Thêm dư địa giảm lãi suất từ hoán đổi ngoại tệ

Ngày 9/11, nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 6 tháng của Ngân hàng Nhà nước đã bổ sung gần 50 nghìn tỷ đồng cho hệ thống ngân hàng. Trước đó, ngay sau khi phương án được công bố, lãi suất hoán đổi kỳ hạn 6 tháng trên thị trường liên ngân hàng đã giảm về mức tương đương mức Ngân hàng Nhà nước chào giao dịch.

Chủ động nguồn vốn qua Tết

Ngày 3/11, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố triển khai nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ với đồng Việt Nam kỳ hạn 6 tháng, quy mô tối đa 2 tỷ USD. Với giao dịch này, tổ chức tín dụng bán USD cho Ngân hàng Nhà nước để nhận đồng Việt Nam (VND), đồng thời thỏa thuận mua lại số ngoại tệ đó khi đáo hạn. Phiên giao dịch được triển khai ngày 6/11, với ngày giá trị là 9/11. Hạn mức 2 tỷ USD tương ứng gần 48.800 tỷ đồng nếu được sử dụng hết. Kỳ hạn 182 ngày cho phép các ngân hàng sử dụng nguồn VND trong khoảng thời gian dài hơn so với các đợt hoán đổi ngắn hạn trước đây. Khi giao dịch đến hạn, các ngân hàng cần bố trí nguồn VND để mua lại ngoại tệ theo tỷ giá đã thỏa thuận.

Theo bà Nguyễn Linh Phương, Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ (Ngân hàng Nhà nước), các tổ chức tín dụng đã tích cực tham gia nghiệp vụ này. Ngày 9/11, gần 50 nghìn tỷ đồng được cung ứng thêm cho hệ thống ngân hàng.

Ngay sau khi Ngân hàng Nhà nước công bố triển khai, lãi suất hoán đổi kỳ hạn 6 tháng trên thị trường liên ngân hàng đã giảm về mức tương đương mức Ngân hàng Nhà nước chào giao dịch. Lãi suất hoán đổi ở các kỳ hạn từ 3 tháng trở lên cũng có xu hướng giảm. “Diễn biến này cho thấy biện pháp điều hành đã bước đầu góp phần ổn định kỳ vọng thị trường, tạo điều kiện thuận lợi để giảm mặt bằng lãi suất”, bà Phương đánh giá

Điểm đáng chú ý của giao dịch nằm ở thời điểm đáo hạn. Theo ông Vũ Minh Trường, Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng Thương mại cổ phần Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank), giao dịch thực hiện trong tháng 11/2026 sẽ đến hạn vào tháng 5/2027. Nguồn tiền đồng vì thế được duy trì qua hai mốc quan trọng đối với thanh khoản hệ thống là ngày quyết toán 31/12/2026 và dịp Tết Nguyên đán vào tháng 2/2027. Việc có thể tính trước thời điểm hoàn trả nguồn vốn giúp các ngân hàng chủ động hơn trong kế hoạch chi trả và giải ngân vào mùa cao điểm.

Ông Trần Chí Thanh, Phó Tổng Giám đốc kiêm Giám đốc Khối Nguồn vốn và Ngoại hối Ngân hàng Thương mại cổ phần Quốc tế Việt Nam (VIB) cũng đánh giá việc kéo dài kỳ hạn hoán đổi là bước đi kịp thời khi nhu cầu vốn thường tăng vào cuối năm. Bên cạnh nguồn vốn qua nghiệp vụ thị trường mở với kỳ hạn đến 3 tháng, giao dịch hoán đổi 6 tháng cho phép các ngân hàng có thêm lựa chọn khi cân đối kỳ hạn nguồn vốn. “Là một trong những ngân hàng tham gia đợt hoán đổi đầu tiên ở kỳ hạn này, VIB có thêm nguồn để cân đối thanh khoản cuối năm và đáp ứng nhu cầu vay vốn của doanh nghiệp, cá nhân”, ông Trần Chí Thanh nhìn nhận.

Phối hợp các công cụ điều hành

Đối với những ngân hàng huy động vốn trên thị trường quốc tế, kỳ hạn giao dịch chỉ là một phần của bài toán. Phần còn lại là chi phí để chuyển nguồn ngoại tệ thành tiền đồng phục vụ nhu cầu vốn trong nước. Ông Trần Chí Thanh phân tích, một khoản vay hợp vốn quốc tế có hai cấu phần chi phí khi được sử dụng theo cách này. Ngân hàng phải trả chi phí huy động ngoại tệ, sau đó chịu thêm chi phí hoán đổi sang VND. Nếu chi phí hoán đổi giảm, tổng chi phí để đưa nguồn vốn ấy vào sử dụng trong nước cũng có thể giảm, ngay cả khi chi phí vay ngoại tệ vẫn giữ nguyên.

