An Giang xây dựng lộ trình chuyển đổi hiệu quả cơ cấu cây trồng trên đất lúa

Quang cảnh hội nghị.

Nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan; Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Ngô Công Thức; các sở, ngành, địa phương cùng hơn 80 hợp tác xã và các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh chế biến lúa gạo, rau màu, cây ăn trái và thủy sản tham dự hội nghị.

Phát biểu khai mạc hội nghị, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang Trần Thanh Hiệp cho biết giai đoạn 2021 - 2025, tỉnh đã chuyển đổi hơn 41.647ha đất lúa kém hiệu quả sang trồng rau màu, cây ăn trái và nuôi thủy sản, góp phần nâng thu nhập của nông dân tăng từ 3 - 5 lần so với trước đây. Nhiều địa phương hoàn thành và vượt chỉ tiêu chuyển đổi, từng bước hình thành các vùng sản xuất hàng hóa phù hợp với điều kiện tự nhiên và nhu cầu thị trường.

Việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng không chỉ nâng cao giá trị sản xuất trên cùng đơn vị diện tích mà còn khai thác hiệu quả tiềm năng đất đai thông qua việc tăng vòng quay sử dụng đất, phát triển các mô hình luân canh giữa lúa với rau màu, cây ăn trái và các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao. Qua đó, An Giang từng bước đa dạng hóa các ngành hàng nông nghiệp, từ lúa gạo, rau màu, cây ăn trái đến thủy sản, tạo thêm dư địa tăng trưởng và nâng cao thu nhập cho người dân.

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác chuyển đổi cơ cấu cây trồng của tỉnh vẫn còn nhiều khó khăn như sản xuất còn manh mún, thiếu quy hoạch đồng bộ; hệ thống thủy lợi chưa đáp ứng yêu cầu đa dạng hóa cây trồng; liên kết tiêu thụ sản phẩm chưa bền vững; công nghệ chế biến, bảo quản sau thu hoạch còn hạn chế; đồng thời chịu nhiều tác động từ biến đổi khí hậu và dịch bệnh.

Nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan phát biểu tại hội nghị.

Tại hội nghị, UBND tỉnh đã nhận được nhiều ý kiến của các chuyên gia, nhà quản lý, doanh nghiệp và địa phương về định hướng chính sách, tháo gỡ các điểm nghẽn trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng, tăng cường liên kết sản xuất, ứng dụng khoa học - công nghệ và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Theo nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan, việc chuyển đổi trên đất lúa không có nghĩa là từ bỏ cây lúa. Chuyển đổi là làm cho cây lúa sống trong một hệ sinh thái đa dạng hơn, linh hoạt hơn và bền vững hơn. Tuy nhiên, chuyển đổi không thể làm theo phong trào. Tỉnh An Giang cần phải chuyển đổi từ tư duy sản xuất một sản phẩm đến tư duy kiến tạo một hệ sinh thái giá trị trên cùng một cánh đồng.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Ngô Công Thức phát biểu kết luận hội nghị.

Phát biểu kết luận hội nghị, Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Ngô Công Thức nhận định: Với lợi thế diện tích sản xuất nông nghiệp lớn và đa dạng ngành hàng, tỉnh cần đẩy mạnh chuyển đổi cây trồng, vật nuôi gắn với đầu tư đồng bộ hạ tầng thủy lợi, ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và tăng cường liên kết với doanh nghiệp theo chuỗi giá trị. Mục tiêu là chuyển mạnh từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp, kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh, theo Đề án vùng quy hoạch trồng lúa năng suất, chất lượng cao giai đoạn 2025 - 2030, khoảng 354.000ha đất lúa của tỉnh phải được bảo vệ và không thực hiện chuyển đổi. Vì vậy, các ngành, địa phương cần tập trung xây dựng lộ trình khai thác hiệu quả khoảng 136.000ha còn lại theo hướng sản xuất linh hoạt, bám sát tín hiệu thị trường, vừa nâng cao thu nhập cho người dân vừa bảo đảm đúng quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng đất trồng lúa.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Ngô Công Thức (bìa phải) trao tặng quà kỷ niệm dịp nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan dự hội nghị.

Để thực hiện mục tiêu này, Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Ngô Công Thức giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì tham mưu lộ trình chuyển đổi hằng năm; rà soát, hoàn thiện hệ thống thủy lợi, từng bước chuyển đổi các trạm bơm dầu sang trạm bơm điện; thúc đẩy chuyển giao khoa học - kỹ thuật, xây dựng hợp đồng mẫu liên kết sản xuất giữa hợp tác xã và doanh nghiệp, đồng thời phối hợp các ngân hàng tạo điều kiện để doanh nghiệp, hợp tác xã tiếp cận nguồn vốn phát triển vùng nguyên liệu.

Các sở, ngành, địa phương được yêu cầu chủ động hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ chuyển đổi cơ cấu cây trồng; tăng cường xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường tiêu thụ; ưu tiên nghiên cứu, ứng dụng công nghệ bảo quản, chế biến sâu và chuyển đổi số trong sản xuất nông nghiệp.

Các địa phương khẩn trương rà soát diện tích sản xuất kém hiệu quả để xây dựng phương án chuyển đổi phù hợp; doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân tiếp tục đẩy mạnh liên kết sản xuất, phát triển vùng trồng đạt tiêu chuẩn, xây dựng mã số vùng trồng, góp phần nâng cao giá trị nông sản và phát triển nông nghiệp bền vững.

Tin và ảnh: THÙY TRANG