Sửa đồng hồ bên hè phố

Người thợ sửa đồng hồ trên đường Hùng Vương, phường Rạch Giá tỉ mỉ với từng chi tiết nhỏ. Ảnh: PHẠM HIẾU

Làm nghề từ trước trước năm 1975, khi đó ông Tư Nghĩa (Phạm Văn Nghĩa), ngụ phường Rạch Giá chỉ là người thợ trẻ mới ra nghề. Vốn liếng là một chiếc tủ kính với dăm ba chiếc đồng hồ hư, vài bộ dây da. “Hồi đó chỉ những người thuộc tầng lớp trung lưu trở lên mới đeo đồng hồ. Có khi cầm chiếc đồng hồ của khách trị giá vài chục cây vàng, những người thợ như tôi không khỏi tim đập mạnh, tay rung”, ông Nghĩa kể.

Theo ông Nghĩa, cách đây khoảng 50 năm, chiếc đồng hồ trên cổ tay của nhiều chủ nhân là cả một gia tài chứ không chỉ để xem giờ. Bình dân thì có Seiko, Citizen, cao cấp hơn có Rolex, Omega, Longines… “Đó là những thương hiệu đồng hồ nổi tiếng trên thế giới, chạy tự động và hầu như rất ít hư. Nói là sửa nhưng nhiều người mang đồng hồ đến chỉ để vệ sinh cho sạch sẽ hoặc thay dây mới”, ông Nghĩa nói.

Ông Nghĩa cho biết, do giá trị của những chiếc đồng hồ rất lớn nên tiền công để sửa chữa cũng xứng đáng. Vì vậy, chuyện sửa một chiếc đồng hồ có thể mua được cả bao gạo là chuyện bình thường. Nhờ nghề sửa đồng hồ mà nhiều người có tiền mở tiệm, lo cho cuộc sống gia đình ổn định. Tuy nhiên, ông Nghĩa khẳng định, không phải ai cũng có duyên được sửa những chiếc đồng hồ đắt tiền. Chính sự cẩn thận, uy tín, chính xác từng chút của người thợ mới khiến những khách hàng khó tính tin tưởng giao tài sản của họ.

Ngồi gần ông Nghĩa, tủ sửa đồng hồ của ông Nguyễn Trung Thành cũng ngả màu theo năm tháng. Bên trong chiếc tủ nhỏ treo đầy những chiếc dây da sờn cũ. Những chiếc đồng hồ cơ cũ mặt ố vàng, có chiếc trầy xước được xếp ngay ngắn, nằm im lìm như chờ “phép màu” để hồi sinh. Trong khi đó, mặt bàn làm việc của ông Thành để la liệt những dụng cụ chuyên dụng nhỏ như tua vít, nhíp mảnh, kính lúp mắt, dầu nhờn… Góc nhỏ cuối mặt bàn là những chiếc hộp gỗ cũ chia thành nhiều ngăn đựng ốc vít, lò xo, kim đồng hồ… tất cả được sắp xếp ngăn nắp theo cách riêng mà chỉ người thợ mới hiểu được.

Ông Thành cho biết, ông được cha ông truyền nghề rồi kế thừa tủ sửa đồng hồ từ những năm 1980 - cũng là thời hoàng kim của nghề. Khi đó, ông lúc nào cũng đông khách. “Thời đó đời sống còn khó khăn, đồng hồ là mặt hàng hiếm nên người ta rất quý, chỉ riêng công việc lau dầu, chỉnh giờ, thay dây cũng làm không hết việc. Những chiếc đồng hồ cơ lúc đó là tài sản quý của nhiều người nên khi đem đi sửa chữa, họ phải lựa chọn những nơi có uy tín, tay nghề cao nên tủ sửa đồng hồ của tôi được nhiều khách lựa chọn”, ông Thành chia sẻ.

Sau này, khi đời sống phát triển, điện thoại di động có chức năng hiển thị giờ, ngày, tháng nên thói quen sử dụng đồng hồ để xem thời gian của mỗi người cũng dần ít lại. Ngay cả chiếc đồng hồ treo tường trong nhiều gia đình cũng là đồ điện tử. Những người còn mặn mà với chiếc đồng hồ không nhiều và thường sử dụng nó như một loại phụ kiện thời trang. Các hãng điện thoại cũng tung ra những chiếc đồng hồ tích hợp nhiều tiện ích như kiểm soát sức khỏe, sắp xếp lịch công tác và các hỗ trợ khác càng đẩy nhanh quá trình thu hẹp thị phần của đồng hồ lên giây.

Ông Thành chia sẻ: “Bây giờ lượng khách khá ít, họ đến chủ yếu là chùi dầu, thay trục, pin hay thay dây nên thu nhập ít lại. Còn đồng hồ điện tử vài chục ngàn đồng, nếu hư thì mua cái mới cho nhanh. Chỉ những người lớn tuổi hoặc ai có đồng hồ kỷ niệm mới mang đến sửa. Nhiều đồng nghiệp của tôi cũng chuyển nghề khác”.

Khi được hỏi, vì sao ông vẫn chọn ở lại với nghề trong khi nhiều đồng nghiệp chọn rẽ hướng khác. Ông Thành nói, sửa đồng hồ với ông giờ không phải là việc mưu sinh như trước mà là thỏa đam mê, được sống lại với tình yêu nghề đã đeo đuổi hàng chục năm trời. Có những hôm vắng khách, ông vẫn ngồi đó tỉ mỉ lau chùi những chiếc đồng hồ cũ như một cách giữ cho đôi tay không quên nghề. “Bỏ thì tiếc lắm! Tôi làm cả đời rồi, giờ không làm thấy thiếu thiếu”, ông Thành nói.

Cũng như ông Thành, những người sửa đồng hồ trên đường Duy Tân, Hùng Vương chia sẻ, dù cuộc sống có nhiều thay đổi, họ vẫn quyết gắn bó với nghề. Bởi với họ, giờ không còn áp lực tiền bạc, chỉ muốn được ngồi đó để gặp khách trò chuyện và giữ một phần ký ức, những giá trị xưa cũ giữa dòng đời hối hả.

PHẠM HIẾU