Để biển được khai thác bền vững

Những năm gần đây, nhu cầu sử dụng khu vực biển để nuôi trồng thủy sản, phát triển du lịch, xây dựng công trình ven biển, cảng biển và dịch vụ hậu cần nghề cá ngày càng gia tăng trên địa bàn tỉnh. Theo quy hoạch không gian biển quốc gia, An Giang giữ vai trò quan trọng với định hướng phát triển hệ thống cảng biển, dịch vụ hậu cần nghề cá, du lịch biển và nuôi trồng thủy sản quy mô lớn gắn với bảo tồn hệ sinh thái rừng ngập mặn.

Nuôi biển xa khơi tại đặc khu Phú Quốc. Ảnh: THÙY TRANG

Bên cạnh những tiềm năng, tình trạng sử dụng khu vực biển chưa đúng quy định; người dân tự ý mở rộng diện tích nuôi trồng thủy sản, sử dụng vượt phạm vi được giao hoặc khai thác khi chưa hoàn tất thủ tục pháp lý vẫn diễn ra. Điều này đặt ra yêu cầu ngành chức năng cần tăng cường quản lý, giao khu vực biển đúng quy hoạch và đúng quy định pháp luật.

Bí thư Đảng ủy xã Hòn Nghệ Tạ Minh Tài cho biết, thời gian qua, ở một số khu vực biển xuất hiện tình trạng những nhóm đối tượng bao chiếm mặt biển để khai thác và nuôi trồng thủy sản, có dấu hiệu thu phí bảo kê khi tàu của ngư dân khác vào khai thác, nguy cơ gây mất an ninh, trật tự trên biển, gây bức xúc trong Nhân dân. Xã kiến nghị Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh sớm ban hành quy định mức thu tiền sử dụng khu vực biển phù hợp với thực tế hiện nay. Đồng thời, phân cấp, phân quyền quản lý khu vực biển tiếp giáp với xã để UBND xã thực hiện cho thuê mặt nước, đáp ứng nhu cầu sử dụng khu vực biển để khai thác nguồn lợi.

Theo Chi cục Biển và Hải đảo tỉnh, việc giao khu vực biển được thực hiện theo Nghị định số 11/2021/NĐ-CP của Chính phủ cùng các quy định sửa đổi, bổ sung mới trong lĩnh vực biển và hải đảo. Việc xác định phạm vi khu vực biển đã có đầy đủ cơ sở pháp lý sau khi Bộ Nông nghiệp và Môi trường công bố đường mép nước biển thấp nhất trung bình nhiều năm. Đây là căn cứ quan trọng giúp địa phương quản lý hiệu quả tài nguyên biển, hạn chế tranh chấp và sử dụng sai mục đích.

Chi cục trưởng Chi cục Biển và Hải đảo tỉnh Nguyễn Hồng Phong cho biết, theo quy định hiện hành, việc giao khu vực biển phải phù hợp với quy hoạch không gian biển quốc gia, quy hoạch tổng thể khai thác, sử dụng bền vững tài nguyên vùng bờ, quy hoạch tỉnh và các quy hoạch ngành liên quan. Các khu vực biển được xem xét giao phải xác định rõ vị trí, ranh giới, diện tích, tọa độ và mục đích sử dụng. Việc giao khu vực biển được áp dụng đối với nhiều hoạt động như nuôi trồng thủy sản trên biển; khai thác, sử dụng tài nguyên biển; xây dựng công trình ven biển; hoạt động dịch vụ, du lịch biển và các hoạt động khai thác, sử dụng tài nguyên biển khác theo quy định pháp luật.

Thực hiện công tác phân cấp, phân quyền quản lý, tỉnh giao UBND cấp xã có biển được quyết định giao, công nhận, cho phép trả lại, gia hạn hoặc thu hồi khu vực biển đối với cá nhân nuôi trồng thủy sản trong phạm vi 3 hải lý tính từ đường mép nước biển thấp nhất trung bình nhiều năm, với hạn mức không quá 5ha. UBND cấp xã có trách nhiệm xác định vị trí, ranh giới, diện tích khu vực biển thuộc thẩm quyền giao; quản lý hoạt động sử dụng khu vực biển để nuôi trồng thủy sản tại địa phương. Việc quản lý hiện nay được thực hiện chặt chẽ hơn thông qua dữ liệu tọa độ, bản đồ không gian biển và quy hoạch vùng bờ nhằm hạn chế tình trạng chồng lấn, tranh chấp hoặc sử dụng sai mục đích.

Song song với việc tạo điều kiện cho tổ chức, cá nhân khai thác hiệu quả tài nguyên biển, các quy định hiện nay cũng tăng mạnh chế tài xử lý vi phạm nhằm nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước. Theo quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực biển và hải đảo, hành vi sử dụng khu vực biển không đúng mục đích có thể bị phạt từ 50 - 100 triệu đồng. Trường hợp sử dụng vượt diện tích được giao hoặc khai thác khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép có thể bị xử phạt đến hàng tỷ đồng tùy mức độ vi phạm. Ngoài phạt tiền, tổ chức, cá nhân vi phạm còn bị buộc khôi phục hiện trạng ban đầu, khắc phục ô nhiễm môi trường, nộp lại số lợi bất hợp pháp và có thể bị tước quyền sử dụng quyết định giao khu vực biển.

Việc quản lý chặt chẽ, giao khu vực biển đúng quy hoạch, đúng đối tượng góp phần sử dụng hiệu quả tài nguyên biển, bảo vệ hệ sinh thái, bảo đảm sinh kế cho người dân ven biển và thúc đẩy phát triển kinh tế biển bền vững trong giai đoạn mới.

THÙY TRANG