“Ngân hàng Nhà nước đã cung một lượng swap là 2 tỷ đô trong đợt vừa rồi với kỳ hạn là 6 tháng với chi phí hoán đổi là 2,25%. Đây là mức chi phí khá hợp lý, thấp hơn so với chi phí huy động thực tế của các ngân hàng trên thị trường quốc tế vào thời điểm hiện tại; do đó, sẽ tạo dư địa cho việc giảm lãi suất thị trường, đúng với mục tiêu của Ngân hàng Nhà nước”, ông Vũ Minh Trường khẳng định.

Từ thực tế tại VPBank, ông Vũ Minh Trường cho biết ngân hàng có quy mô vay vốn quốc tế lớn. Giao dịch với Ngân hàng Nhà nước tạo điều kiện để ngân hàng hoán đổi ngoại tệ với chi phí thấp hơn trước, qua đó tiết giảm chi phí vốn và có thêm dư địa điều chỉnh lãi suất cho vay theo định hướng của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước. Với các ngân hàng đã có nguồn ngoại tệ từ vay vốn quốc tế, hiệu quả của nghiệp vụ vì vậy thể hiện cả ở khả năng chủ động bố trí nguồn tiền đồng trong nhiều tháng và chi phí sử dụng nguồn vốn đó.

Trong khi đó theo ông Trần Chí Thanh, tác động đến lãi suất huy động còn phụ thuộc vào quy mô cung ứng. Nếu lượng VND bổ sung đủ lớn, các ngân hàng thương mại có thể giảm bớt áp lực tăng lãi suất huy động trong nước để đáp ứng nhu cầu vốn.

Từ thực tế đó, đại diện VIB kỳ vọng Ngân hàng Nhà nước tiếp tục hỗ trợ hệ thống ngân hàng bằng chính sách hoán đổi ngoại hối trong thời gian sắp tới phù hợp với diễn biến của thị trường. Trong bối cảnh nguồn huy động ở trong nước hạn chế, việc thêm nguồn vốn nước ngoài giúp hệ thống ngân hàng có thêm nguồn vốn, đa dạng hóa nguồn vốn và ổn định mặt bằng huy động, tạo điều kiện trong việc hỗ trợ tăng trưởng bền vững trong thời gian tới đây.

Diễn biến ban đầu trên thị trường liên ngân hàng cho thấy tác động trước hết ở chi phí hoán đổi. Để chuyển tác động này thành mức lãi vay thấp hơn cho doanh nghiệp và người dân, các ngân hàng còn phải cân đối nguồn VND bổ sung với chi phí của toàn bộ nguồn vốn và nhu cầu cho vay. Khi bớt áp lực phải huy động thêm vốn với lãi suất cao, ngân hàng có điều kiện ổn định chi phí đầu vào và chủ động hơn khi xây dựng các chương trình tín dụng. Với doanh nghiệp đang cần vốn cho những đơn hàng cuối năm hoặc chuẩn bị kế hoạch sản xuất đầu năm sau, hiệu quả của biện pháp điều hành sẽ thể hiện cụ thể ở khả năng tiếp cận vốn và mức lãi suất thực trả.

Cùng với hoán đổi kỳ hạn 6 tháng, Ngân hàng Nhà nước triển khai mua ngoại tệ giao ngay từ ngày 11/11. Theo ông Trần Chí Thanh, nếu nguồn ngoại tệ từ kiều hối và xuất khẩu tăng vào cuối năm, Ngân hàng Nhà nước có thể có thêm điều kiện mua ngoại tệ, tăng dự trữ ngoại hối và bổ sung VND cho thị trường. Giao dịch mua giao ngay bổ sung nguồn tiền đồng theo lượng ngoại tệ thực mua. Với giao dịch hoán đổi, lượng VND cung ứng gắn với thời điểm các tổ chức tín dụng thực hiện nghĩa vụ mua lại ngoại tệ. Đặc điểm của từng nghiệp vụ cho phép cơ quan điều hành lựa chọn cách cung ứng vốn phù hợp với diễn biến thanh khoản và thị trường ngoại hối.

Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ (Ngân hàng Nhà nước) Nguyễn Linh Phương cho biết thêm, thời gian tới, Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến kinh tế vĩ mô và thị trường tiền tệ để lựa chọn quy mô, kỳ hạn và thời điểm sử dụng nghiệp vụ thị trường mở, tái cấp vốn và hoán đổi ngoại tệ. Việc cung ứng VND cho hệ thống sẽ được phối hợp với điều hành lãi suất, tỷ giá và tín dụng. Mục tiêu là duy trì thanh khoản ở mức phù hợp, hỗ trợ ổn định và giảm mặt bằng lãi suất, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số, đồng thời ổn định thị trường ngoại tệ, kiểm soát lạm phát và giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.

HỒNG ANH (Nhân dân)