Khi nhà thiết kế "tự đào tạo"

Khi nghề được học từ đời sống và mạng xã hội

Không thể phủ nhận mạng xã hội đã trở thành "trường học" mới của nhiều người làm thời trang trẻ. Từ Facebook, Instagram, TikTok đến các nền tảng hình ảnh và AI hỗ trợ sáng tạo, kiến thức thị giác được cập nhật liên tục, nhanh hơn bất kỳ giáo trình nào. Stylist không chỉ là người phối đồ, mà đồng thời là người xây dựng hình ảnh cá nhân, kể câu chuyện thời trang và vận hành "thương hiệu cá nhân" của chính mình.

Stylist Hùng Trí Từ, gương mặt quen thuộc của nhiều dự án thời trang, cộng tác với các ngôi sao hạng A và nghệ sĩ trẻ, thẳng thắn nhìn nhận đào tạo chính quy vẫn mang lại lợi thế nền tảng, nhưng không còn là yếu tố quyết định duy nhất. "Nếu một stylist có gu thẩm mỹ tốt và xây dựng được hồ sơ đủ mạnh, có lượng khách hàng lớn, thì đó mới là điều quan trọng nhất để tồn tại và phát triển lâu dài trong nghề", anh chia sẻ.

Khi ai cũng có thể tiếp cận thời trang, câu chuyện không còn nằm ở việc "học ở đâu", mà là làm thế nào để khác biệt. Theo Hùng Trí Từ, yếu tố quan trọng nhất để một stylist trẻ định danh vẫn là gu thẩm mỹ. Ngoài ra, trong một ngành nghề làm việc theo ê kíp, nơi stylist phải kết nối với nhãn hàng, nhà thiết kế, nhiếp ảnh, nghệ sĩ trang điểm…, uy tín và trách nhiệm sẽ là nền tảng để xây dựng thương hiệu cá nhân bền vững. Hùng Trí Từ cũng cho rằng trong tương lai, nghề stylist tiếp tục gắn chặt với không gian số, thậm chí ứng dụng AI để hỗ trợ lên kế hoạch, tối ưu quy trình và phản ứng nhanh hơn với nhịp độ ngành.

Góc nhìn từ đào tạo chính quy: Nền móng không thể thay thế

Ở chiều ngược lại, nhà thiết kế Phan Đăng Hoàng, người được đào tạo bài bản và tốt nghiệp xuất sắc ngành thiết kế thời trang tại Ý, có góc nhìn khác. Với anh, bằng cấp không phải là tấm vé duy nhất để thành công, nhưng là nền móng quan trọng giúp người làm nghề đi đường dài.

Hoàng thừa nhận trên thế giới có rất nhiều nhà thiết kế không qua trường lớp chính quy nhưng vẫn thành danh nhờ tài năng thiên bẩm. Tuy nhiên, với cá nhân anh, việc được đào tạo bài bản đóng vai trò như "kim chỉ nam". Theo Hoàng, kiến thức thầy cô dạy trong những năm đại học vẫn được anh áp dụng trong công việc "như một cuốn bách khoa toàn thư, hay nền móng của một ngôi nhà", là "cánh cửa an toàn và có hệ thống". Trong một môi trường cạnh tranh, được học cùng những người giỏi giúp mỗi cá nhân có động lực hoàn thiện bản thân và phát triển tư duy sâu sát hơn về văn hóa, lịch sử và kỹ thuật - những yếu tố cốt lõi của thời trang.

Nhiếp ảnh gia Nguyễn Long từng làm việc trong ngành điện lực. Khi "rẽ ngang" trở thành nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp, anh rất coi trọng việc học hành và tiếp nhận kiến thức chuyên nghiệp một cách bài bản, hệ thống. "Khi nền tảng kiến thức còn hạn chế, người chụp thường xử lý vấn đề theo cách đơn giản nhất, khó tiếp cận chiều sâu cảm xúc hay yếu tố nghệ thuật. Hệ quả là sản phẩm tạo ra chủ yếu mang tính hoàn thành dịch vụ, thay vì trở thành tác phẩm nhiếp ảnh thực thụ", Nguyễn Long chia sẻ.

Từng đoạt giải quốc tế (nhiếp ảnh gia Nguyễn Long giành giải Khuyến khích (Honorable Mention) tại International Photography Awards (IPA) 2025, lọt top khoảng 8% tác phẩm xuất sắc toàn cầu); có tác phẩm được giới thiệu trong IPA Annual Book - ấn phẩm ghi dấu các tác phẩm tiêu biểu của nhiếp ảnh đương đại thế giới, Nguyễn Long nhìn nhận: "Càng đi sâu vào đào tạo sẽ càng thấy khối lượng kiến thức chuyên sâu cho từng mảng thật sự là lớn. Có nhiều điểm chạm về tâm hồn, chiều sâu, cảm xúc của nhân vật phải thật sự rất nhuần nhuyễn kỹ thuật và cảm nhận tốt về nhân vật mới chạm tới mỹ thuật của nhiếp ảnh. Tác phẩm khi đó mới hội tụ được yếu tố về kỹ thuật, bố cục, thị giác, tỷ lệ, màu sắc, văn hóa, cảm xúc. Nếu không có kiến thức cho từng hạng mục này thì ảnh dù có chụp bằng máy ảnh đắt thế nào cũng đều rất bình thường".

Giữa hai luồng quan điểm: học từ đời sống và học từ giảng đường, với lĩnh vực thời trang có lẽ không thực sự "rẽ lối", mà đang mở rộng con đường. Bằng cấp không còn là điều kiện tiên quyết, nhưng nền tảng kiến thức, hệ thống tư duy và khả năng đào sâu văn hóa vẫn là giá trị không thể thay thế.

Người trẻ hôm nay có thể bước vào thời trang từ nhiều ngả khác nhau, không còn bị giới hạn bởi xuất phát điểm. Tuy nhiên, để đi đường dài, họ vẫn cần một nền tảng đủ vững - từ đào tạo bài bản hoặc quá trình tự học nghiêm túc, có chiều sâu. Bởi thời trang, sau cùng, không chỉ là hình ảnh lan truyền, mà là một ngôn ngữ văn hóa cần được bồi đắp bền bỉ.

Theo Thanh Niên