An Giang nhân rộng mô hình hỗ trợ, bảo vệ nạn nhân bạo lực gia đình

Ông Matthew David Jackson, Trưởng đại diện Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) tại Việt Nam và Phó Giám đốc Sở Y tế Trần Quốc Tuấn ký kết bàn giao mô hình “Ngôi nhà Ánh Dương” cho An Giang.

Diễn biến phức tạp

N.V.N và chị N.T.H.A, ngụ khóm Bình Long 2, phường Long Xuyên kết hôn từ năm 2011, có hai con chung. 6 giờ ngày 17/4/2026, vợ chồng N xảy ra cự cãi và kết thúc bằng bi kịch. Trong lúc nóng giận, N dùng kéo đâm nhiều nhát vào vùng bụng, ngực vợ. Dù được đưa đi cấp cứu, chị A không qua khỏi tại Bệnh viện Đa khoa An Giang. Công an phường nhanh chóng khống chế, đưa đối tượng về trụ sở làm việc. Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh sau đó ra quyết định tạm giữ hình sự để điều tra hành vi giết người.

Theo Công an tỉnh, 6 tháng đầu năm 2026, lực lượng công an đã điều tra, xử lý hình sự 2 vụ mâu thuẫn gia đình, với 2 đối tượng gây hậu quả nghiêm trọng, trong đó có một vụ em ruột giết anh trai tại phường Châu Đốc. Mâu thuẫn gia đình tưởng như chuyện nhỏ đã đẩy nhiều người đến ranh giới của pháp luật và mất mát không thể cứu vãn.

Theo Sở Văn hóa và Thể thao, năm 2025 toàn tỉnh ghi nhận 45 vụ bạo lực gia đình xảy ra tại 37 hộ. Trong số người có hành vi bạo lực, nam giới chiếm đa số với 29 người. Ở nhóm người bị bạo lực, nữ giới là 29 người, đáng lo ngại có 6 trường hợp dưới 16 tuổi và 2 người từ 60 tuổi trở lên. Lực lượng chức năng áp dụng biện pháp xử lý gồm 16 trường hợp góp ý, phê bình trong cộng đồng; 8 trường hợp giáo dục, hỗ trợ chuyển đổi hành vi; 10 trường hợp xử lý hình sự; 2 trường hợp xử phạt hành chính.

6 tháng đầu năm 2026, số vụ bạo lực gia đình giảm nhưng vẫn tiềm ẩn phức tạp. Hội Liên hiệp Phụ nữ các cấp phát hiện 2 vụ bạo lực gia đình, hòa giải thành cả hai vụ; tư vấn pháp lý, hỗ trợ 19 nạn nhân; hỗ trợ hai trẻ em sống trong gia đình có bạo lực.

Hội Liên hiệp Phụ nữ các cấp kịp thời thăm hỏi, hỗ trợ 5 trường hợp bị bạo lực, bạo hành, xâm hại tình dục, trong đó có trường hợp bị lừa bán sang Campuchia. Sở Tư pháp tiếp nhận 170 vụ việc yêu cầu hòa giải liên quan đến hôn nhân, gia đình, hòa giải thành 158 vụ. Những con số này cho thấy phần lớn mâu thuẫn gia đình vẫn có thể được hòa giải nếu được phát hiện và can thiệp kịp thời, trước khi xảy ra hậu quả đáng tiếc.

Nỗ lực phòng, chống

Hiện mạng lưới phòng ngừa bạo lực gia đình trong tỉnh được phủ rộng tận cơ sở. Toàn tỉnh có 239 mô hình phòng, chống bạo lực gia đình theo chuẩn của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; 623 câu lạc bộ gia đình phát triển bền vững; 788 nhóm phòng, chống bạo lực gia đình; 809 địa chỉ tin cậy ở cộng đồng và 644 đường dây nóng. Đây là những mắt xích giúp phát hiện sớm dấu hiệu bạo lực, tiếp nhận thông tin và kết nối nạn nhân với chính quyền, lực lượng công an, y tế.

Ngày 19/8/2025, mô hình “Ngôi nhà Ánh Dương” đi vào hoạt động, tích hợp hỗ trợ y tế, tư vấn tâm lý, hỗ trợ pháp lý, bảo vệ của lực lượng công an và nơi tạm lánh khẩn cấp trong cùng một địa điểm. Theo ông Matthew David Jackson - Trưởng đại diện Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) tại Việt Nam, gần 2/3 phụ nữ Việt Nam từng trải qua ít nhất một hình thức bạo lực, nhưng phần lớn chọn im lặng thay vì tìm kiếm sự giúp đỡ. Ông kỳ vọng mô hình “Ngôi nhà Ánh Dương” sẽ trở thành địa chỉ an toàn, đáng tin cậy để người bị bạo lực tìm đến khi cần bảo vệ, hỗ trợ.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thị Minh Thúy khẳng định: “Việc đưa mô hình này vào hoạt động là bước cụ thể hóa chủ trương của Đảng, Nhà nước về bình đẳng giới và bảo vệ quyền của phụ nữ, trẻ em, đồng thời cam kết tỉnh sẽ vận hành hiệu quả, mở rộng mạng lưới hỗ trợ thời gian tới”.

Hiện các sở, ngành triển khai nhiều biện pháp phòng, chống bạo lực gia đình khá đồng bộ. Cụ thể, ngành giáo dục đẩy mạnh tuyên truyền phòng, chống bạo lực học đường. Sở Y tế tiếp tục triển khai dự án “Ngôi nhà Ánh Dương”; tổ chức 8 cuộc truyền thông với hơn 400 người dân, trẻ em tham dự. Các đoàn thể tổ chức 58 cuộc tuyên truyền pháp luật, thu hút gần 14.000 lượt người tham dự.

Tỉnh đã in ấn, cấp phát 6.000 cuốn sổ tay thông tin về phòng, chống bạo lực gia đình đến tận ấp, khóm, khu phố. Tuy nhiên, Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước không phát sinh vụ việc trợ giúp pháp lý nào cho người bị bạo lực gia đình; có khả năng người dân chưa thực sự biết đến kênh hỗ trợ hoặc tâm lý e ngại, giấu chuyện nhà vẫn còn nặng nề.

Từ vụ án bạo lực gia đình đau lòng ở phường Long Xuyên đến những con số hòa giải thành ở cơ sở, có thể thấy ranh giới giữa mâu thuẫn gia đình được hòa giải kịp thời và bi kịch không thể cứu vãn đôi khi chỉ cách nhau một lần lên tiếng đúng lúc. Mạng lưới 809 địa chỉ tin cậy ở cộng đồng, 644 đường dây nóng hay mô hình “Ngôi nhà Ánh Dương” chỉ thực sự phát huy tác dụng khi người dân dám phá vỡ sự im lặng, tin cậy vào sự trợ giúp của lực lượng chức năng.

HẠNH CHÂU