Chi trả an sinh: Tiện ích từ công nghệ

Nhân viên Bưu điện phường Rạch Giá hướng dẫn cán bộ hưu trí đăng ký tài khoản ngân hàng để nhận lương hưu. Ảnh: CẨM TÚ

Trước đây, bà Nguyễn Thị Phước (87 tuổi), ngụ phường Rạch Giá phải bắt xe ôm ra bưu điện chờ đợi, có khi mất cả buổi mới nhận được tiền. Từ khi đăng ký nhận chi trả an sinh qua thẻ ATM, hằng tháng, bà Phước được chi trả thẳng vào tài khoản ngân hàng kèm theo tin nhắn điện thoại hiển thị thông tin số tiền. “Việc chi trả an sinh xã hội qua tài khoản ngân hàng mang đến nhiều tiện ích, phù hợp xu thế, yêu cầu cuộc sống hiện đại. Giờ ngồi nhà tôi cũng biết tiền đã về, tiết kiệm chi phí đi lại, không lo đánh rơi tiền, yên tâm vô cùng. Nhờ công nghệ mà những người lớn tuổi tiếp cận chính sách nhanh chóng hơn nhiều”, bà Phước chia sẻ.

Sự tiện ích của việc chi trả không dùng tiền mặt đã thay đổi thói quen của người dân, xóa bỏ những rào cản về địa lý. Ông Nguyễn Hoàng Thanh (69 tuổi), ngụ xã Châu Thành chia sẻ: “Có những tháng tôi phải về quê ở tỉnh Cà Mau để chăm sóc mẹ già, không tranh thủ được thời gian về lãnh lương hưu, dù vậy tôi được chi trả lương hưu đều đặn. Việc nhận lương hưu qua tài khoản ngân hàng giúp tôi tiết kiệm thời gian, công sức, an tâm và chủ động hơn trong cuộc sống”.

Câu chuyện của bà Nguyễn Thị Phước, ông Nguyễn Hoàng Thanh không còn hiếm. Tại các địa phương trên địa bàn tỉnh, ngày càng nhiều người dân dần quen với việc nhận trợ cấp an sinh xã hội qua tài khoản ngân hàng. Những thay đổi nhỏ lại mang ý nghĩa lớn, đánh dấu bước chuyển mình trong cải cách hành chính, thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực an sinh xã hội.

Theo đánh giá của các cơ quan chức năng, phương thức chi trả truyền thống bằng tiền mặt từng phù hợp trong giai đoạn trước nhưng dần bộc lộ nhiều hạn chế, tốn nhân lực, chi phí tổ chức lớn, tiềm ẩn sai sót và thiếu minh bạch. Với người cao tuổi hoặc người sức khỏe yếu, việc đi lại nhận trợ cấp trở thành một gánh nặng không nhỏ.

Đến cuối năm 2025, tỷ lệ chi trả lương hưu hằng tháng qua tài khoản ngân hàng trên toàn tỉnh đạt 80,7% trên tổng số người hưởng, tương đương 30.060 người. Con số này cho thấy sự chuyển biến tích cực trong nhận thức, hành vi của người dân đối với phương thức chi trả không dùng tiền mặt.

Cái hay của chuyển đổi số trong chi trả an sinh xã hội không chỉ là công nghệ mà là sự chuyển dịch trong tư duy, từ quản lý sang phục vụ. Thay vì yêu cầu người dân phải tìm đến chính sách, nay chính quyền địa phương chủ động đưa chính sách đến gần hơn với người dân qua thông qua nền tảng công nghệ số, dữ liệu số. Với sự vào cuộc đồng bộ của các sở, ngành, địa phương, quá trình chuyển đổi số trong chi trả an sinh xã hội từng bước được đẩy nhanh. Nổi bật là sự phối hợp chặt chẽ giữa các sở, ngành liên quan trong triển khai thực hiện như Sở Nội vụ đóng vai trò nòng cốt trong tham mưu và tổ chức thực hiện; Công an tỉnh hỗ trợ làm sạch, xác thực dữ liệu dân cư; các ngân hàng thương mại trực tiếp mở tài khoản và triển khai các chính sách ưu đãi như miễn phí mở và duy trì tài khoản, không yêu cầu số dư tối thiểu.

Tại các xã, phường, đặc khu, chính quyền địa phương ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, đồng thời phối hợp với ngân hàng hỗ trợ người dân mở tài khoản. Công tác tuyên truyền được triển khai sâu rộng đến từng ấp, khu phố, đối tượng. Cán bộ trực tiếp đến từng hộ dân, giải thích lợi ích của việc nhận tiền không dùng tiền mặt, từ đó tạo sự đồng thuận trong Nhân dân. Địa phương chú trọng hỗ trợ các đối tượng yếu thế như người cao tuổi, người khuyết tật, bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau.

Không chỉ thay đổi phương thức chi trả, chuyển đổi số còn góp phần làm minh bạch quy trình, hạn chế tiêu cực, nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách. Tiến trình chuyển đổi số còn đặt người thụ hưởng ở vị trí trung tâm, giúp họ tiếp cận chính sách thuận tiện, chủ động hơn.

Chuyển đổi số trong chi trả an sinh không chỉ mang lại lợi ích trước mắt mà còn mở ra nhiều cơ hội lâu dài. Người dân từng bước làm quen với dịch vụ tài chính, từ đó dễ dàng tiếp cận các tiện ích khác như thanh toán điện tử, dịch vụ công trực tuyến. Phương thức thanh toán điện tử giúp tăng tính minh bạch, hiệu quả trong việc quản lý chi trả của Nhà nước; khẳng định quyền an sinh của người dân với tinh thần “không để ai bị bỏ lại phía sau”.

Tuy nhiên, hiện tỉnh còn gặp một số khó khăn về hạ tầng. Một số vùng nông thôn, biên giới, hải đảo, sóng điện thoại chưa ổn định, điểm giao dịch ngân hàng còn hạn chế. Điều này đòi hỏi cần tiếp tục đầu tư đồng bộ để chuyển đổi số không chỉ là chủ trương mà thực sự đi vào đời sống.

Việc người thụ hưởng chính sách an sinh vốn là những đối tượng yếu thế tiếp cận được với dịch vụ số là một bước tiến dài trong việc hiện đại hóa nền hành chính quốc gia, vừa góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, vừa bảo đảm quyền lợi, người thụ hưởng.

CẨM TÚ