Bảo vệ màu xanh vườn quốc gia

Thành viên đoàn kiểm tra Ủy ban nhân dân tỉnh kiểm tra hiện trạng rừng mùa khô thông qua thiết bị flycam tại Vườn quốc gia U Minh Thượng. Ảnh: THÙY TRANG

Vườn quốc gia U Minh Thượng có tổng diện tích tự nhiên hơn 8.500ha, trong đó diện tích rừng gần 6.000ha, chủ yếu là rừng tràm trên đất than bùn. Đây là khu vực có nguy cơ cháy rừng cao trong mùa khô nếu không kiểm soát tốt nguồn nước và vật liệu cháy. Theo ông Hoàng Văn Tuấn - Giám đốc Vườn quốc gia U Minh Thượng, ngay từ tháng 10/2025, đơn vị triển khai nhiều biện pháp phòng ngừa cháy rừng. Trong đó, việc điều tiết nước giữ ẩm cho rừng được xác định là giải pháp then chốt. Vườn đóng 6 cống để giữ nước, duy trì độ ẩm rừng trên 45%, góp phần giảm nguy cơ phát sinh cháy. Hệ thống kênh, mương, hố chứa nước được nạo vét, gia cố nhằm đảm bảo nguồn nước sẵn sàng phục vụ chữa cháy khi cần thiết. Hiện nay, mực nước trong khu vực than bùn ở mức -16cm. Các khu vực rừng trên đất sét có mực nước trung bình cao hơn bề mặt rừng khoảng 18cm; lượng bốc hơi trung bình khoảng 0,5cm/ngày.

Đơn vị cũng kiện toàn Ban Chỉ huy phòng cháy, chữa cháy rừng năm 2026; thành lập 5 đội chữa cháy cơ động, mỗi đội từ 13 - 15 người; 4 đội chuyên trách bảo vệ rừng, mỗi đội 6 người, thường xuyên tuần tra, kiểm soát và ứng trực tại các khu vực có rừng. Từ đầu năm đến nay, đơn vị tổ chức hàng trăm cuộc tuần tra, kịp thời phát hiện, ngăn chặn hành vi xâm nhập rừng trái phép, góp phần giảm thiểu nguy cơ cháy do con người gây ra.

Tại các khu vực trọng điểm có nguy cơ cháy cao, Vườn quốc gia U Minh Thượng bố trí lực lượng, phương tiện và trang thiết bị ứng trực 24/24 giờ, sẵn sàng ứng cứu khi xảy ra cháy rừng. Đồng thời, đơn vị triển khai đốt trước có kiểm soát trên 15,6km tuyến đê bao trong (tiếp giáp vùng lõi) nhằm giảm tải lượng vật liệu cháy như lá khô, cành cây, cỏ dại; tạo đường băng cản lửa tự nhiên giữa vùng lõi và vùng đệm, hạn chế nguy cơ cháy lan.

Đơn vị tiến hành nạo vét, gia cố 5 hố chứa nước với dung tích dự trữ khoảng 150m³/hố tại khu vực có nguy cơ cháy cao, đảm bảo chủ động nguồn nước chữa cháy. Đồng thời, triển khai dọn thực vật trôi nổi trên tuyến kênh chính; phát dọn 58km đường tuần tra bảo vệ rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng; mở 30 tuyến đường tại khu vực có nguy cơ cháy cao, phân lô, cắm mốc giúp lực lượng dễ dàng tiếp cận khi có cháy xảy ra.

Công tác tuyên truyền, nâng cao ý thức người dân vùng đệm cũng được chú trọng. Các hộ dân ký cam kết không đốt đồng, không vào rừng trái phép. Chính quyền địa phương phối hợp đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật về bảo vệ rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng. Vườn quốc gia đầu tư, bảo trì trang thiết bị chữa cháy như máy bơm, xuồng chuyên dụng, hệ thống vòi chữa cháy; tổ chức huấn luyện nghiệp vụ cho lực lượng tại chỗ nhằm đảm bảo sẵn sàng ứng phó khi có tình huống xảy ra. Đồng thời, ứng dụng phần mềm SMART và hệ thống camera giám sát trong công tác quản lý, bảo vệ rừng.

Hiện nay, Vườn quốc gia U Minh Thượng có 1.404ha rừng đang ở mức cảnh báo cháy cấp III gồm: Tuyến đê trong vùng lõi và khu vực than bùn cao thuộc phân khu bảo vệ nghiêm ngặt; 2.057ha rừng ở mức cảnh báo cháy cấp II gồm: Tiểu khu 39, 40, 44, 45, 46 và 48; 3.883ha rừng ở mức cảnh báo cháy cấp I, thuộc một phần tiểu khu 39, 45 và 46. Theo dự báo, thời gian tới nắng nóng có thể gia tăng, nguy cơ cháy rừng có thể nâng lên cấp IV, thậm chí cấp V - mức cực kỳ nguy hiểm.

Trước tình hình đó, Vườn quốc gia U Minh Thượng xác định tiếp tục thực hiện nghiêm phương châm “4 tại chỗ”, duy trì trực 24/24 giờ, sẵn sàng lực lượng và phương tiện để kịp thời xử lý tình huống phát sinh. Đồng thời, tăng cường phối hợp lực lượng kiểm lâm, công an, quân đội và chính quyền địa phương trong công tác bảo vệ rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng. Đơn vị đề xuất tỉnh đầu tư, nâng cấp công trình và trang thiết bị nhằm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong thời gian tới.

THÙY TRANG