Bộ trưởng Tài chính: Xử lý nghiêm hành vi chây ỳ nộp thuế, gian lận thuế

Sáng 12/11, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ hai, Quốc hội bước vào phiên chất vấn nhóm vấn đề đầu tiên thuộc lĩnh vực tài chính. Công tác quản lý thuế nhận được sự quan tâm của nhiều đại biểu với hàng loạt vấn đề đặt ra từ thực tiễn, như tình trạng mua bán trái phép hóa đơn; số nợ thuế còn ở mức cao; tiến độ hoàn thuế giá trị gia tăng còn chậm và giải pháp chống thất thu thuế trong hoạt động thương mại điện tử…

Đã chuyển hồ sơ 600 công ty có dấu hiệu gian lận, trốn thuế, mua bán hóa đơn

Đại biểu Hà Đức Minh (Đoàn tỉnh Lào Cai) cho biết cử tri phản ánh tình trạng mua bán trái phép hóa đơn vẫn diễn ra, mặc dù hóa đơn điện tử đã được triển khai, áp dụng trên phạm vi toàn quốc. Đại biểu đề nghị Bộ trưởng Tài chính cho biết nguyên nhân của tình trạng trên, trách nhiệm của cơ quan thuế trong công tác quản lý, kiểm tra, giám sát việc sử dụng hóa đơn điện tử?

Trả lời, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn thừa nhận tình trạng này vẫn xảy ra và cho biết ngành thuế đang triển khai các giải pháp quyết liệt để ngăn chặn. 10 tháng đầu năm nay, cơ quan thuế đã phát hành hơn 10 tỷ hóa đơn đưa vào lưu thông, trong đó có 5,2 tỷ hóa đơn điện tử và 5,5 tỷ hóa đơn giấy.

Để ngăn tình trạng lập công ty "ma", mua bán và lợi dụng hóa đơn, Bộ trưởng cho hay thời gian tới Bộ Tài chính sẽ tăng cường ứng dụng công nghệ số và phối hợp các cơ quan chức năng, trong đó có Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), nhằm định danh người đăng ký, đứng tên thành lập doanh nghiệp.

Cùng với đó, cơ quan thuế sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động thực tế của doanh nghiệp, tập trung vào các lĩnh vực và nhóm đối tượng có nguy cơ cao.

Bộ trưởng thông tin: Từ năm 2022 đến nay, ngành thuế đã chuyển gần 600 hồ sơ của các doanh nghiệp có dấu hiệu trốn, gian lận thuế và mua bán hóa đơn sang cơ quan điều tra.

Bộ trưởng cũng nhấn mạnh giải pháp tăng cường tuyên truyền để người dân và doanh nghiệp hiểu, tuân thủ pháp luật, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát và các biện pháp bảo đảm pháp luật được thực thi.

Đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn Đồng Tháp) phản ánh tình trạng nợ thuế còn thiếu khoảng hơn 256.000 tỷ đồng. Ông đề nghị Bộ trưởng cho biết nguyên nhân, giải pháp?

Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, theo chiến lược phát triển ngành thuế, số nợ thuế phát sinh hằng năm phải duy trì dưới 5% tổng thu ngân sách từ thuế, tổng nợ đọng tích lũy qua các năm cần ở mức dưới 8%. Tính đến hết tháng 10, nợ thuế phát sinh trong năm ở mức 3%, đạt mục tiêu đề ra. Tuy nhiên, tổng nợ thuế vẫn ở mức 11%, tương đương hơn 267.000 tỷ đồng.

Theo phân tích của ngành thuế, hơn một nửa số nợ này là tiền sử dụng đất, trong bối cảnh thị trường bất động sản còn trầm lắng.

Bộ trưởng cho hay, Bộ Tài chính đang triển khai nhiều giải pháp để đưa nợ thuế phát sinh hằng năm xuống dưới 5% và tổng nợ thuế về dưới 8%. Trước hết, ngành thuế giao chỉ tiêu và đánh giá kết quả thu hồi đối với từng cán bộ thuế, từ cấp địa phương đến cán bộ trực tiếp quản lý thuế. Song song, cần tiếp tục hoàn thiện thể chế quản lý thuế theo hướng đơn giản, dễ hiểu, thuận lợi cho việc thực hiện, kiểm tra và giám sát.

Mặt khác, ngành thuế sẽ tiếp tục tăng cường tuyên truyền để người dân và doanh nghiệp nâng cao ý thức thực hiện nghĩa vụ với Nhà nước.

Bộ trưởng nhấn mạnh, với các tổ chức, cá nhân có khả năng tài chính nhưng chây ỳ không nộp thuế, cơ quan quản lý sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát và áp dụng các chế tài phù hợp.

