Á, Đông Phi và Mỹ Latinh — những khu vực phụ thuộc lớn vào gió mùa hằng năm để canh tác nông nghiệp.

Dù vậy, trong bối cảnh nhiệt độ toàn cầu liên tục gia tăng những năm gần đây, nhiều nhà nghiên cứu và một số tổ chức môi trường đã cởi mở hơn với việc nghiên cứu các phương pháp địa kỹ thuật Mặt Trời.