Không phải tiền vào tài khoản đều bị tính thuế

Công chức Thuế cơ sở 4 hướng dẫn chủ hộ kinh doanh Lành Diễm, ấp Đường Hòn, xã Hòn Đất phân biệt những khoản tiền chuyển vào tài khoản cá nhân phải kê khai. Ảnh: KIỀU DIỄM

Trưởng Thuế tỉnh Nguyễn Thanh Bình cho biết: Đây là cách hiểu không chính xác, thiếu căn cứ pháp lý và dễ gây hoang mang cho người dân. Pháp luật về thuế thu nhập cá nhân không quy định cứ có tiền chuyển vào tài khoản là bị đánh thuế.

Thuế thu nhập cá nhân được xác định trên bản chất của khoản thu nhập thực sự chứ không tính trên việc có phát sinh giao dịch chuyển khoản hay không. Chỉ những khoản thu nhập thuộc diện chịu thuế theo quy định của pháp luật thì cá nhân mới phải kê khai, nộp thuế.

Ngành thuế thực hiện nhiệm vụ trên nguyên tắc tuân thủ đúng Hiến pháp và pháp luật. Vì vậy, việc quản lý thuế luôn dựa trên quy định cụ thể, không có chuyện áp thuế một cách máy móc đối với mọi dòng tiền vào tài khoản cá nhân. Người dân cần tiếp cận thông tin từ các nguồn chính thống để tránh hiểu sai, hiểu thiếu về chính sách thuế.

- Phóng viên: Vậy theo quy định hiện hành, những khoản tiền chuyển vào tài khoản cá nhân nào thuộc diện phải kê khai, nộp thuế và những khoản nào không thuộc diện chịu thuế?

- Ông Nguyễn Thanh Bình: Những khoản tiền chuyển vào tài khoản cá nhân phải kê khai, nộp thuế mang bản chất là thu nhập thực tế hoặc doanh thu phát sinh từ hoạt động kinh doanh, cung ứng hàng hóa, dịch vụ.

Theo quy định hiện hành, thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân gồm các nhóm như: Thu nhập từ kinh doanh; tiền lương, tiền công; đầu tư vốn; chuyển nhượng vốn; chuyển nhượng bất động sản; trúng thưởng; bản quyền; nhượng quyền thương mại; nhận thừa kế và nhận quà tặng thuộc diện chịu thuế.

Ngược lại, có nhiều khoản tiền không thuộc diện kê khai, nộp thuế như tiền vay mượn, trả nợ, chuyển khoản nhờ mua hàng hộ, tiền luân chuyển giữa các tài khoản của cùng một người hoặc tiền người thân cho tặng thông thường. Đây là những giao dịch dân sự, luân chuyển vốn, không làm phát sinh thu nhập chịu thuế.

Ngoài ra, các khoản như tiền vay từ tổ chức tín dụng, tiền hỗ trợ của Nhà nước, tiền từ hoạt động từ thiện hoặc những khoản không phát sinh từ hoạt động kinh doanh, thương mại cũng không được xác định là doanh thu để tính thuế. Điều quan trọng là người dân nên ghi rõ nội dung chuyển khoản và lưu giữ chứng từ liên quan để có cơ sở chứng minh khi cần thiết.

- Phóng viên: Cơ quan thuế căn cứ vào đâu để phân biệt giữa giao dịch dân sự thông thường như cho tặng, vay mượn, chuyển khoản hộ… với khoản thu nhập từ kinh doanh, tiền công, tiền dịch vụ để xác định nghĩa vụ thuế?

- Ông Nguyễn Thanh Bình: Khi xem xét một khoản tiền có thuộc diện chịu thuế hay không, cơ quan thuế không nhìn vào một giao dịch đơn lẻ mà đánh giá trên nhiều yếu tố.

Thứ nhất là định danh và minh bạch hóa dữ liệu. Hiện nay, dữ liệu quản lý thuế ngày càng hoàn thiện. Việc sử dụng căn cước công dân làm mã số thuế giúp việc định danh chính xác và minh bạch dòng tiền cá nhân.

Thứ hai là tần suất và bản chất giao dịch. Dòng tiền từ hoạt động kinh doanh thường có tính lặp lại, diễn ra thường xuyên, kèm nội dung chuyển khoản thể hiện việc mua bán hàng hóa, thanh toán dịch vụ. Trong khi đó, giao dịch dân sự như vay mượn, cho tặng thường mang tính thời điểm, không có tính hệ thống và người dân có thể chứng minh bằng giấy tờ, thỏa thuận dân sự.

Thứ ba là quyền giải trình của người nộp thuế. Đây là yếu tố rất quan trọng. Nếu qua phân tích dữ liệu thấy có dấu hiệu rủi ro, cơ quan thuế sẽ yêu cầu người nộp thuế giải trình, cung cấp thông tin, chứng từ để làm rõ bản chất khoản tiền. Nếu người dân chứng minh được đó không phải là thu nhập chịu thuế thì cơ quan thuế sẽ ghi nhận và kết thúc việc rà soát.

Bên cạnh đó, cơ quan thuế còn đối chiếu thêm nhiều thông tin khác như nội dung chuyển tiền, quy mô giao dịch, mối quan hệ giữa người chuyển và người nhận, dữ liệu từ ngân hàng, sàn thương mại điện tử, đơn vị chi trả thu nhập, đơn vị vận chuyển, đăng ký kinh doanh, ngành nghề, địa điểm kinh doanh… Việc đánh giá được thực hiện trên nguyên tắc khách quan, đúng quy định, nhằm xác định đúng bản chất giao dịch, tránh thu sai nhưng cũng không để thất thu ngân sách.

- Phóng viên: Trước tâm lý lo lắng của người dân, ngành thuế tỉnh có khuyến nghị gì để người dân hiểu đúng quy định, thực hiện giao dịch qua ngân hàng minh bạch và tránh bị hiểu sai về nghĩa vụ thuế?

- Ông Nguyễn Thanh Bình: Chúng tôi mong người dân nắm rõ 3 nguyên tắc.

Trước hết là hiểu đúng luật: Không phải mọi khoản tiền chuyển vào tài khoản đều bị tính thuế. Chỉ những khoản là doanh thu từ kinh doanh hoặc thu nhập thuộc diện chịu thuế theo quy định mới phát sinh nghĩa vụ thuế.

Thứ hai là minh bạch trong giao dịch và lưu giữ chứng từ. Người dân nên duy trì thói quen ghi rõ nội dung chuyển khoản đúng với bản chất giao dịch. Đồng thời lưu giữ hợp đồng, giấy vay mượn, biên nhận, tin nhắn hoặc các chứng từ liên quan. Đây là cơ sở quan trọng để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của chính mình.

Thứ ba là chủ động phối hợp, giải trình khi cần thiết. Trường hợp nhận được thông báo từ cơ quan thuế, người dân nên hợp tác cung cấp thông tin đầy đủ. Cơ quan thuế luôn xem xét khách quan chứng cứ để xác định đúng nghĩa vụ, bảo đảm quyền lợi chính đáng của người nộp thuế.

Như vậy, người dân hoàn toàn có thể yên tâm sử dụng thanh toán không dùng tiền mặt. Điều quan trọng là không nên tin những thông tin chưa được kiểm chứng trên mạng xã hội. Khi có vướng mắc nên liên hệ trực tiếp cơ quan thuế hoặc tra cứu trên các kênh thông tin chính thống để được hướng dẫn kịp thời.

- Phóng viên: Cảm ơn ông!

KIỀU DIỄM thực hiện