Thảo luận tại Quốc hội về tình hình kinh tế-xã hội trong sáng 21/04, đại biểu Thạch Phước Bình, Phó đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh Long đã có những phân tích về tiến trình cải cách chính sách tiền lương. Theo đại biểu, việc điều chỉnh mức lương cơ sở không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật mà còn là động lực làm việc và chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức.
Mức 2,53 triệu đồng là hợp lý nhưng chưa đủ mạnh
Trong những năm gần đây, Nhà nước đã có những bước điều chỉnh tích cực khi nâng mức lương cơ sở từ 1,49 triệu đồng lên 1,8 triệu đồng, rồi 2,34 triệu đồng/tháng và dự kiến tiếp tục tăng lên 2,53 triệu đồng từ ngày 01/07/2026. Tuy nhiên, đại biểu Bình cho rằng vấn đề hiện nay không còn là có tăng hay không, mà là tăng ở mức nào để vừa đảm bảo đời sống, vừa phù hợp ngân sách và tạo động lực phát triển.
Đánh giá về con số 2,53 triệu đồng/tháng dự kiến áp dụng từ giữa năm 2026, đại biểu nhận định: "Đây là một bước tăng hợp lý về mặt kỹ thuật nhưng chưa đủ mạnh để nói rằng đã bảo đảm cuộc sống cho đa số người làm khu vực công."
Cụ thể, mức này tăng khoảng 8,12% so với mức 2,34 triệu đồng hiện hành. Dù con số này cao hơn lạm phát bình quân năm 2025 (3,63%) và CPI bình quân quý I/2026 (3,51%) đồng thời khá gần với nhịp tăng lương tối thiểu vùng năm 2026 của khu vực doanh nghiệp (khoảng 7,2%), nhưng thực tế vẫn còn nhiều bất cập.
Theo đại biểu Thạch Phước Bình, mức lương dự kiến vẫn chưa đủ để người khu vực công sống được bằng lương, nhất là với người mới vào nghề và làm việc tại đô thị lớn. Một công chức mới với hệ số 1,86 chỉ đạt khoảng 4,7 triệu đồng/tháng (trước khi trừ bảo hiểm), trong khi chi phí sinh hoạt tối thiểu tại đô thị phổ biến từ 06/07 triệu đồng/tháng.
"Điều này cho thấy một khoảng cách đáng kể giữa thu nhập và nhu cầu sống cơ bản. Hệ quả là người lao động khó sống độc lập bằng lương, phải phụ thuộc vào nguồn thu nhập bổ sung, dẫn đến giảm động lực và chất lượng cuộc sống. Mức 2,53 triệu đồng chỉ đạt mục tiêu ổn định, chưa đạt mục tiêu bảo đảm đời sống," ông Bình khẳng định.
Mặt khác, so sánh với khu vực doanh nghiệp, từ ngày 01/01/2026, lương tối thiểu vùng đã tăng lên mức từ 3,7 triệu đến 5,31 triệu đồng (bình quân 4 vùng khoảng 4,47 triệu đồng/tháng). Với mức lương cơ sở 2,53 triệu đồng, người ở nhóm thấp nhất chỉ vừa nhỉnh hơn mức lương tối thiểu vùng bình quân, còn người có hệ số 2,1 cũng chỉ vừa chạm ngưỡng vùng I. Đây chỉ là mức "cầm cự" trước mặt bằng chi phí đô thị.
Bên cạnh đó, áp lực chi tiêu là rất lớn khi trong năm 2025, nhiều nhóm chi phí thiết yếu tăng nhanh hơn CPI chung: nhà ở, điện, nước và vật liệu xây dựng tăng 8,3%; thuốc và dịch vụ y tế tăng tới 12,92%. Đại biểu nhấn mạnh đây là các khoản chi "khó né" của hộ gia đình công chức, viên chức.
Đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh Long Thạch Phước Bình phát biểu. (Ảnh: An Đăng/TTXVN)
Đề xuất tăng 2,65-2,7 triệu đồng/tháng
Từ thực tiễn thu nhập và chi phí, đại biểu Thạch Phước Bình kiến nghị mức lương cơ sở từ 2,65 đến 2,7 triệu đồng/tháng (tăng khoảng 13 đến 15% so với hiện hành) là phương án hợp lý và khả thi hơn.
Về thu nhập thực tế, người có hệ số 1,86 đạt khoảng 4,09/05 triệu đồng; hệ số 2,1 đạt trên 5,5 triệu đồng/tháng. Mức tăng thêm 200.000-400.000 đồng so với phương án cũ có ý nghĩa rõ rệt với nhóm thu nhập thấp, giúp thu hẹp khoảng cách với khu vực doanh nghiệp.
Về đời sống và tâm lý, giúp người lao động giảm phụ thuộc vào nguồn thu ngoài lương, tạo cảm nhận rõ ràng về sự cải thiện thu nhập, từ đó ổn định tâm lý và nâng cao động lực làm việc.
Về cân đối ngân sách thì mức tăng 2,65 đến 2,7 triệu đồng/tháng không tạo áp lực quá lớn nếu đi kèm với tinh giản biên chế, cơ cấu lại chi tiêu công và giảm các khoản chi kém hiệu quả.
Đại biểu Thạch Phước Bình cho rằng việc nâng lương cơ sở lên 2,53 triệu đồng là cần thiết nhưng chưa đủ. Trong điều kiện hiện nay, mức 2,65 đến 2,7 triệu đồng/tháng mới là phương án tối ưu về tổng thể, tạo bước cải thiện thực chất và mở đường cho các bước cải cách sâu hơn trong thời gian tới./.
Đọc nhiều
