Tuyển sinh đại học 2026, dựng “hàng rào” cho xét học bạ

Không bỏ học bạ nhưng thí sinh không thể chểnh mảng

Trong dự thảo quy chế tuyển sinh đại học mới từ năm 2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đặt điều kiện khắt khe hơn cho phương thức xét tuyển bằng học bạ.

Theo đó, thí sinh đăng ký xét tuyển bằng học bạ bắt buộc phải có điểm thi tốt nghiệp THPT đạt tối thiểu 16 điểm (trên thang 30). Mức điểm này được tính theo tổng điểm của 3 môn dùng để xét học bạ, hoặc theo tổ hợp Toán, Ngữ văn và một môn bất kỳ.

Quy định này không áp dụng đối với thí sinh thuộc diện đặc cách xét tốt nghiệp THPT.

Bộ GD&ĐT đặt điều kiện khắt khe hơn cho phương thức xét tuyển bằng học bạ (Ảnh: Tư liệu).

Trả lời phóng viên Dân trí, PGS.TS Đào Tùng, Giám đốc Học viện Tài chính cho rằng, cách thức này phù hợp để nâng chuẩn đầu vào. Vài năm trở lại đây, nhiều trường đại học lớn cũng không còn tuyển sinh hoàn toàn bằng học bạ mà xem như một điều kiện kết hợp.

“Chúng tôi đã bỏ việc tuyển sinh hoàn toàn bằng học bạ từ năm học 2021-2022. Thay vào đó, nhà trường sử dụng học bạ 3 năm THPT phải đạt loại giỏi, kết hợp với điểm thi THPT hoặc điểm của môn học trong học bạ (bắt buộc phải có điểm thi tốt nghiệp THPT môn Toán).

Điều này giúp việc tuyển sinh rõ ràng, có thể vẫn tuyển sinh được bằng học bạ nhưng đảm bảo chất lượng đầu vào, không phải “vơ bèo vạt tép”, PGS Đào Tùng cho biết.

Theo TS Lê Anh Đức, Trưởng phòng Quản lý đào tạo, Đại học Kinh tế Quốc dân (NEU), học bạ vẫn là một trong những kết quả có tính phổ quát, ảnh hưởng đến tất cả thí sinh.

Do đó, việc loại bỏ hoàn toàn học bạ chưa phù hợp ở thời điểm này. Bộ GD&ĐT đã chọn phương án hài hòa, không loại bỏ hoàn toàn mà vẫn cho phép dùng học bạ để xét theo hình thức kết hợp.

Điểm mấu chốt Bộ GD&ĐT đã đưa ra ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào với các thí sinh xét học bạ nhưng vẫn phải đảm bảo điểm trong kỳ thi tốt nghiệp THPT phải ở tổ hợp tương ứng từ 16 điểm trở lên.

"Tôi cho rằng đây là giải pháp khả thi và phù hợp với tổng thể, cũng là phù hợp với yêu cầu chất lượng đầu vào.

Như vậy, thí sinh vẫn có quyền sử dụng học bạ, nhưng không thể bỏ được kỳ thi hoặc chểnh mảng trong kỳ thi tốt nghiệp THPT – một kỳ thi mang tính phổ quát, công bằng nhất hiện nay", TS Lê Anh Đức nói.

Thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT 2025 (Ảnh: Trịnh Nguyễn - Bảo Quyên).

Học bạ không còn "ăn" phần lớn chỉ tiêu

Về ý kiến cho rằng thay đổi này có gây sức ép cho trường top dưới? TS Lê Anh Đức cho rằng, Bộ GD&ĐT đã đưa ra thống kê cụ thể các thí sinh đạt 16 điểm ở các tổ hợp nên theo chuyên gia này, sẽ đủ nguồn tuyển cho toàn hệ thống.

Một số trường có thể không tuyển được ngay đợt đầu nhưng về tổng thể, Bộ đã tính tổng số thí sinh có tổ hợp nhất định nào đó từ 16 điểm trở lên. Số đó lớn hơn chỉ tiêu các trường đăng ký.

Điều đó có nghĩa tính hệ thống không bị ảnh hưởng. Còn lại từng trường riêng lẻ có thể bị ảnh hưởng bởi không xét tuyển ngay trong đợt 1 mà phải đợi sang đợt 2 để tuyển bổ sung.

Ông Đinh Đức Hiền, Giám đốc điều hành Trường Liên cấp FPT Bắc Giang cho hay, Bộ GD&ĐT đã “lập hàng rào” cho phương thức tuyển sinh bằng học bạ, để phương thức tuyển sinh này không hoàn toàn nằm ngoài kết quả thi tốt nghiệp THPT.

Học bạ từ “tấm vé xét sớm” thành “dữ liệu” cộng với “điều kiện”. Điểm mới trong dự thảo lần này, nguồn tuyển cho phương thức này không còn “thuần học bạ” theo nghĩa trước đây, bởi các em phải kết hợp với điểm thi THPT tối thiểu 16/30.

Đặc biệt, thí sinh sử dụng kết quả học bạ để xét tuyển vào một số ngành đặc thù (do các Bộ phối hợp quy định) như sức khỏe, sư phạm phải đạt tổng điểm 3 môn từ 20 điểm trở lên. Quy định này nhằm nâng cao chất lượng đầu vào, bảo đảm công bằng và minh bạch.

“Rõ ràng năm 2026, Bộ không “cấm” học bạ, nhưng đã dựng một hàng rào chất lượng để học bạ không còn là con đường tách rời kỳ thi tốt nghiệp.

Thứ hai tôi cho rằng, thay đổi kỹ thuật đắt nhất là hạn chế chia chỉ tiêu theo phương thức. Dự thảo nêu nguyên tắc không quy định mã xét tuyển riêng, số lượng xét tuyển riêng cho từng phương thức/tổ hợp (trừ tuyển thẳng).

Đi kèm là yêu cầu các trường xác định độ lệch/quy đổi tương đương giữa các phương thức dựa trên dữ liệu phân tích – đối sánh. Như vậy, đây là điểm “khóa kỹ thuật” khiến học bạ khó còn vai trò “ăn chỉ tiêu” riêng như nhiều mùa trước”, ông Hiền nói.

Theo Dân Trí