Khép kín truy xuất nguồn gốc thủy sản từ cảng cá

Bốc dỡ thủy sản tại cảng cá Tắc Cậu, xã Bình An. Ảnh: THÙY TRANG

Kiểm soát chặt sản lượng qua cảng

Mỗi ngày, cảng cá Tắc Cậu, xã Bình An tiếp nhận hàng chục lượt tàu cá cập cảng lên hàng thủy sản. Hoạt động mua bán, bốc dỡ thủy sản diễn ra khá nhộn nhịp. Phó Giám đốc Ban Quản lý cảng cá An Giang Quách Tấn Tâm cho biết việc giám sát được thực hiện từ khi tàu cập cảng, bốc dỡ sản phẩm đến ghi nhận sản lượng và cập nhật dữ liệu trên hệ thống eCDT. Ban quản lý tiến hành thu nhật ký khai thác, nhật ký thu mua thủy sản của tàu cá trước thời điểm bốc dỡ để có cơ sở đối chiếu, kiểm soát sản lượng. Từ ngày 1/1/2026 đến nay, Ban Quản lý cảng cá An Giang đã thu, lưu trữ 1.393 bộ nhật ký khai thác, nhật ký thu mua thủy sản.

Từ đầu năm 2026 đến nay, tổng sản lượng thủy sản bốc dỡ qua các cảng cá trên địa bàn tỉnh đạt 17.969 tấn. Qua hệ thống eCDT, ngành chức năng cập nhật 16.787 tấn sản lượng bốc dỡ qua cảng. Cùng với giám sát sản lượng, công tác kiểm soát tàu cập, rời cảng cũng được thực hiện thông qua eCDT.

Toàn tỉnh ghi nhận 8.235 lượt tàu cá cập, rời cảng với 3.306 tàu. Riêng cảng cá Tắc Cậu có 7.205 lượt tàu cập, rời cảng, tương ứng 2.860 tàu. Theo ông Quách Tấn Tâm, các dữ liệu phải được cập nhật đầy đủ, chính xác để thuận lợi cho việc đối chiếu khi thực hiện xác nhận nguồn gốc thủy sản khai thác. Hiện nay các doanh nghiệp thu mua thủy sản trên địa bàn tỉnh ngày càng nhận thức rõ vai trò của truy xuất nguồn gốc trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Là chủ một doanh nghiệp thu mua thủy sản tại cảng cá Tắc Cậu, ông Phan Thanh Nhân cho biết các tàu thu mua của doanh nghiệp luôn chấp hành nghiêm quy định về khai báo nhật ký thu mua, chuyển tải lên hệ thống eCDT; đồng thời bảo đảm thủy sản thu mua có nguồn gốc rõ ràng. “Việc khai báo đầy đủ, chính xác nhật ký thu mua, chuyển tải trên eCDT là rất quan trọng. Khi nguồn thủy sản được kiểm soát, có đầy đủ thông tin về nguồn gốc thì doanh nghiệp thu mua cũng thuận lợi hơn trong quá trình cung cấp nguyên liệu cho các doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu”, ông Nhân nói.

Tháo gỡ điểm nghẽn

Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang Quách Văn Toàn, thời gian qua, công tác truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác tại tỉnh từng bước đi vào nề nếp. Tuy nhiên, để bảo đảm chuỗi truy xuất được khép kín, địa phương vẫn còn những vấn đề cần tiếp tục khắc phục. Một số tàu cá sau khi kết thúc chuyến biển không thực hiện cập cảng để bốc dỡ thủy sản theo quy định, có trường hợp tàu bán sản phẩm ngay trên biển nên khi về bờ không còn sản lượng để bốc dỡ. Một số tàu cá có chiều dài dưới 15m không vào các cảng cá được công bố mà đến một số bến cá, điểm lên cá để bốc dỡ thủy sản khai thác. Vì vậy, số lượt tàu cập, rời các cảng cá được công bố thấp hơn nhiều so với số lượt tàu xuất, nhập bến được ghi nhận qua các trạm kiểm soát biên phòng tại những nơi có trạm kiểm soát nhưng không có cảng cá.

Nhân viên Ban Điều hành cảng cá Tắc Cậu, xã Bình An đối chiếu, giám sát sản lượng thủy sản. Ảnh: THÙY TRANG

Việc ứng dụng eCDT cũng chưa đạt 100%. Nguyên nhân được xác định là ứng dụng có thời điểm xảy ra lỗi, đường truyền chậm hoặc không kết nối, ảnh hưởng đến việc lập và duyệt hồ sơ. Bên cạnh đó, eCDT chưa được liên thông đồng bộ với hệ thống quản lý, kiểm soát tàu cá và VNeID.

Theo khuyến nghị của EC, việc truy xuất nguồn gốc phải được thực hiện xuyên suốt, từ tàu cá, sản lượng bốc dỡ, nhật ký khai thác đến khâu xác nhận nguồn gốc nguyên liệu và doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu. “Dữ liệu ở các khâu phải bảo đảm thống nhất thì mới chứng minh được tính hợp pháp của sản phẩm thủy sản khai thác. Vì vậy, thời gian tới, ngành chuyên môn tập trung khắc phục những hạn chế, bảo đảm dữ liệu tàu cá và sản lượng được cập nhật đầy đủ, chính xác trên eCDT; đồng thời tăng cường kiểm tra, đối chiếu hồ sơ truy xuất tại các doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu”, ông Quách Văn Toàn nói.

Thực hiện cao điểm hành động gỡ thẻ vàng EC, An Giang đặt mục tiêu 100% tàu cá từ 6m trở lên ra, vào cảng, xuất, nhập bến được ghi nhận trên eCDT; sản phẩm thủy sản khai thác được kiểm soát và truy xuất nguồn gốc hợp pháp.

Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang tiếp tục tổ chức ghi nhận đầy đủ tàu cá có chiều dài từ 6m trở lên ra, vào cảng, xuất, nhập bến trên hệ thống eCDT; thực hiện đầy đủ quy trình giám sát sản lượng qua cảng, xác nhận nguyên liệu và chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác. Đồng thời, tăng cường kiểm tra việc chấp hành quy định về truy xuất nguồn gốc tại các doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu cá kiếm, cá ngừ và các loại có nguy cơ cao; kiểm tra, xác minh định mức, tỷ lệ thu hồi sau chế biến, khối lượng nguyên liệu và hồ sơ truy xuất…

THÙY TRANG