Rút ngắn thời gian hoàn thuế VAT, tạo thuận lợi tối đa cho người dân, doanh nghiệp

Đại biểu Dương Khắc Mai (Đoàn Lâm Đồng) nêu thực tế vẫn còn tình trạng chậm hoàn thuế giá trị gia tăng làm ảnh hưởng đến dòng vốn cho hoạt động sản xuất của doanh nghiệp. Trên cơ sở đó đề nghị Bộ trưởng cho biết nguyên nhân, trách nhiệm và giải pháp xử lý hồ sơ tồn đọng.

Về nội dung này, Bộ trưởng Tài chính thừa nhận tiến độ xử lý vẫn chưa đáp ứng yêu cầu, trong khi nguồn vốn bị tồn đọng ở khâu hoàn thuế giá trị gia tăng (VAT) đang trở thành một trở ngại với doanh nghiệp.

Theo ông, trong bối cảnh doanh nghiệp khó tiếp cận nguồn vốn, việc đẩy nhanh hoàn thuế VAT là cần thiết để giảm áp lực cho doanh nghiệp. Để cải thiện tiến độ, ngành thuế đã phân loại doanh nghiệp theo mức độ tuân thủ và rủi ro. Hiện khoảng 80% hồ sơ thuộc "luồng xanh", được hoàn thuế trước và kiểm tra sau; 20% còn lại phải kiểm tra trước khi hoàn.

Nhờ cơ chế này, tiến độ hoàn thuế năm nay được cải thiện. Tính đến nay, cơ quan thuế đã hoàn khoảng 79.000 tỷ đồng, tương đương 99% dự toán năm 2026 dành cho công tác này và tăng hơn 40% so với cùng kỳ năm trước.

Trong nhóm được hoàn trước - kiểm tra sau, 88% hồ sơ được giải quyết trong vòng 7 ngày, số còn lại cần thêm thời gian để đối chiếu và kiểm soát. Với nhóm phải kiểm tra trước khi hoàn, thời gian xử lý bình quân đã giảm từ khoảng 50 ngày xuống còn 40 ngày.

Hiện 100% hồ sơ hoàn thuế được thực hiện trên môi trường điện tử. Thời gian tới, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục phân loại doanh nghiệp kỹ hơn và ứng dụng công nghệ thông tin để rút ngắn thời gian xử lý.

Theo Bộ trưởng, mục tiêu thời gian tới là tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, vừa kiểm soát chặt chẽ để tránh thất thoát ngân sách, vừa tạo thuận lợi tối đa cho người dân và doanh nghiệp.

Thu 241.000 tỷ đồng tiền thuế từ thương mại điện tử

Đề cập giải pháp căn cơ để bảo đảm các chủ thể kinh doanh trên nền tảng số, kể cả nhà cung cấp nước ngoài thực hiện nghĩa vụ thuế bình đẳng, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết từ năm 2022 đến nay, tăng trưởng doanh số bình quân trên môi trường thương mại điện tử đạt khoảng 20% mỗi năm, đưa Việt Nam trở thành quốc gia đứng thứ hai ở khu vực Đông Nam Á về tốc độ tăng trưởng thương mại điện tử. Cùng với tốc độ phát triển của lĩnh vực này, số thu thuế cũng tăng tương ứng. Tính đến hết tháng 10, số thuế thu từ hoạt động thương mại điện tử đạt 241.000 tỷ đồng, tăng 42% so với cùng kỳ.

Để quản lý chặt chẽ, tạo điều kiện thuận lợi cho kinh doanh trên mạng, Bộ Tài chính tập trung quản lý chặt chẽ các chủ thể tham gia, trước hết là người bán hàng (KOL, KOC), các sàn thương mại điện tử và các đơn vị bổ trợ (bao gồm dịch vụ thanh toán và vận chuyển).

Bộ trưởng cũng nêu các biện pháp căn cơ, trong đó có định danh và thu thập dữ liệu để bảo đảm mọi giao dịch phát sinh trong môi trường điện tử đều được kiểm soát, quản lý chặt chẽ. Đồng thời, cơ quan quản lý thực hiện cơ chế thu hộ, nộp thay, giao trách nhiệm rõ ràng cho các sàn thương mại điện tử và nhà cung cấp dịch vụ phải có trách nhiệm khấu trừ thuế ngay tại nguồn. Hiện, cơ quan thuế đang quản lý hơn 140.000 doanh nghiệp và hơn 1 triệu hộ, cá nhân kinh doanh trên môi trường mạng.

Bên cạnh đó, ngành thuế đã hoàn thành kết nối cơ sở dữ liệu với cơ quan quản lý thương mại điện tử, an ninh mạng, cùng 96 ngân hàng cung cấp dịch vụ thanh toán điện tử và 105 đơn vị vận chuyển logistics.

Bộ trưởng nhấn mạnh giải pháp thuận lợi nhất là khấu trừ thuế tại nguồn, trong đó các nền tảng có trách nhiệm khấu trừ và nộp thuế thay người kinh doanh trên không gian mạng, như vậy không phải khai báo trùng lặp nhiều lần với các cơ quan quản lý, chỉ cần cập nhật dữ liệu một lần.

Theo THU HẰNG (Nhân dân)