Tết ấm ở Hòn Đất

Nghề làm nồi đất của đồng bào Khmer xã Hòn Đất. Ảnh: THU OANH

Hơn 11 giờ trưa, nắng trải vàng trên con đường bê tông vòng quanh ấp Hòn Quéo. Người dân tất bật bên những mẻ nồi đất đang đỏ lửa. Trong đời sống của đồng bào Khmer, chiếc “cà om” (nồi đất) là vật dụng quen thuộc gắn với nhiều sinh hoạt văn hóa truyền thống. Nồi dùng để nấu cơm, kho cá, sắc thuốc… giữ trọn hương vị mộc mạc của quê nhà. Chị Thị Kim Bẹ, ngụ ấp Hòn Quéo quét rơm gọn gàng, còn chồng chị là anh Quách Anh Dương phun nước xung quanh để tránh cháy lan. Vừa làm, anh Dương vừa cười nói: “Trời nắng nên tôi phải phun nước cho rơm cháy nhỏ, đều lửa, nồi mới chín mà không bị nứt”.

Những đốm lửa bập bùng không chỉ nung chín từng chiếc nồi mà còn thắp lên hy vọng mưu sinh của người dân xứ Hòn. Nghề làm nồi đất được công nhận là nghề truyền thống từ năm 2019. Trải qua bao thăng trầm, bà con Khmer vẫn bền bỉ giữ nghề, vừa tạo thêm thu nhập vừa gìn giữ nét văn hóa đặc trưng. Anh Dương chia sẻ, gia đình anh có 10 công ruộng, đủ lúa ăn và dư chút ít mỗi vụ. Vợ làm nồi đất, anh làm thêm việc bốc vác, thu nhập khoảng 6 triệu đồng mỗi tháng. “Vợ chồng tôi ráng làm để nuôi con học hành tới nơi tới chốn”, anh Dương nói, ánh mắt ánh lên niềm tin.

Cũng gắn bó lâu năm với nghề, gia đình chị Thị Nhu, ngụ ấp Hòn Quéo duy trì làm nồi đất cùng với canh tác hơn 20 công lúa. Chị Nhu kể, nghề do bà nội truyền lại, từ khâu chọn đất đến nhào trộn đều phải đúng tỷ lệ. “Đất phải có 70% đất sét cát, 30% đất sét dẻo, nhào kỹ mới lên khuôn được. Nồi phơi khô rồi nung lửa đỏ mới chắc, bền”, chị Nhu chia sẻ. Mỗi tháng, gia đình chị bán 300 - 400 sản phẩm, thương lái đến tận nhà thu mua. Nhờ vậy, kinh tế gia đình khấm khá.

Dọc theo con đường bê tông khang trang là tiệm tạp hóa nhỏ của vợ chồng ông Danh Hẹn, bà Thị Hoa, ngụ ấp Hòn Quéo. Bên giỏ xoài vàng ươm trước cửa, bà Hoa niềm nở đón khách. Bà nói, xoài là đặc sản của xứ Hòn Đất, nhà nào cũng có vài cây, từ xoài cát Hòa Lộc đến xoài tứ quý, xoài đu đủ… vừa để ăn vừa bán kiếm thêm thu nhập. Gắn bó với vùng đất này 60 năm, bà Hoa chứng kiến rõ sự đổi thay của quê hương. “Hồi trước đường đất đi lại khó khăn, giờ có đường nhựa, đường bê tông. Làm lúa cũng đỡ vất vả hơn vì có cống, đỡ phèn mặn. Năm nay, giá lúa không cao nhưng bà con vẫn có thu nhập, có cái ăn tết”, bà Hoa chia sẻ.

Một mùa Chol Chnam Thmay lại về. Trong mỗi mái nhà, đồng bào Khmer chuẩn bị mâm cơm cúng tổ tiên, cùng nhau lên chùa, quây quần trong không khí ấm áp, đậm đà bản sắc. Theo bà Nguyễn Thị Kim Loan - Bí thư Chi bộ, Trưởng Ban lãnh đạo ấp Hòn Quéo, toàn ấp có 615 hộ dân, trong đó có 227 hộ là đồng bào Khmer. Hiện, ấp còn 13 hộ nghèo, giảm mạnh so với số lượng hơn 100 hộ cách đây khoảng 10 năm. Điện, đường, trường, trạm được đầu tư đồng bộ; đời sống người dân ngày càng nâng lên. Bà con không chỉ trồng lúa mà còn phát triển nuôi trồng thủy sản, đánh bắt ven bờ, từng bước ổn định cuộc sống.

THU OANH