Hạt lúa tiếp sức học trò nghèo

Gieo chữ từ ruộng đồng

Năm 2012, đời sống người dân xã Tân An còn nhiều khó khăn. Trong các buổi họp dân, bên cạnh chuyện sản xuất, một nỗi lo thường trực là làm sao để con trẻ không phải rời ghế nhà trường vì cái nghèo. Từ trăn trở đó, Đảng ủy xã vận động mỗi hộ có đất sản xuất đóng góp 1kg lúa mỗi vụ để gây quỹ khuyến học. Với nông dân vùng biên, đó không chỉ là hạt lúa, mà là công sức chắt chiu gửi gắm cho tương lai con em.

Đảng ủy xã Tân An vinh danh con em trong xã về thành tích học tập, lao động, sáng tạo. Ảnh: MINH HIỂN

Chủ trương nhanh chóng nhận được sự đồng thuận của Nhân dân. Từ đó, mô hình “Ký lúa khuyến học” trở thành cách làm cụ thể gắn kết ý Đảng với lòng dân. Sau 14 năm hoạt động, mô hình ngày càng phát huy hiệu quả. Tổng lượng lúa vận động đạt gần 200 tấn. Mỗi năm, nguồn lúa quy đổi mang lại khoảng 54 triệu đồng, cùng hơn 100 triệu đồng vận động từ các nhà hảo tâm, tạo nguồn quỹ ổn định để chăm lo học sinh nghèo.

Ông Nguyễn Văn Rượu - thành viên Ban Kinh tế - Ngân sách xã Tân An cho biết: “Số lúa do Nhân dân đóng góp được quy đổi thành tiền chuyển Hội Khuyến học xã để hỗ trợ học sinh khó khăn. Đây là cách làm phù hợp thực tế, vừa phát huy nguồn lực trong dân, vừa bảo đảm tính bền vững cho công tác khuyến học”.

Từ nguồn quỹ này, vào đầu mỗi năm học, địa phương hỗ trợ sách tập, quần áo, đồ dùng học tập cho học sinh, đồng thời, khen thưởng các em vượt khó học giỏi. Quan trọng hơn, mô hình góp phần khơi dậy trách nhiệm cộng đồng đối với giáo dục, hình thành nền tảng xã hội học tập từ cơ sở. Giá trị của mô hình thể hiện rõ qua từng hoàn cảnh được nâng đỡ. Em Võ Thị Ngọc Như - học sinh Trường Tiểu học B Tân An chia sẻ: “Nếu không có sự giúp đỡ của cô, bác, em gặp nhiều khó khăn trong học tập. Em hứa cố gắng học giỏi để sau này giúp ích cho quê hương”.

Từ những ký lúa chắt chiu, nhiều em đã trở thành giáo viên, cán bộ và quay về phục vụ địa phương. Một vòng tuần hoàn được xác lập, từ ruộng đồng đến mái trường, rồi trở lại xây dựng quê hương. Bà Trần Thị Ánh - nguyên Chủ tịch Hội Khuyến học xã Tân An nói: “Điều quyết định không phải là số tiền, mà là sự đồng lòng của người dân. Khi trách nhiệm với việc học của con em trở thành ý thức chung của cộng đồng thì mô hình không chỉ bền vững, mà còn tạo ra nền tảng lâu dài cho phát triển nguồn nhân lực tại chỗ”.

Từ nền tảng đó, phong trào khuyến học tại Tân An phát triển rộng khắp với 13 chi hội, hơn 3.800 hội viên, hình thành nhiều gia đình, dòng họ học tập. Những hạt lúa nghĩa tình vì thế không chỉ nuôi dưỡng con chữ, mà còn bồi đắp tinh thần hiếu học bền lâu trên vùng đất biên cương.

Từ nghĩa tình đến nền tảng

Từ một mô hình xuất phát ở vùng biên giới, “Ký lúa khuyến học” không còn là câu chuyện riêng của xã Tân An, mà trở thành minh chứng sinh động cho phong trào khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập trên địa bàn tỉnh. Với cách làm linh hoạt, phù hợp từng nơi, nhiều địa phương đã vận dụng mô hình, qua đó hỗ trợ hiệu quả học sinh có hoàn cảnh khó khăn tiếp tục đến trường. Nhiều mô hình như “Gia đình học tập”, “Dòng họ học tập”, “Cộng đồng học tập” dần trở thành nếp sống, góp phần nâng cao dân trí, bồi dưỡng nguồn nhân lực từ cơ sở.

Ở góc độ quản lý, hiệu quả của mô hình tại Tân An là kết quả của sự thống nhất giữa chủ trương đúng đắn của Đảng, Nhà nước với sự đồng thuận của Nhân dân. Khi chính quyền định hướng rõ ràng, tổ chức thực hiện minh bạch, người dân tham gia tự nguyện thì những đóng góp nhỏ cũng có thể tạo thành nguồn lực lớn.

Ông La Hồng Phong - Bí thư Đảng ủy xã Tân An khẳng định: “Giáo dục là nền tảng và cũng là động lực quan trọng cho sự phát triển của địa phương. Với xuất phát điểm nông nghiệp, nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực là con đường bền vững nhất. Chúng tôi lấy câu nói của Chủ tịch Hồ Chí Minh để căn dặn các em, “Học để làm việc, làm người, làm cán bộ. Học để phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân”. Đây là định hướng xuyên suốt trong công tác giáo dục tại địa phương”.

Mô hình “Ký lúa khuyến học” không chỉ nâng cao dân trí, mà còn góp phần bảo đảm an sinh xã hội từ cơ sở. Khi trẻ em được đến trường, tiếp cận tri thức, nguy cơ bỏ học, lao động sớm, tệ nạn xã hội từng bước được đẩy lùi, góp phần giữ gìn an ninh, trật tự ổn định.

MINH HIỂN