Châu Phong hướng tới trở thành điểm đến du lịch văn hóa Chăm

Du khách trải nghiệm công đoạn quay tơ vào suốt tại xã Châu Phong.

Đánh thức tiềm năng

Châu Phong có diện tích 49,28km², dân số hơn 56.000 người; đồng bào Chăm hơn 5.600 người, sinh sống tập trung tại các ấp Hòa Long, Phũm Soài và Châu Giang. Qua nhiều thế hệ, cộng đồng Chăm gìn giữ hệ thống thánh đường, nhà sàn gỗ, trang phục, phong tục, lễ hội và ẩm thực Islam tạo nên không gian văn hóa đặc sắc.

Từ những giá trị sẵn có, địa phương định hướng hình thành các sản phẩm du lịch như homestay tại nhà sàn Chăm, tham quan thánh đường, tìm hiểu đời sống Islam, trải nghiệm nghề dệt thổ cẩm và thưởng thức các món ăn Halal như cơm nị, cà pêu, tung lò mò, cà ri bò…

Nổi bật là nghề dệt thổ cẩm, được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2023. Các sản phẩm như khăn, xà rông, túi xách, ví thổ cẩm có giá từ 50.000 - 300.000 đồng, vừa phục vụ đời sống vừa trở thành quà lưu niệm đặc trưng.

Ông Mohammad, Tổ trưởng Tổ hợp tác Du lịch cộng đồng làng Chăm xã Châu Phong, chủ cơ sở dệt thổ cẩm Chăm ở ấp Phũm Soài cho biết cơ sở đang gắn nghề dệt với hoạt động trải nghiệm, giúp du khách trực tiếp xem nghệ nhân thực hiện các công đoạn, tìm hiểu hoa văn và ý nghĩa sản phẩm, giúp nghề truyền thống duy trì và phát huy.

Năm 2024, Tổ hợp tác Du lịch cộng đồng làng Chăm xã Châu Phong được thành lập với 12 thành viên. Đến năm 2025, xã đón gần 10.000 lượt du khách tham quan, trải nghiệm. Đây là nền tảng để địa phương tiếp tục hoàn thiện sản phẩm, nâng cao chất lượng phục vụ và kéo dài thời gian lưu trú của du khách.

Tổ hợp tác xây dựng tour du lịch với chủ đề “Sắc màu Chăm Islam bên sông Hậu”, kết hợp tham quan kiến trúc, làng nghề, ẩm thực Halal và tìm hiểu đời sống cộng đồng. Hành trình có thể bắt đầu từ thánh đường, tiếp đến là nhà sàn, cơ sở dệt thổ cẩm, trải nghiệm một số công đoạn nghề truyền thống, thưởng thức món ăn và giao lưu với người dân.

Theo ông Mohammad, mục tiêu của tổ hợp tác là kết nối nhiều hộ dân cùng tham gia, mỗi gia đình góp một phần vào hành trình từ nghề dệt, ẩm thực đến giới thiệu nhà sàn và văn hóa Chăm. Cách làm này biến những giá trị đang hiện hữu thành sản phẩm du lịch, để du khách không chỉ tham quan mà còn trực tiếp trải nghiệm và hiểu hơn về đời sống cộng đồng.

Tạo sức hút từ cộng đồng

Để những giá trị sẵn có trở thành điểm đến có sức hút, xã Châu Phong tiếp tục hoàn thiện cảnh quan, giao thông, điểm dừng chân, sản phẩm và nguồn nhân lực. Theo ông Sa Les, Trưởng ấp Phũm Soài, muốn du lịch phát triển, cần có nhiều hộ dân cùng tham gia. Mỗi gia đình có những nét văn hóa, nghề truyền thống và cách sinh hoạt riêng; khi được kết nối, sẽ tạo thêm trải nghiệm cho du khách, đồng thời góp phần gìn giữ bản sắc cộng đồng.

Ông Mohamach Aly, Phó trưởng ấp Phũm Soài cho biết ấp tiếp tục vận động các hộ có điều kiện về nhà ở, ẩm thực, nghề truyền thống tham gia. Đồng thời, hướng dẫn kỹ năng đón tiếp, giao tiếp với du khách và giữ gìn vệ sinh môi trường, từng bước nâng cao chất lượng phục vụ.

Để du lịch cộng đồng Chăm phát triển bền vững, người dân phải là chủ thể, bởi họ hiểu sâu sắc phong tục, ngôn ngữ, kiến trúc, ẩm thực và những câu chuyện văn hóa của cộng đồng. Vì vậy, cần chú trọng đào tạo kỹ năng làm du lịch, ngoại ngữ, giao tiếp và vệ sinh, an toàn thực phẩm, giúp người dân tự tin đón khách mà vẫn gìn giữ bản sắc.

Một góc làng Chăm Châu Phong.

Chuẩn hóa dịch vụ Halal là hướng đi cần được nghiên cứu. Các cơ sở ẩm thực, lưu trú có thể từng bước đáp ứng nhu cầu của du khách Hồi giáo, từ không gian cầu nguyện đến tiện ích và chất lượng phục vụ. Đây là cơ sở để xã Châu Phong hình thành hệ thống sản phẩm trải nghiệm văn hóa đặc trưng.

Về lâu dài, địa phương cần kết nối với phường Châu Đốc, làng lụa Tân Châu, làng Chăm Đa Phước và các tuyến du lịch đường sông, hình thành chuỗi sản phẩm thay cho những điểm tham quan riêng lẻ. Du khách có thêm lựa chọn, kéo dài thời gian lưu trú và trải nghiệm tại địa phương.

Nhiệm kỳ 2025 - 2030, xã Châu Phong xác định đưa làng Chăm Châu Phong trở thành điểm đến du lịch đặc trưng của An Giang, gắn với phát triển thương mại, dịch vụ và tiểu thủ công nghiệp. Phó Chủ tịch UBND xã Châu Phong Nguyễn Văn Họp cho biết văn hóa Chăm là nền tảng để xây dựng sản phẩm du lịch đặc trưng.

Xã phối hợp với ngành chuyên môn hoàn thiện sản phẩm, kết nối điểm đến, vận động người dân tham gia và nâng cao chất lượng phục vụ, từng bước đưa làng Chăm Châu Phong trở thành điểm đến đặc trưng của An Giang.

Từ những giá trị được gìn giữ qua nhiều thế hệ, xã Châu Phong có điều kiện hình thành điểm đến văn hóa cộng đồng. Khi người dân vừa gìn giữ bản sắc vừa tham gia làm du lịch và hưởng lợi từ những giá trị văn hóa, sẽ là nền tảng tạo dấu ấn riêng cho Châu Phong trên bản đồ du lịch tỉnh.

MINH HIỂN