Tiếp nối truyền thống huyền thoại đường Hồ Chí Minh trên biển

Những giá trị to lớn ấy hôm nay tiếp tục được trao truyền, bồi đắp để thế hệ sau thêm tự hào và tiếp nối, góp sức vào công cuộc dựng xây đất nước, bảo vệ chủ quyền biển đảo.

Đoàn viên thanh niên phường Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng gặp gỡ các nhân chứng lịch sử từng tham gia Đoàn tàu không số tại di tích Quốc gia đặc biệt Bến K15.

Sống lại ký ức hào hùng

Ngày 23/10/1961, Bộ Quốc phòng ra quyết định thành lập Đoàn Vận tải quân sự 759 với mật danh Đoàn tàu Không số, sau này là Đoàn 125 Hải quân, có nhiệm vụ mở tuyến đường chiến lược quan trọng - đường Hồ Chí Minh trên biển, để vận chuyển người, vũ khí, trang bị chi viện cho chiến trường miền Nam. Từ năm 1961 - 1975, đường Hồ Chí Minh trên biển đã vận chuyển hàng trăm ngàn tấn vũ khí, hàng chục ngàn lượt người chi viện cho chiến trường miền Nam; góp phần quan trọng cùng quân dân cả nước đánh bại các chiến lược chiến tranh của đế quốc Mỹ, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.

Năm nay, dịp kỷ niệm 65 năm Ngày mở đường Hồ Chí Minh trên biển, cựu chiến binh Trần Văn Lịch (phường Lê Chân, thành phố Hải Phòng) thấy vui khi được gặp nhiều đồng đội từ các tỉnh, thành, cùng ôn lại một thời là lính tàu không số. Hơn 60 năm đã trôi qua nhưng ký ức của người cựu chiến binh ấy vẫn còn nguyên vẹn niềm tự hào khi được là một trong những chiến sĩ trên tàu Phương Đông 1 - con tàu khai mở tuyến đường Hồ Chí Minh trên biển năm xưa. Ông Lịch kể lại đầy tự hào: “Tàu 41 đầu tiên là tàu gỗ. Tháng 10/1962, con tàu với biệt danh là Phương Đông 1 đã rời bến K15. Chín ngày sau, dưới sự chỉ huy của thuyền trưởng Lê Văn Một và chính trị viên Bông Văn Dĩa đã hoàn thành nhiệm vụ đưa 28 tấn vũ khí cập bến Vàm Lũng Cà Mau”. Sau này tàu 41 đổi tên là HQ-671 và với những chiến công đặc biệt, tàu đã 2 lần được phong Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Đồng thời, 8 cán bộ, chiến sĩ của tàu qua các thời kỳ đã được phong Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Hồi tưởng về những năm tháng hào hùng, người lính già đã hơn 80 tuổi xúc động kể lại, trong đời lính tàu không số, tôi đã đi 3 chuyến. Hành trình gặp rất nhiều khó khăn, sóng gió và sự bủa vây của kẻ thù. Mọi người đều phải nỗ lực vượt qua mọi khó khăn để hoàn thành nhiệm vụ. Kỷ niệm sâu sắc nhất với ông Lịch là chuyến đầu tiên vào tháng 8/1964 khi tàu bị mắc vào bãi cạn. “Trước đó, chúng tôi cũng biết tin có 2 tàu mắc cạn không ra được và phải phá hủy, mang vũ khí về. Khi đó, thuyền trưởng của tàu chúng tôi là anh Hồ Đức Thạnh đã lợi dụng sóng gió, chỉ huy tài tình đưa được tàu ra khỏi bãi cạn, tiếp tục lên đường hoàn thành nhiệm vụ. Tổng số 21 người trên tàu đã đến nơi an toàn”.

Bên cạnh niềm vui, ngày hội ngộ của các cựu chiến binh đoàn tàu không số luôn có khoảng lặng dành cho những đồng đội vắng mặt. Nhắc tới những đồng đội từng vào sinh ra tử cùng nhau, ông Trần Văn Hữu (84 tuổi, Phó Chủ tịch Hội truyền thống đường Hồ Chí Minh trên biển) tâm sự: “Chúng tôi không bao giờ quên được sự hi sinh của đồng đội. Đặc biệt là chiến dịch Mậu Thân năm 1968 có 4 tàu xuất phát cùng một lúc từ 4 địa điểm khác nhau nhưng chỉ có 1 tàu trở về. Có tàu 17 cán bộ, chiến sĩ hi sinh hết".

Tại di tích Quốc gia đặc biệt Bến K15, nơi xuất phát của Đoàn tàu không số, các cựu chiến binh Hội truyền thống Đường Hồ Chí Minh trên biển kể về huyền thoại đường Hồ Chí Minh cho các đoàn viên thanh niên phường Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng.

Ông Trần Văn Hữu xúc động, chúng tôi có ngày hôm nay là được nhân dân chở che, đùm bọc, nhất là người dân thành phố Hải Phòng - hậu phương lớn nhất của đoàn tàu không số. Ngày hôm nay, chúng tôi tự hào, phấn khởi được gặp lại nhau và xin gửi lời cảm ơn nhân dân thành phố Hải Phòng và nhân dân cả nước đã quan tâm, giúp đỡ cho các cán bộ, chiến sĩ của đoàn tàu không số chúng tôi.

