Doanh nghiệp kẹt giữa chi phí và thủ tục

Tại Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Kiên Giang, năm 2025 hoạt động sản xuất, kinh doanh tăng trưởng khoảng 10% nhờ thị trường xuất khẩu ổn định. Năm 2026, doanh nghiệp đề ra mục tiêu tăng trưởng khoảng 15%. Tuy nhiên, theo ông Phạm Minh Trung - Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Kiên Giang, doanh nghiệp đang gặp nhiều khó khăn liên quan đến chính sách thuế và nguồn nguyên liệu. Cụ thể, thuế đầu vào 5% yêu cầu phải có hóa đơn, trong khi nguồn nguyên liệu chủ yếu do thương lái thu gom, chưa thể xuất hóa đơn. Bên cạnh đó, nguồn nguyên liệu cho chế biến ngày càng giảm do quy định về khu vực đánh bắt và kích thước mắt lưới cá cơm. Quy định về phòng cháy, chữa cháy đối với kho chứa cũng gây áp lực cho doanh nghiệp. Công ty kiến nghị ngành thuế có lộ trình phù hợp trong thực hiện thuế đầu vào 5% và xem xét điều chỉnh quy định khu vực đánh bắt cá cơm cho hợp lý.

Công nhân Công ty Cổ phần xuất nhập khẩu thủy sản Cửu Long An Giang vào ca. Ảnh: HẠNH CHÂU

Nhiều doanh nghiệp xuất khẩu khác cũng đề nghị tỉnh sớm hỗ trợ tháo gỡ khó khăn liên quan đến thuế, lao động, hạ tầng kỹ thuật và đất đai để ổn định hoạt động sản xuất, kinh doanh. Tập đoàn Central Retail kiến nghị tỉnh chỉ đạo tháo gỡ thủ tục pháp lý liên quan đến đất đai, quy hoạch xây dựng và cấp giấy chứng nhận đầu tư cho 7 dự án trung tâm thương mại GO! và siêu thị mini GO! tại các địa phương, tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 1.000 tỷ đồng. Trong khi đó, Tập đoàn Sao Mai cho biết, các dự án thuộc 4 lĩnh vực gồm bất động sản, năng lượng tái tạo, thủy sản và du lịch nghỉ dưỡng đang gặp vướng mắc về thủ tục pháp lý, ảnh hưởng đến tiến độ và hiệu quả đầu tư. Doanh nghiệp kiến nghị Ủy ban nhân dân tỉnh chỉ đạo sở, ngành liên quan sớm tháo gỡ khó khăn để dự án được triển khai đúng kế hoạch.

Tại phường Long Xuyên, ông Huỳnh Hữu Chiến - Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Thực phẩm Hưng Phúc Thịnh cho biết, với đặc thù chế biến và bảo quản thủy sản, doanh nghiệp cần có cầu cảng để vận chuyển nguyên liệu và hàng hóa phục vụ hoạt động của nhà máy. Năm 2022, Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang cho công ty thuê hơn 1.131m2 đất tại cụm công nghiệp Mỹ Quý để xây dựng cầu cảng phục vụ sản xuất. Tuy nhiên, hợp đồng thuê đất hiện đã hết hạn. Nếu không được tiếp tục gia hạn, hoạt động sản xuất của doanh nghiệp sẽ bị ảnh hưởng, thậm chí có nguy cơ phải bồi thường hợp đồng cho đối tác nhập khẩu. Do đó, doanh nghiệp kiến nghị tỉnh xem xét tiếp tục cho thuê đất để duy trì hoạt động cầu cảng phục vụ vận chuyển nguyên liệu cá tra về nhà máy.

Tại Công ty Cổ phần Kiên Hùng, xã Thạnh Lộc, năm 2025 doanh nghiệp đạt kim ngạch xuất khẩu 17,4 triệu USD và đặt mục tiêu tăng trưởng khoảng 15% trong năm 2026. Tuy nhiên, doanh nghiệp đang gặp khó khăn do nguồn nguyên liệu giảm, quy định về vùng đánh bắt và tiêu chuẩn khai thác ngày càng chặt chẽ. Việc nhập khẩu nguyên liệu cũng khiến giá thành sản xuất tăng cao. Bên cạnh đó, quy định của thị trường Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) về danh mục 12 loài thủy sản bị cấm, trong đó có mực nan, khiến doanh nghiệp gặp lúng túng trong thực hiện. Doanh nghiệp kiến nghị tỉnh đề xuất Chính phủ chỉ đạo bộ, ngành sớm ban hành thông tư hướng dẫn cụ thể về kiểm dịch và an toàn thực phẩm để thuận lợi hơn trong nhập khẩu nguyên liệu.

Trước những kiến nghị của doanh nghiệp, tại các cuộc họp tháo gỡ khó khăn, Ủy ban nhân dân tỉnh cho rằng, sở, ngành và địa phương cần tăng cường phối hợp xử lý nhằm kịp thời tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ các dự án và góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng của tỉnh trong thời gian tới. Theo đó, sở, ngành cần tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trên cơ sở tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật; hỗ trợ hướng dẫn quy trình, thủ tục đầu tư một cách cụ thể, rõ ràng. Đồng thời, rà soát cơ chế giao đất, cho thuê đất, áp dụng giải pháp phù hợp nhằm rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục đất đai, xây dựng và đầu tư.

Giám đốc Sở Công thương Nguyễn Thống Nhất nói: “Trước những thách thức về thị trường, rào cản kỹ thuật và hạn chế về hạ tầng, tỉnh luôn đồng hành cùng doanh nghiệp, kịp thời tháo gỡ vướng mắc để tạo đà bứt phá cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu trong năm 2026”.

HẠNH CHÂU