Nông dân Thới Sơn nuôi dơi trên cây thốt nốt

Nhà dơi được ông Nguyễn Văn Phúc xây dựng trên cây thốt nốt, tận dụng vật liệu có sẵn nên chi phí đầu tư thấp. Ảnh: ĐỨC TOÀN

Phía sau nhà ông Nguyễn Văn Phúc là hàng thốt nốt cao vút, vốn gắn bó với cảnh quan và hoạt động sản xuất của người dân địa phương. Thay vì chỉ dùng cây làm ranh giới giữa các thửa ruộng, ông nghĩ đến việc dựng nhà cho dơi trú ngụ, thu gom phân bán cho nông dân. Từ ý tưởng đó, ông bắt tay thực hiện mô hình nuôi dơi lấy phân trên cây thốt nốt và duy trì đến nay được 4 năm.

Trên 3 cây thốt nốt, ông Phúc dựng 3 nhà dơi, mỗi nhà diện tích khoảng 6m², cách mặt đất từ 6 - 7m, tận dụng vật liệu sẵn có như sắt, lá thốt nốt, dây, tre và lưới cước. Khung sàn làm bằng sắt, phía dưới treo những tàu lá thốt nốt đã phơi khô để tạo nơi trú ngụ cho dơi. Những tàu lá thốt nốt phải bảo đảm sạch sẽ, không bị mốc, không có rệp hoặc côn trùng gây hại. Các công đoạn thiết kế, lắp đặt chủ yếu do ông tự thực hiện vào thời gian nhàn rỗi.

Nhờ tận dụng vật liệu và chủ động thi công, mỗi nhà dơi có chi phí khoảng 500.000 - 1.000.000 đồng. Theo ông Phúc, sau khi hoàn thành khoảng 5 - 7 ngày, dơi bắt đầu kéo về trú ngụ. Tuy nhiên, để đàn dơi ở lại lâu dài, người nuôi cần chọn vị trí yên tĩnh, thông thoáng, hạn chế ánh sáng chiếu vào ban đêm và tránh những tác động làm xáo trộn nơi trú ngụ. Nhà dơi cần lắp đặt chắc chắn, hạn chế nước mưa tạt vào và bảo đảm an toàn khi sử dụng.

Qua 4 năm thực hiện, ông Phúc nhận thấy mô hình không đòi hỏi nhiều công chăm sóc. Người nuôi chủ yếu tạo nơi trú ngụ phù hợp, giữ môi trường ổn định để dơi sinh sống theo tập tính tự nhiên. Cách làm này tận dụng được cây thốt nốt sẵn có, phù hợp với điều kiện gia đình và không cần dành nhiều diện tích đất để xây dựng công trình riêng.

Theo ông Phúc, vào những ngày ít mưa, 3 nhà dơi có thể cho khoảng 5 - 6kg phân mỗi ngày. Phân được thu gom bán cho nông dân trong vùng có nhu cầu sử dụng làm phân bón hoặc bán cho thương lái khi sản lượng nhiều. Hiện giá bán khoảng 60.000 - 65.000 đồng/kg.

Với sản lượng và mức giá này, doanh thu ước tính từ 3 nhà dơi đạt khoảng 300.000 - 360.000 đồng/ngày. Nếu duy trì mức thu bình quân đó trong 30 ngày, doanh thu có thể đạt 9 - 10,8 triệu đồng/tháng. Tuy nhiên, sản lượng thực tế còn phụ thuộc thời tiết và hoạt động của đàn dơi nên nguồn thu có thể thay đổi theo từng thời điểm.

Ông Phúc cho biết, sau khoảng một tháng nhà dơi bắt đầu mang lại nguồn thu. So với khoản đầu tư ban đầu không lớn, tiền bán phân giúp gia đình có thêm khoản thu nhập từ những cây thốt nốt ven ruộng. Mô hình cũng tận dụng được diện tích đất khó chủ động nước tưới, nơi việc lựa chọn cây trồng hoặc tổ chức sản xuất có thể gặp nhiều hạn chế.

Ông Ngô Thế Trung, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường, Chủ tịch Hội Nông dân phường Thới Sơn đánh giá mô hình nuôi dơi lấy phân của ông Phúc thể hiện sự sáng tạo trong việc tận dụng điều kiện sẵn có tại địa phương. Theo ông Trung, dù hình thức nhà dơi khá đơn giản, người thực hiện vẫn cần biết thiết kế, lắp đặt khung chắc chắn để công trình sử dụng lâu dài. Đối với diện tích đất khó chủ động nước, lựa chọn cách làm phù hợp với điều kiện tự nhiên và nguồn lực của gia đình là hướng để nông dân khai thác thêm giá trị kinh tế.

Từ thực tế của gia đình ông Nguyễn Văn Phúc, mô hình nuôi dơi lấy phân mở ra cách tận dụng những cây thốt nốt ven ruộng để tạo thêm nguồn thu. Hiệu quả của mô hình phụ thuộc vào điều kiện trú ngụ, sản lượng phân và đầu ra sản phẩm, do đó người dân cần tìm hiểu kỹ trước khi áp dụng, lựa chọn cách làm phù hợp với điều kiện thực tế của gia đình.

ĐỨC TOÀN