Đưa quan hệ Campuchia-Việt Nam tiến thêm một bước theo hướng thực chất, bền vững

Thủ tướng Lê Minh Hưng và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam vừa kết thúc tốt đẹp chuyến thăm chính thức Vương quốc Campuchia trong hai ngày 9 và 10/10, theo lời mời của Thủ tướng Campuchia Hun Manet.

Nhân dịp này, nhà nghiên cứu Uch Leang, quyền Vụ trưởng Vụ Nghiên cứu Á-Phi và Trung Đông, Học viện Quan hệ Quốc tế Campuchia, Viện Hàn lâm Hoàng gia Campuchia, Chủ tịch Hội cựu sinh viên Campuchia từng học tại Việt Nam đã trả lời phỏng vấn của phóng viên Báo Nhân Dân thường trú tại Campuchia về những kết quả quan trọng trong chuyến thăm đầu tiên tới Campuchia của đồng chí Lê Minh Hưng trên cương vị Thủ tướng Chính phủ.

Ông Uch Leang cho rằng, chuyến thăm của Thủ tướng Lê Minh Hưng có ý nghĩa như một bước thúc đẩy quan hệ Campuchia-Việt Nam chuyển từ nền tảng hữu nghị và lòng tin chính trị sang giai đoạn hợp tác có chiều sâu hơn, trong đó hiệu quả thực thi cam kết, kết nối kinh tế, bảo đảm an ninh và phát triển nguồn nhân lực thành những thước đo quan trọng của quan hệ song phương.

Nhà nghiên cứu người Campuchia đánh giá, chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh tình hình quốc tế và khu vực tiếp tục có những biến động phức tạp, khó dự báo; cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, những thách thức an ninh phi truyền thống và yêu cầu phục hồi, phát triển kinh tế đang đặt ra nhiều vấn đề mới đối với các quốc gia Đông Nam Á.

Trong bối cảnh đó, duy trì môi trường hòa bình, ổn định, tăng cường quan hệ láng giềng và mở rộng hợp tác thực chất có ý nghĩa quan trọng đối với cả Việt Nam và Campuchia.

Ông Uch Leang cho rằng, về phương diện chính trị-ngoại giao, chuyến thăm thể hiện sự coi trọng và ưu tiên của Việt Nam trong quan hệ với Campuchia, đồng thời khẳng định quyết tâm của hai nước trong việc củng cố quan hệ láng giềng tốt đẹp, hữu nghị truyền thống, hợp tác toàn diện và bền vững lâu dài.

Việc chuyến thăm diễn ra chỉ bốn tháng sau chuyến thăm chính thức Việt Nam của Thủ tướng Hun Manet cho thấy hai bên duy trì tiếp xúc cấp cao thường xuyên, tạo điều kiện thuận lợi để rà soát các cam kết trước đó và thúc đẩy những lĩnh vực hợp tác còn nhiều tiềm năng.

Bình luận về sáu văn kiện hợp tác được các bộ, ngành, cơ quan hai nước trao trước sự chứng kiến của hai Thủ tướng Campuchia và Việt Nam, nhà nghiên cứu của Viện Hàn lâm Hoàng gia Campuchia cho rằng các văn kiện có thể được xem là một tập hợp các công cụ hợp tác bổ trợ cho nhau, bao quát ba trụ cột kinh tế, an ninh và phát triển xã hội. Cách tiếp cận này tạo cơ sở để phát triển quan hệ song phương theo hướng toàn diện hơn.

Ông Uch Leang đánh giá, hợp tác kinh tế là một trong những trụ cột có tiềm năng tạo ra kết quả trực tiếp đối với quan hệ Campuchia-Việt Nam. Năm 2025, kim ngạch thương mại song phương đạt khoảng 11,33 tỷ USD, tăng 11,7% so với năm 2024. Trong tám tháng đầu năm 2026, kim ngạch thương mại đạt khoảng 8,7 tỷ USD, tăng 8,3% so kỳ năm trước. Hai nước đặt mục tiêu nâng kim ngạch thương mại lên 20 tỷ USD trong những năm tới.

Ông Uch Leang cho rằng, những con số này phản ánh quy mô và tiềm năng của thị trường hai nước, nhưng đồng thời cho thấy yêu cầu phải xây dựng lộ trình thực hiện rõ ràng hơn nếu muốn đạt mục tiêu 20 tỷ USD. Bản thỏa thuận thúc đẩy thương mại song phương và Bản ghi nhớ thành lập Ủy ban hỗn hợp về thương mại giữa Chính phủ Việt Nam và Chính phủ Campuchia là những bước đi quan trọng hướng tới mục tiêu này.

Nhà nghiên cứu người Campuchia dành sự chú ý tới việc trao Bản ghi nhớ về hợp tác an ninh giữa Bộ Công an Việt Nam và Trung tâm quốc gia công nghệ thông tin Campuchia và Bản ghi nhớ giữa Bộ Công an Việt Nam và Ủy ban quốc gia phòng chống ma túy Campuchia về hợp tác xây dựng Trung tâm quốc gia điều trị và phục hồi chức năng người nghiện ma túy tại Svay Rieng.

Theo ông Uch Leang, hai văn kiện này cho thấy phạm vi hợp tác song phương không chỉ giới hạn ở các vấn đề truyền thống, mà còn mở rộng sang những lĩnh vực ngày càng gắn kết với an ninh con người và an ninh số. Ý nghĩa chiến lược của hai văn kiện là tạo thêm cơ sở để hai nước phối hợp xử lý những thách thức có tính xuyên biên giới, vốn không thể giải quyết hiệu quả nếu chỉ dựa vào các biện pháp đơn phương.

Hiệp định về hợp tác giáo dục giai đoạn 2026-2030 là một trong những văn kiện có ý nghĩa dài hạn đối với quan hệ Campuchia-Việt Nam. Trong quan hệ giữa hai nước láng giềng có lịch sử gắn bó, việc duy trì lòng tin chính trị cần đi đôi với xây dựng sự hiểu biết và kết nối giữa các thế hệ trẻ. Giáo dục, đào tạo và giao lưu học thuật có thể góp phần tạo dựng nền tảng xã hội bền vững cho quan hệ song phương.