“Lộc trời” từ ốc đinh

Buổi sáng, đi dọc theo các con kênh ở vùng nông thôn, dễ dàng bắt gặp từng nhóm người trầm mình dưới kênh để cào ốc đinh. Có từ 3 - 5 người hoặc nhiều hơn lập thành một nhóm cùng nhau cào ốc đinh. Mỗi người đảm nhận việc riêng, người cào, người lựa ốc. Công việc bắt đầu từ 7 giờ đến 16 - 17 giờ và phải trầm mình liên tục dưới nước. Nghề cào ốc đinh đòi hỏi người làm nghề phải cần cù, siêng năng.

Người dân cào ốc đinh. Ảnh: TIỂU ĐIỀN

Theo nhiều người làm nghề cào ốc đinh, ốc đinh thường sinh sống ở các vùng nước mặn hoặc nước lợ. Ốc đinh thường thích bám vào các cành cây ở đáy sông, kênh nhờ khả năng vùi mình trong bùn đất giúp chúng ẩn náu trong thời gian dài. Mùa mưa đến cũng là lúc ốc đinh phát triển mạnh. Có tập tính thích những vùng nước cạn nên khi nước lớn, ốc đinh thường tập trung ở bờ kênh. Ốc đinh có kích thước nhỏ nên người ta phải cào để bắt.

Dụng cụ hành nghề cào ốc cũng rất đơn giản gồm: 1 vỏ lãi để thuận tiện đi lại, vợt cào tự chế, rổ và bao đựng ốc. Miệng vợt cào ốc hình chữ nhật rộng khoảng 60cm được làm bằng sắt để tăng khả năng tiếp xúc với đáy kênh. Vợt được làm bằng lưới dài khoảng 70cm để đựng ốc khi cào. Người cào ốc ngâm mình dưới nước để miệng vợt cào tiếp xúc ngang với mặt đất, sau đó dùng tay để cào ốc vào vợt. Kéo lê khoảng 5 - 7m, khi thấy vợt đầy đuôi lưới, người cào đổ ốc sang rổ để đãi sạch bùn, rác, lá cây. Để đãi ốc, người ta sử dụng rổ có lỗ vừa đủ để ốc đinh lọt qua, phía dưới là túi lưới được nối liền để đựng ốc. Mỗi vợt cào có thể thu được 2 - 5kg ốc. Ốc thu hoạch sau khi rửa, phân loại xong sẽ được bỏ vào bao để bán cho thương lái.

Vợ chồng ông Hồ Văn Việt, ngụ ấp Vĩnh Bình, xã Vĩnh Tuy gắn bó với nghề cào ốc đinh hơn 6 năm. Bám theo con nước từ sớm tinh mơ đến gần chiều, ông Việt vẫn ngâm mình trong làn nước. Chậm rãi bước từng bước, tay rà sát lớp đất bùn, đi khoảng vài mét một mớ ốc đinh nằm gọn trong vợt cào, ông đưa mớ ốc lên cho vợ để vào rổ đãi sạch. Ông Việt nói: “Nghề cào ốc đinh không khó nhưng rất vất vả đòi hỏi sức bền và sự kiên trì. Tôi phải ngâm mình nhiều giờ liền trong nước lạnh, phải di chuyển từ kênh này sang kênh khác, trong lúc cào có thể giẫm lên mảnh chai vỡ ở dưới nước”.

Kinh nghiệm nhiều năm làm nghề cào ốc đinh, nhìn con nước, ông Việt biết ốc đinh xuất hiện ở đâu và thời điểm nào cào phù hợp. Hằng ngày, vào sớm tinh mơ, vợ chồng ông lên vỏ lãi đến các kênh cào ốc, chiều lại về nhà. Vào mùa thu hoạch tôm, trên mặt ruộng nuôi tôm cạn nước, một lớp ốc đinh nằm dày đặc, nhiều chủ ruộng bỏ không hoặc thuốc ốc. Vợ chồng ông mua lại với giá 2.000 đồng/kg rồi tự cào bán lại cho thương lái với giá 5.000 đồng/kg. Mỗi buổi cào ốc, vợ chồng ông thu khoảng 4 - 10 bao, mỗi bao 70kg. Ông Việt nói: “Nghề cào ốc đinh như đón lộc trời vậy, bữa cào được nhiều, bữa được ít, từ 100 - 300kg, có khi trúng mánh nhiều hơn nữa. Một ngày cố gắng, vợ chồng tôi có thể kiếm được cả triệu đồng”.

Sau nửa buổi trầm mình dưới nước, ông Thái Văn Trắng, ngụ xã Đông Hòa cào gần 3 bao ốc đinh, dự tính thu nhập hơn 500.000 đồng. Ông Trắng chia sẻ: “Mỗi ngày, vợ chồng tôi chạy vỏ lãi đi khắp nơi, vừa đi thu mua ốc vừa tranh thủ thời gian rảnh cào ốc, kiếm thêm thu nhập. Ngày ít tôi cũng kiếm được khoảng 500.000 đồng, nhiều thì cả triệu đồng. Nhờ nghề này mà kinh tế gia đình tôi ổn định hơn trước”.

TIỂU ĐIỀN