Háo hức với Tết quê

Hai con của chị Kim Dung quây quần bên ông cùng gói bánh chưng ngày Tết - Ảnh: NVCC

Thế nhưng, bằng cách "biến" hành trình trở về nguồn cội thành những trải nghiệm sống động, nhiều bậc phụ huynh đã giúp con háo hức mong chờ Tết.

Từ việc cùng ông bà gói bánh chưng, tham gia lễ hội làng hay các sinh hoạt truyền thống ngày Tết, Tết dường như không còn là những ngày đơn điệu với các em mà trở thành nguồn nuôi dưỡng tình cảm gia đình, giúp trẻ hiểu, trân trọng hơn những giá trị văn hóa truyền thống.

Giữ hồn Tết trong tuổi thơ con

Rời Khánh Hòa vô TP.HCM lập nghiệp từ năm 1999 đến nay nhưng với chị Kim Dung, việc về quê ăn Tết trở thành truyền thống chưa một lần gián đoạn. Từ khi lập gia đình, chị và người thân luôn thống nhất sắp xếp luân phiên: năm về quê ngoại, năm về quê nội.

Mỗi miền quê mang đến cho các con chị những câu chuyện và trải nghiệm rất riêng. Ở quê nội, ông bà luôn mong con cháu trở về đông đủ để cả nhà cùng nhau gói bánh chưng, quây quần bên bếp lửa. Hai cậu con trai của chị Dung lần nào cũng háo hức vào bếp phụ ông bà lau lá, buộc lạt, ngồi nghe người lớn kể những câu chuyện xung quanh chiếc bánh tét.

Còn ở quê ngoại, gia đình chị giữ truyền thống đi tảo mộ và sáng mùng 1 Tết cùng nhau thăm và viếng mộ các anh hùng liệt sĩ, giúp con học được lòng biết ơn và sự trân trọng đối với những hy sinh của thế hệ đi trước. Những việc làm tưởng chừng giản dị ấy lại giúp các con cảm nhận rõ hơn ý nghĩa của Tết và những giá trị truyền thống được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

"Mỗi lần Tết đến, con lại háo hức mong được về quê. Khi đó hầu như là con rời xa hẳn khỏi điện thoại, máy tỉnh bảng để hoà mình vào các hoạt động Tết quê", chị Dung chia sẻ.

Tương tự, chị Phạm Thị Hồng Ngọc, quê Hải Dương cũ (nay là Hải Phòng) cho biết gia đình chị đã rời quê vào TP.HCM sinh sống hơn 22 năm. Con chị năm nay 8 tuổi và gần như chưa từng biết đến không khí Tết quê nên năm nay chị quyết định đưa con về quê để trực tiếp trải nghiệm những ngày tất bật chuẩn bị đón năm mới.

Trong chuyến về quê, thay vì để con gắn với điện thoại chị lên kế hoạch cho con tham gia các hoạt động chuẩn bị Tết như lau lá dong, tập gói bánh chưng cùng ông ngoại, ra vườn hái rau, quây quần canh nồi bánh chưng và thưởng thức khoai lang nướng bên bếp lửa.

Chị Ngọc cho biết khi nghe các hoạt động này con rất hào hứng và mong ngóng chuyến về quê, muốn chủ động tham gia từ đi chợ Tết đến thăm hỏi họ hàng. "Tôi mong mỗi năm đều có điều kiện để Tết quê trở thành ký ức tuổi thơ đáng nhớ với con", chị Ngọc chia sẻ.

Điều tôi mong mỏi nhất là những trải nghiệm ngày Tết sẽ trở thành ký ức đẹp, để dù đi đâu, làm gì các con vẫn giữ được sợi dây gắn bó với quê hương và những giá trị mà ông bà, cha mẹ đã gìn giữ.Chị Kim Dung

Nuôi dưỡng nguồn cội

Tiến sĩ triết học Nguyễn Quế Diệu cho rằng Tết là một nét văn hóa truyền thống đã hình thành và lưu giữ qua nhiều thế hệ, ở đâu có người Việt sinh sống, ở đó có Tết. Dù xa quê, truyền thống ấy vẫn hiện hữu trong mỗi người Việt.

Tết quê, theo ông Diệu, là sự đủ đầy theo nhiều nghĩa: đủ đầy sự sum họp của đại gia đình, đủ đầy ký ức quá khứ và hiện tại, đủ đầy những món ăn truyền thống và các sinh hoạt văn hóa nguồn cội.

Việc đưa trẻ về quê ăn Tết trước hết giúp các em hướng về cội nguồn, nơi tổ tiên hiện hữu qua không gian thờ cúng, qua các mối quan hệ họ hàng, qua cách xưng hô, thứ bậc và lễ nghĩa ngày Tết. Từ đó trẻ dần định vị được vai trò, trách nhiệm của bản thân với gia đình và dòng họ, nuôi dưỡng sự gắn kết tình cảm một cách sâu sắc và bền vững hơn.

Bên cạnh đó trong giáo dục ngày nay, nhất là khi cha mẹ không có nhiều thời gian để giáo dục cho trẻ tham gia những hoạt động trải nghiệm, việc trẻ được về quê đón tết, được tham gia làm các công việc như phụ người lớn lau dọn bàn thờ, gói bánh chưng, bánh tét, làm những món ăn khác nhau… là trải nghiệm rất quý giá.

Thông qua những công việc ngày Tết, trẻ được trực tiếp đặt câu hỏi và lắng nghe người lớn giải thích, từ đó việc giáo dục trở nên tự nhiên và hiệu quả hơn. Khi được "tay làm, miệng hỏi, tai nghe trả lời", trẻ không chỉ rèn kỹ năng lao động, tính tự lập mà còn học được tinh thần sẻ chia, hợp tác, cách ứng xử và lễ nghĩa trong gia đình.

"Khi trẻ thấy được tình cảm ấm áp của gia đình trong ngày Tết, hiểu rõ được ý nghĩa của ngày Tết thì chắc chắn rằng cảm giác háo hức, nôn nao về ngày Tết và khát khao muốn về với quê hương nhân dịp Tết đến", ông Diệu khẳng định.

Gợi ý thêm các hoạt động ngày Tết, ông cho rằng để giúp trẻ rời xa điện thoại và "thế giới ảo", cha mẹ nên chủ động đưa con tham gia các trò chơi dân gian hoặc cùng tổ chức lại những trò chơi gắn với tuổi thơ của chính mình.

"Ngay tại nhà, phụ huynh có thể khuyến khích trẻ làm đồ thủ công, chụp ảnh gia đình, xếp hình, tạo dáng cây cảnh, vẽ tranh, trang trí không gian Tết, chuẩn bị món ăn hay chơi các trò dân gian như ô ăn quan, bắn bi… Những hoạt động giản dị ấy không chỉ tạo niềm vui mà còn góp phần nuôi dưỡng ký ức Tết và tình cảm gắn bó gia đình cho trẻ", ông Diệu tư vấn.

Theo Tuổi Trẻ