Gỡ rào cản ngôn ngữ cho trẻ

14/05/2026 - 05:00

 - Nhiều trường mầm non ở xã Ba Chúc đang tăng cường tiếng Việt cho trẻ em dân tộc thiểu số thông qua các hoạt động học và chơi hằng ngày.

Trường Mẫu giáo Lê Trì quan tâm, tăng cường tiếng Việt cho học sinh là đồng bào Khmer. Ảnh: ĐỨC TOÀN

Phương pháp sáng tạo

Năm học 2025 - 2026, xã Ba Chúc có 3 cơ sở giáo dục mầm non gồm: 1 trường mầm non và 2 trường mẫu giáo. Là một trong những điểm sáng trong toàn xã, Trường Mẫu giáo Lê Trì có hơn 275 trẻ, trong đó trên 50% là trẻ dân tộc thiểu số, 10 giáo viên trực tiếp giảng dạy. Những năm học qua, Ban Giám hiệu trường thực hiện hiệu quả công tác tăng cường tiếng Việt cho trẻ là đồng bào dân tộc. Bà Huỳnh Thị Mỹ Quí - Hiệu trưởng Trường Mẫu giáo Lê Trì cho biết, với sự nỗ lực của Ban Giám hiệu cùng tập thể cán bộ, giáo viên, trường bảo đảm 100% trẻ là đồng bào dân tộc được hỗ trợ tăng cường tiếng Việt phù hợp với từng độ tuổi.

Để tiếng Việt thấm dần vào tâm trí trẻ nhỏ một cách tự nhiên mà không gò bó, phương pháp sư phạm đóng vai trò quyết định. Tại Trường Mẫu giáo Lê Trì, Ban Giám hiệu chỉ đạo giáo viên chú trọng rèn kỹ năng nghe, nói tiếng Việt cho trẻ thông qua các hoạt động như đọc sách, luyện phát âm, nhận biết từ ngữ qua đồ dùng, đồ chơi, tranh ảnh, cây cối… Đồng thời, tổ chức các hoạt động học tập, vui chơi, trải nghiệm sáng tạo; xây dựng môi trường giao tiếp tiếng Việt phong phú.

Một trong những sáng kiến nổi bật là thiết lập góc địa phương, góc thư viện tại các lớp và điểm trường. Giáo viên thể hiện rõ sự tỉ mỉ khi các đồ dùng học tập, hình ảnh trang trí, cây xanh trong và ngoài lớp học đều được gắn chữ tiếng Việt, giúp trẻ dễ dàng nhận biết và tiếp cận ngôn ngữ. Khi nhìn thấy tên gọi của các đồ vật được định danh bằng tiếng Việt, các em sẽ ghi nhớ một cách thụ động nhưng sâu sắc và lâu bền.

Nhằm phá vỡ rào cản tâm lý e ngại ban đầu của trẻ, nguồn nhân lực được bố trí tinh tế. Hiện tại, khoảng 50% giáo viên trực tiếp giảng dạy trẻ đồng bào dân tộc thiểu số có thể sử dụng tiếng mẹ đẻ của trẻ, từ đó hỗ trợ hiệu quả trong việc giao tiếp và giảng dạy. Lợi thế này giúp giáo viên dễ dàng giải thích, vỗ về và hướng dẫn các em trong những ngày đầu bỡ ngỡ khi đến lớp...

Trẻ tự tin giao tiếp, học tập

Niềm vui được đến trường, được hòa mình vào môi trường tiếng Việt sinh động thể hiện rõ trên gương mặt rạng rỡ của trẻ. Em Sơn Tha Vinl - học sinh lớp Lá 1, Trường Mẫu giáo Lê Trì chia sẻ: “Em thích đến lớp vì được cô dạy nói tiếng Việt, được chơi với bạn. Giờ em nói chuyện với cô và các bạn nhiều hơn trước, em vui lắm!”. Lời bộc bạch ngây thơ nhưng đầy hào hứng của Sơn Tha Vinl chính là thước đo chân thực nhất cho thành công của những nỗ lực đổi mới tại Trường Mẫu giáo Lê Trì.

Đánh giá về bức tranh giáo dục tổng thể sau thời gian dài nỗ lực, bà Huỳnh Thị Mỹ Quí chia sẻ: “Từ khi triển khai tăng cường tiếng Việt, trẻ mạnh dạn, tự tin hơn trong giao tiếp; vốn từ và khả năng diễn đạt được nâng lên rõ rệt. Trẻ hứng thú tham gia các hoạt động học, vui chơi và sử dụng tiếng Việt thường xuyên trong sinh hoạt. Phụ huynh cũng tích cực phối hợp cùng nhà trường trong việc rèn luyện tiếng Việt cho con em. Nhờ đó, trẻ thuận lợi hơn khi bước vào lớp 1, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện tại địa phương”.

Thành quả của Trường Mẫu giáo Lê Trì xuất phát từ định hướng mang tính chiến lược của chính quyền địa phương. Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Ba Chúc Lưu Thị Mỹ Linh cho biết: “Địa phương luôn ưu tiên chỉ đạo các trường đẩy mạnh thực hiện tăng cường tiếng Việt cho trẻ đồng bào dân tộc. Chúng tôi xem đây là giải pháp căn cơ để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, tạo điều kiện cho trẻ phát triển bình đẳng và tự tin hòa nhập”.

Thời gian qua, xã Ba Chúc quan tâm đầu tư mạnh cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học tại các vùng đông đồng bào dân tộc thiểu số. Công tác tuyên truyền cũng được đổi mới linh hoạt nhằm thay đổi nhận thức của phụ huynh về tầm quan trọng của việc cho con em đi học chuyên cần. Từ cách làm trên đã tạo nên một sợi dây liên kết bền chặt giữa gia đình và trường học trong công tác giáo dục học sinh.

ĐỨC TOÀN