Về nguồn để hiểu lịch sử

Các bạn trẻ tham gia chương trình tour “Tự hào lịch sử - Tiếp bước tương lai” chụp ảnh lưu niệm tại Khu Di tích lịch sử và thắng cảnh quốc gia Ba Hòn. Ảnh: TÂN LỢI

Cuối tuần, Khu Di tích lịch sử và thắng cảnh quốc gia Ba Hòn, xã Hòn Đất đông hơn thường lệ. Đoàn du khách trong trang phục gọn gàng, lịch sự vừa nghe thuyết minh vừa tò mò ngắm nhìn những hiện vật đã nhuốm màu thời gian. Trong góc nhà trưng bày, nhiều bạn trẻ đứng lặng khá lâu trước dụng cụ y tế thô sơ, những vật dụng được người dân, bộ đội dùng trong kháng chiến. “Nhìn kim tiêm, dao mổ, kim khâu vết thương to đùng, thô sơ, em cảm thấy sợ hãi. Em không nghĩ mọi thứ thiếu thốn vậy mà thế hệ ông, cha vẫn vượt qua khó khăn, kiên cường đấu tranh, chiến thắng được quân xâm lược”, em Nguyễn Hoàng Trung - một học sinh theo đoàn tham quan đến từ TP. Cần Thơ nói với thầy giáo đi cùng.

Ở một góc khác của nhà trưng bày, em Nguyễn Hữu Đức - học sinh lớp 12 chuyên toán 2, Trường Trung học phổ thông chuyên Huỳnh Mẫn Đạt, phường Rạch Giá chia sẻ: “Em vẫn nhớ như in những lời chị thuyết minh viên kể về cuộc đời và sự hy sinh của chị Phan Thị Ràng, rồi lặng người khi nhận ra giá trị của 2 chữ “hòa bình”. Hóa ra, để có được sự bình yên như ngày hôm nay, cha ông ta đã phải đánh đổi bằng biết bao xương máu và cả thanh xuân để giành lại độc lập dân tộc”.

Ông Trần Văn Tâm - Phó Giám đốc Vietravel An Giang cho biết, du lịch về nguồn không còn là hoạt động tham quan mà dần trở thành cách giáo dục trực quan, sinh động về truyền thống yêu nước cho thế hệ trẻ. Bởi vậy, những khoảnh khắc xúc động, những chia sẻ đầy tự hào với lòng biết ơn sâu sắc với thế hệ ông cha đang xuất hiện ngày càng nhiều ở các khu di tích lịch sử, bảo tàng hay địa chỉ đỏ trên khắp cả nước. “Mới đây, chúng tôi cũng tổ chức tour về nguồn miễn phí với chủ đề “Tự hào lịch sử - Tiếp bước tương lai” cho một số trường học trên địa bàn tỉnh, tham quan, tìm hiểu văn hóa, lịch sử địa phương. Chúng tôi mong rằng, khi “chạm” vào lịch sử với cảm xúc thật, thay vì phải ghi nhớ bao nhiêu dữ kiện lịch sử, các em sẽ hình thành lòng biết ơn, ý thức trách nhiệm với quê hương, đất nước…”, ông Tâm chia sẻ.

Theo ông Thái Doãn Hồng - Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần du lịch công đoàn TP. Hồ Chí Minh, công ty có khá nhiều các đoàn khách du lịch tâm linh về An Giang; các đoàn cũng thường kết hợp tham quan di tích lịch sử địa phương. Tuy nhiên, phần lớn các “địa chỉ đỏ” ở dạng tiềm năng, dịch vụ đi kèm còn ít. Một số điểm di tích được tôn tạo với mục đích tưởng niệm là chính, nên trở thành điểm phụ trợ trong hành trình của du khách. Ông Hồng cho rằng: “Cần có sự kết nối, đổi mới và cách làm sáng tạo. Trong đó, tổ chức nhiều hơn các hoạt động ngoài thuyết minh, giúp du khách không cảm thấy đơn điệu khi đến thăm di tích lịch sử. Ngoài ra, xây dựng các chương trình tham quan phù hợp, lồng ghép hoạt động vui chơi, giải trí mang tính trí tuệ, trải nghiệm hoặc vận động tập thể theo đội, nhóm, phù hợp đối tượng tham gia”.

Nhà nghiên cứu văn hóa Nam Bộ Nhâm Hùng cho rằng, để du lịch về nguồn trở nên gần gũi, sinh động và thu hút hơn, địa phương và các khu di tích nên khai thác những câu chuyện thật về con người: Người mẹ nuôi giấu cán bộ, người lính viết thư trước giờ ra trận hay những em bé giao liên năm xưa… Chính những chi tiết đời thường ấy tạo cảm xúc mạnh với du khách so với bài thuyết minh dài. “Ngoài ra, cần tăng trải nghiệm thực tế như nấu cơm bằng bếp Hoàng Cầm, chèo xuồng trong căn cứ rừng tràm, thử gói lương khô, đào hầm trú ẩn, hóa thân thành giao liên, xem tái hiện hoạt động kháng chiến… Bên cạnh đó, có thể ứng dụng công nghệ số giúp “đánh thức” những hiện vật cũ bằng hình ảnh, âm thanh sinh động. Tuy nhiên, việc làm mới phải hài hòa, tránh thương mại hóa hoặc làm mất sự trang nghiêm của di tích”, ông Hùng gợi ý.

Du lịch về nguồn cũng cần gắn với đời sống địa phương như thưởng thức món ăn dân gian, nghe đờn ca tài tử Nam Bộ, trải nghiệm làng nghề truyền thống, lưu trú ở các homestay vùng quê… Điều này giúp chuyến đi không chỉ có giá trị lịch sử mà còn có chiều sâu văn hóa. “Khi lịch sử được kể bằng cảm xúc, du lịch về nguồn sẽ không còn là chuyến tham quan đơn thuần mà trở thành hành trình giúp mỗi người hiểu hơn giá trị của hòa bình và thêm yêu đất nước mình”, ông Hùng nói.

TÂN LỢI