Lướt mạng xã hội quá nhiều, tuổi teen dễ mất tập trung, tăng triệu chứng ADHD

Thanh thiếu niên càng lệ thuộc mạng xã hội càng dễ tăng triệu chứng tăng động giảm chú ý

Việc sử dụng mạng xã hội quá mức có thể không chỉ gây mất tập trung nhất thời mà còn làm gia tăng các triệu chứng của rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD) ở thanh thiếu niên. Đó là kết quả của một nghiên cứu theo dõi hơn 11.000 thanh thiếu niên trong vòng 5 năm, vừa được công bố trên tạp chí khoa học JAMA Network Open.

Mạng xã hội có thể làm tăng triệu chứng ADHD

Các nhà nghiên cứu phát hiện trong những giai đoạn thanh thiếu niên có biểu hiện sử dụng mạng xã hội một cách có vấn đề - như liên tục nghĩ đến mạng xã hội hoặc luôn khao khát được trực tuyến - các triệu chứng ADHD thường trở nên rõ rệt hơn vào năm tiếp theo.

Trong khi đó, mối liên hệ theo chiều ngược lại, tức ADHD khiến thanh thiếu niên dễ lệ thuộc mạng xã hội hơn, được ghi nhận yếu hơn và không nhất quán.

Nghiên cứu cũng cho thấy sự khác biệt giữa hai giới. Ở nam giới, việc sử dụng mạng xã hội có vấn đề là yếu tố dự báo rõ hơn cho sự gia tăng triệu chứng ADHD. Ngược lại, ở nữ giới, những em vốn có triệu chứng ADHD lại dễ gặp khó khăn hơn trong việc kiểm soát thời gian sử dụng mạng xã hội.

Não bộ tuổi dậy thì dễ bị cuốn vào mạng xã hội

Theo các tác giả, mối liên hệ này có thể xuất phát từ cách các nền tảng mạng xã hội được thiết kế nhằm giữ chân người dùng.

Các tính năng như nút "thích", thông báo hay thao tác cuộn nội dung không giới hạn liên tục kích hoạt hệ thống phần thưởng của não bộ, khiến người dùng khó rời khỏi màn hình.

Đây cũng là những cơ chế đặc biệt hấp dẫn đối với người có xu hướng ADHD - nhóm thường phản ứng mạnh với các phần thưởng tức thời và gặp khó khăn trong việc trì hoãn sự thỏa mãn.

Nghiên cứu theo dõi người tham gia từ năm 12 tuổi đến giữa tuổi vị thành niên và ghi nhận mối liên hệ mạnh nhất ở giai đoạn 14-16 tuổi.

Đây là thời điểm thanh thiếu niên có nhiều quyền tự do sử dụng Internet hơn, trong khi vùng não kiểm soát hành vi và xung động vẫn chưa phát triển hoàn thiện.

Đáng chú ý, sau một năm sử dụng mạng xã hội với tần suất cao, chính phụ huynh là những người nhận thấy con mình mất tập trung và bốc đồng hơn, trong khi các em ít tự nhận ra những thay đổi này.

Dù mức độ ảnh hưởng được đánh giá là không lớn và chỉ xuất hiện trong một số giai đoạn nhất định, các nhà nghiên cứu khuyến nghị bác sĩ nên xem xét thói quen sử dụng mạng xã hội khi đánh giá sức khỏe tâm thần của thanh thiếu niên.

Họ cũng lưu ý nghiên cứu chỉ cho thấy mối liên hệ giữa việc sử dụng mạng xã hội có vấn đề và triệu chứng ADHD, chưa đủ để khẳng định mạng xã hội là nguyên nhân trực tiếp gây ra rối loạn này.

Theo Báo Tuổi Trẻ