Tự hào tiếp lửa truyền thống anh hùng

Những giá trị, bài học mà kỳ tích đường Hồ Chí Minh trên biển để lại đến nay vẫn còn mang tính thời sự trong công cuộc bảo vệ chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc. Chuẩn Đô đốc Vũ Anh Tuấn, Chủ nhiệm chính trị Quân chủng Hải Quân khẳng định, kỳ tích đường Hồ Chí Minh trên biển thể hiện bản lĩnh, trí tuệ, ý chí và sức sáng tạo của con người Việt Nam trong thời đại Hồ Chí Minh; nét độc đáo của nghệ thuật quân sự Hải quân, để lại những bài học lịch sử sâu sắc đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Nhận thức sâu sắc giá trị đó, Quân chủng Hải quân luôn chú trọng giáo dục, giữ gìn và phát huy giá trị lịch sử và những truyền thống tốt đẹp của đường Hồ Chí Minh trên biển, bồi đắp lý tưởng cách mạng, lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, củng cố niềm tin và lòng trung thành tuyệt đối với Tổ quốc, với Đảng và nhân dân.

Chuẩn Đô đốc Vũ Anh Tuấn cho biết, Quân chủng tập trung giáo dục những giá trị tiêu biểu làm nên huyền thoại đường Hồ Chí Minh trên biển. Đó là tinh thần sẵn sàng chiến đấu, hi sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc; ý chí vượt qua gian khổ, hiểm nguy; bản lĩnh kiên cường, mưu trí, sáng tạo, quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ trong mọi tình huống. Quân chủng đã phát huy hiệu quả các thiết chế văn hóa, tổ chức hoạt động về nguồn, gặp gỡ nhân chứng lịch sử và ứng dụng công nghệ số trong tuyên truyền, giáo dục; gắn giáo dục truyền thống với các phong trào thi đua, cuộc vận động, nhất là tri ân các anh hùng liệt sĩ, gia đình chính sách và thực tiễn huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, công tác trên biển, đảo, nhà giàn.

Theo Chuẩn Đô đốc Vũ Anh Tuấn, bài học về thế trận lòng dân - yếu tố quan trọng làm nên huyền thoại đường Hồ Chí Minh trên biển vẫn giữ nguyên giá trị trong sự nghiệp bảo vệ chủ quyền biển, đảo hôm nay. Phát huy giá trị bài học này, Quân chủng Hải quân đã nâng cao hiệu quả Chương trình “Hải quân Việt Nam làm điểm tựa cho ngư dân vươn khơi, bám biển” và hoạt động “Hải quân nhận đỡ đầu con ngư dân”; kết hợp cứu hộ, cứu nạn, hỗ trợ y tế, kỹ thuật, lương thực, nước ngọt; tham gia phòng, chống thiên tai, giúp nhân dân khắc phục khó khăn, ổn định cuộc sống; qua đó xây dựng thế trận lòng dân vững chắc, phát huy sức mạnh tổng hợp trong bảo vệ chủ quyền biển đảo.

Đối với những nhân chứng lịch sử, Hội truyền thống đường Hồ Chí Minh trên biển đã và đang phát huy vai trò kết nối đồng đội, lan tỏa nghĩa tình, giáo dục truyền thống và khơi dậy niềm tự hào về huyền thoại Đoàn tàu không số. Theo ông Trần Văn Hữu, Phó Chủ tịch Hội truyền thống đường Hồ Chí Minh trên biển, trong 18 năm kể từ khi thành lập đến nay, Hội duy trì các hoạt động thăm hỏi, động viên đồng đội, chăm lo cho gia đình chính sách, tri ân liệt sĩ, bảo tồn các địa chỉ lịch sử, sưu tầm tư liệu về huyền thoại đường Hồ Chí Minh trên biển. Hội tích cực cùng các địa phương xây dựng 8 khu di tích tàu không số, trong đó 6 di tích được công nhận là di tích quốc gia đặc biệt; đề xuất và được Nhà nước công nhận tàu 671 là Bảo vật quốc gia; giải quyết tồn đọng chính sách cho các hội viên…

Di tích Quốc gia đặc biệt K15, Bến tàu không số tại phường Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng vừa được tu bổ, tôn tạo với kinh phí 234,5 tỉ đồng, khánh thành dịp kỷ niệm 71 năm giải phóng thành phố (tháng 5/2026).

Ngày hôm nay, Di tích quốc gia đặc biệt bến K15 (phường Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng) - nơi xuất phát của những con tàu không số đã và đang được gìn giữ, tôn tạo khang trang xứng tầm với địa danh đã đi vào lịch sử - kỳ tích đường Hồ Chí Minh trên biển. Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy phường Đồ Sơn Vũ Văn Thương cho biết, chính quyền địa phương đã và đang tiếp tục phát huy các giá trị của di tích, bồi đắp truyền thống, lòng yêu nước cho các thế hệ hôm nay và mai sau bằng nhiều hoạt động thiết thực. Song song với các chương trình ngoại khóa cho học sinh, gặp gỡ nhân chứng, lễ kết nạp đảng, địa phương thường xuyên quan tâm đời sống cho các gia đình chính sách, đặc biệt là các cựu chiến binh Đoàn tàu không số, làm tốt chính sách hậu phương quân đội để tri ân những đóng góp, hi sinh của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ trên tuyến đường vận tải đặc biệt năm xưa.

Theo Baotintuc.vn