Các nhân thiên hà hoạt động (AGN) xuất hiện khi các lỗ đen siêu khối lượng được bao quanh và nuôi dưỡng bởi một lượng lớn khí và bụi xoáy quanh chúng trong các đám mây dẹt, hình đĩa gọi là đĩa bồi tụ.
Các lỗ đen này có lực hấp dẫn khổng lồ, tạo ra ma sát mạnh trong khí và bụi bên trong các đĩa bồi tụ, khiến chúng phát sáng rực rỡ trên toàn bộ phổ điện từ.
Hàng triệu hành tinh có thể đã được sinh ra quanh các lỗ đen quái vật - Ảnh minh họa: Robert Lea
Đĩa bồi tụ vốn giàu khí và bụi, là những thành phần cấu tạo nên hành tinh. Tuy nhiên môi trường xung quanh lỗ đen quá hỗn loạn và khắc nghiệt, đến mức các nhà nghiên cứu tin rằng không có hành tinh nào hình thành nổi.
Tuy nhiên, rìa của các đĩa này có thể có nhiệt độ và điều kiện tương tự như các đĩa tiền hành tinh hình thành xung quanh các ngôi sao non trẻ. Theo thời gian, liệu đủ lượng bụi có thể kết tụ lại và phát triển thành các hành tinh?
Để nghiên cứu khả năng này, các nhà khoa học đã tạo ra một mô hình máy tính về một lỗ đen siêu khối lượng và đĩa bồi tụ của nó, đồng thời bổ sung dữ liệu về các điều kiện ở rìa của những đĩa này.
Sau đó, họ quan sát tốc độ bụi kết tụ lại và cách các hành tinh non trẻ phát triển qua hàng triệu năm.
"Chúng tôi đã phát hiện ra rằng hàng triệu hành tinh có khối lượng tương đương sao Mộc có thể hình thành ở khoảng cách hàng chục parsec từ các lỗ đen siêu khối lượng, vốn cũng là các AGN" - tiến sĩ Bhupendra Mishra từ Đại học Colorado Boulder (Mỹ), thành viên nhóm nghiên cứu, cho biết.
Một parsec tương đương khoảng 3,3 năm ánh sáng. Vì vậy có thể nó các hành tinh này vẫn khá gần lỗ đen, xét theo quy mô. của thế giới thiên thể.
Theo các tác giả, các hành tinh khổng lồ này sẽ trông giống như những quả cầu dung nham.
Vì đĩa vật chất xung quanh một lỗ đen siêu khối lượng dạng AGN giàu khí hơn so với những đĩa tồn tại xung quanh một ngôi sao như Mặt Trời trong giai đoạn sơ khai, nên tiềm năng hình thành hành tinh được tăng cường. Do vậy, số hành tinh hiện diện xung quanh các AGN có thể lên đến hàng triệu cái.
Cũng theo mô hình của nhóm nghiên cứu, các hành tinh này sẽ nhanh chóng "rời tổ" sau khi hình thành, di chuyển dần ra xa lỗ đen quái vật.
Đọc nhiều
