Tầm vông Bảy Núi: Mùa xanh và sinh kế vùng sơn cước

Rừng tầm vông tại khu vực Núi Dài, xã Ba Chúc.

Bức tranh thiên nhiên xanh mát

Vào mùa mưa, tầm vông đạt độ xanh tươi nhất trong năm. Để bắt trọn vẻ đẹp ấy, du khách thường canh những ngày trời trong, khi nắng nhẹ trải dài trên từng ngọn cây, không khí mát mẻ và dịu nhẹ. Sự kết hợp giữa những con đường quanh co ôm lấy chân núi và hai bên bờ tầm vông bạt ngàn tạo nên khung cảnh nên thơ lạ kỳ.

Tại những đoạn thưa nhà dân, lối đi hun hút chỉ toàn sắc xanh của tầm vông khiến người mê “xê dịch” ngỡ như đang lạc vào một phân cảnh thơ mộng của bộ phim truyền hình về làng quê thanh bình. Đặc biệt, cung đường dẫn vào Khu di tích lịch sử cách mạng Ô Tà Sóc (xã Ô Lâm), đường lên núi Dài (xã Ba Chúc) được xem là những điểm check-in “đắt giá” nhất.

Mùa mưa, cây tầm vông phát triển xanh tốt, phủ xanh một gốc rừng.

Di chuyển lên cao, dừng chân tại các homestay lưng chừng núi, nhìn xuống mới cảm nhận hết sự mãnh liệt của loài cây này. Đứng lẫn giữa tầng tầng lớp lớp cây rừng, tầm vông kiên cường bám rễ qua 6 tháng nắng hạn cằn cỗi. Rời xa những ngày kiệt cùng vì thiếu nước, chỉ chờ cơn mưa đầu mùa trút xuống, cả rừng tầm vông như được "lột xác", sinh sôi và bật mầm đầy kiêu hãnh.

“Cây kinh tế” của dân sơn cước

Đằng sau vẻ đẹp làm say lòng du khách, tầm vông từ lâu đã là “cây kinh tế” mang lại cuộc sống ấm no cho người dân bản địa. Thân tầm vông đặc ruột, chắc chắn và có độ dẻo cao, rất thích hợp với địa hình đá núi khắc nghiệt.

Loài cây này tập trung dưới chân núi Dài, núi Tô, trong đó xã Ô Lâm là địa phương sở hữu diện tích tầm vông tự nhiên và trồng mới lớn nhất. Với đặc tính dễ trồng, ít tốn công chăm sóc và giá cả đầu ra luôn ổn định, cây tầm vông đã giúp nhiều hộ dân vươn lên làm giàu.

Người dân xã Ba Chúc có thêm thu nhập từ nghề uốn tầm vông.

Mô hình của anh Đỗ Thanh Sơn (xã Ô Lâm) là điển hình. Với 8 ha tầm vông, gia đình anh đã phát triển thành cơ sở chế biến khép kín, mang lại thu nhập ổn định. Bên cạnh bán cây tầm vòng, mùa mưa đến anh còn bán măng tầm vông - một đặc sản ẩm thực độc đáo phục vụ du khách và người dân địa phương.

Để nâng cao giá trị cây tầm vông trước khi xuất bán ra thị trường, người dân vùng Bảy Núi đã phát triển nghề uốn tầm vông trên lửa vô cùng độc đáo. Cây tầm vông sau khi thu hoạch sẽ được uốn trực tiếp trên ngọn lửa hồng rực. Người thợ phải canh lực nắn chỉnh cẩn thận, uốn từ phần gốc trước rồi mới tiến dần ra phần ngọn để thân cây thẳng tắp, không bị nứt hay gãy. Anh Thanh Được (xã Ô Lâm), một thợ lành nghề, cho biết mỗi ngày anh uốn được khoảng 200 - 300 cây.

Nhờ kỹ thuật uốn khéo léo này đã giúp cây tầm vông Bảy Núi thẳng đều, đạt độ bền tối đa, tỏa đi khắp các tỉnh miền Tây để làm đồ mỹ nghệ, dụng cụ nông nghiệp hay chăn nuôi.

Nhịp sống quanh cây tầm vông cứ thế quay vòng hối hả, liên tục được khai thác và trồng mới, vừa giữ màu xanh cho núi rừng, vừa nuôi sống bao thế hệ người dân vùng sơn cước.

ĐỨC TOÀN