Sau khai giảng, những khoảng trống ở trường vùng sâu

Lớp học tại Trường Tiểu học và THCS Hòa Thuận bị sụt lún nghiêm trọng.

Phòng học xuống cấp, sân trường thành “đường lội”

Tại Trường Tiểu học và THCS Hòa Thuận (xã Hòa Thuận) những dấu vết của thời gian hiện rõ trên nhiều hạng mục trường lớp. Một số dãy phòng học khối tiểu học được xây dựng từ những năm 1990, đến nay đã hơn 30 năm sử dụng. Vách bê tông, tường, cột và nền lớp học xuống cấp, nhiều vị trí xuất hiện vết nứt, sụt lún, không đảm bảo an toàn cho học sinh.

Theo Hiệu trưởng Trường Tiểu học và THCS Hòa Thuận Lưu Văn Cẩn, nền một số phòng học bị lõm xuống như lòng chảo, tuy địa phương đã nhiều lần sửa chữa, nâng cấp nhưng chỉ có thể khắc phục tạm thời từng phần. Để bảo đảm điều kiện cho học sinh học tập, giáo viên phải xử lý tạm những chỗ nứt, lún, kê lại bàn ghế và tìm cách bảo đảm an toàn cho các em.

Tình trạng khó khăn còn rõ hơn tại các điểm trường lẻ. Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học và THCS Hòa Thuận (phân hiệu 1) Phan Thanh Bằng cho biết, điểm trường Hòa An có 6 lớp với cơ sở vật chất đã xuống cấp như mái dột, nhà vệ sinh hư hỏng, cửa sổ không còn bảo đảm, sân trường thường xuyên ngập khoảng 30cm.

Tường lớp thấm nước, bàn ghế xuống cấp do thời gian sử dụng đã lâu.

Mỗi khi mưa lớn hoặc nước dâng, giáo viên phải bơm nước ra ngoài. Đoạn đường từ sân vào lớp dài khoảng 20m được kê gạch ống để học sinh có thể đi lại.

Tại điểm trường Hòa Lợi, cách điểm chính khoảng 4km, tình trạng ngập cũng diễn ra hằng năm. Dù công trình được đầu tư khoảng 10 năm trước, sân trường vẫn thấp, nước dễ tràn vào. Có thời điểm nước ngập cả mô tơ bơm. Việc bơm nước chỉ giúp tạo lối đi tạm thời cho học sinh khi đến và rời trường, bởi nền đất thấp khiến nước nhanh chóng quay trở lại.

Điểm trường này hiện có 174 học sinh. Một số vị trí tường đã bong tróc, nền và hành lang có dấu hiệu sụt lún. Trước đó, địa phương từng nâng cấp đường dẫn, nhưng sau đó sân trường vẫn tiếp tục ngập.

Thiếu thầy, thiếu thiết bị, thiếu cả sách

Khó khăn ở trường vùng sâu không chỉ nằm ở những bức tường cũ hay sân trường ngập nước. Đó còn là bài toán nhân lực và điều kiện dạy học.

Tại Trường Mầm non Nhơn Mỹ (xã Nhơn Mỹ), Hiệu trưởng Nguyễn Thị Yến Trinh cho biết, theo định mức, nhà trường còn thiếu 28 giáo viên. Trong khi yêu cầu chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục và bảo đảm an toàn cho trẻ ngày càng cao, giáo viên phải đồng thời đảm nhiệm nhiều phần việc từ tổ chức hoạt động giáo dục, trải nghiệm đến ứng dụng công nghệ thông tin và nhiệm vụ chuyên môn.

Giáo viên Trường Mầm non Nhơn Mỹ dạy các bé trong giờ học kỹ năng.

“Việc thiếu giáo viên tạo áp lực lớn trong phân công, bố trí nhân sự và tổ chức các hoạt động, nhất là những hoạt động cần nhiều giáo viên phối hợp để quản lý, hỗ trợ và bảo đảm an toàn cho trẻ”, bà Trinh nói.

Việc thiếu giáo viên gây áp lực trong bố trí nhân sự, nhất là đối với những hoạt động cần nhiều giáo viên phối hợp để chăm sóc, quản lý và bảo đảm an toàn cho trẻ. Nhà trường đang chủ động sắp xếp đội ngũ hiện có để duy trì hoạt động, song việc bổ sung đủ giáo viên theo định mức vẫn là yêu cầu cấp thiết.

Thiết bị dạy học cũng đang thiếu và xuống cấp. Nhiều ti vi phục vụ giảng dạy tại Trường Mầm non Nhơn Mỹ được trang bị từ giai đoạn 2005 - 2010, đến nay khả năng kết nối, sử dụng không còn đáp ứng tốt yêu cầu ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số.

Nhà trường kiến nghị được đầu tư, thay thế thiết bị; sửa chữa hàng rào tại điểm trường Mỹ An và làm lại bảng tên trường sau sáp nhập.

Không chỉ thiết bị, tình trạng thiếu sách giáo khoa vẫn diễn ra tại các điểm trường. Đến sáng ngày 10/9, ở nhiều trường học trên địa bàn tỉnh, chỉ một phần học sinh có đủ sách giáo khoa. Tại các xã Giồng Riềng, Hòa Thuận, Long Thạnh, có lớp học sinh có sách chỉ khoảng 30%. Việc thiếu sách ảnh hưởng trực tiếp đến những tiết học yêu cầu học sinh đọc, theo dõi nội dung và thực hành ngay trên sách.

Cần một kế hoạch đầu tư căn cơ

Những khó khăn tại Hòa Thuận đang đặt ra yêu cầu không chỉ sửa chữa trước mắt mà cần có giải pháp đầu tư căn cơ, nhất là đối với những ngôi trường đã sử dụng hàng chục năm.

Sân trường tại điểm lẻ của Trường Tiểu học và THCS Hòa Thuận bị ngập nước thường xuyên.

Theo Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Hòa Thuận Cao Nhật Bằng cho biết, các trường trên địa bàn xã đã được đầu tư xây dựng khá lâu, có trường được xây dựng từ năm 1986, sau đó được sửa chữa, cải tạo và xây dựng cơi nới thêm, đến thời điểm này, nhiều trường đã xuống cấp, hư hỏng. Tuy địa phương đã dành kinh phí duy tu, sửa chữa, nhưng về mặt kết cấu không đảm bảo, nguy cơ mất an toàn cho học sinh và giáo viên khi sử dụng công trình hiện hữu.

“Hiện tại, UBND xã đang hoàn tất thủ tục đề nghị tỉnh đầu tư kinh phí 40 tỷ đồng để xây dựng mới các phòng chức năng, cải tạo, nâng cấp một số hạng mục công trình thiết yếu cho Trường Tiểu học và THCS Hòa Thuận nhằm đảm bảo các điều kiện để công nhận lại Trường chuẩn Quốc gia vào năm 2028”, ông Bằng nói.

Nền lớp học bị sụt lún khiến bàn của học sinh bị nghiêng.

Theo kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030, An Giang dự kiến bố trí khoảng 3.216 tỷ đồng cho lĩnh vực giáo dục, đào tạo và giáo dục nghề nghiệp. Nguồn vốn dự kiến tập trung mua sắm thiết bị dạy học, cải tạo, xây mới trường học và các công trình giáo dục.

Đây là nguồn lực đáng kể, nhưng để những ngôi trường vùng sâu thực sự thay đổi, điều quan trọng là nguồn vốn cần được phân bổ đúng vào những nơi cấp thiết nhất.

Bài và ảnh: ĐẶNG LINH - KIỀU TIÊN